Yılmaz Gruda

Kara Şapkalı Haydut

'türkü'Benim hiçbir zaman şapkam olmadıne beyaz ne karasevmediğimden deyip geçiyorum.Geçsem iyi-kara şapkalar çalıyorum düşlerimdeKaç çocuksu yakalıyorum kara şapkalar altında beniSonra nasıl yoruluyorum,anlatamamSevmediğimden deyip uyanıyorumBakıyorum benim saçlarım hiçbir zaman olmamışne beyaz, ne karasevmediğimden deyip ıslık çalıyorum.

Sen hep orada acı ışıkta dursan,kendiliğinden güzeldiBirden kim dedi yüreğime yürüBirden niçin benim hiçbir zaman şapkam olmadıYa beyaz, ya kara.

sen hep bir denize karşı oturuyordunSen yine aynı denize karşı mı oturuyorsunBben sustuğuma karşı oturuyorumSeni bana bağırıp,benim diyorumBenim hiçbir zaman şapkam olmadıNe beyaz, ne kara.

'ağıt'Hep bir yerlere gidecekmiş gibi yaşadı:Düzendışı,okunaksız,tedirgin.Bir gün baktı ki bu dünya göze-göz dişe diş;Bir gün baktı ki bu dünya yaşanmayacak kadar güzel.Silip ak kagıtlara yazılmış sabahlarını, akşamlarını,Bir büyük deniz düşünerek sustu.Artık sana şiir yok.Artık hiç kimselere yok.Şimdi bir nehirde gidiyor kara şapkası

-dönüş'Deniz bağırıyorum bir nehir odasındave ben neden buradayımSular,sebepler dokuyorum:büyüsem büyüsem insanıSonunda şapkasızlığım oluyor hepsiŞapkasızlığım oluyor sebeplerden hiçbiriSadece ben üşüyorum herkesleriHerkesler bir üşüse bilirmisin n'olucak kendiniSebeplerin hiçbiri

Büyük harflerle yazılmış bir avuntu şimdilerVarmakla olmanın arası küt ve güneşleniyorBir eski bahar donanıyorlar gelmedikleri teoreme

Donanıp gecenin sonuna kadar soluyorlar-menekşelerini suya koymamışım onlarda soluyor-Ama niye eski donanıp bahar soluyorlar bilsenizeBen biliyorum da ne,olmakla varanın arasıBen gittim de daha mı iyi,hanisinizSen nasılsın göremiyorum,bir türlü sen değildin oÖnümde yosunlar ve yosunlar

Eğer hala varsan eğer haydutsam sana kara şapkalıNo'lur emanetçiden kitaplarımı alGit suya koy menekşeleriOcakta gaz olacak çayı hazırlaKara esvabımı sandıktan çıkar şapkasız da giyerimSaçlarını omuzlarına bırak: öyle dahaKapıyı açtın mı bir denizle ordayımBir denizle: ne beyaz ne kara

'öykü'Döndüminsanı yağmurda unutmuşlar çürüyorbir nedeni olacaksa ben bulamadım.Emanetçiyi de bulamadım ykılıp gitmişolanların en güzel olanı bukitaplarım hiç olmayacak artık.Odamı güneş kuşanıp,taramış rüzgarduvardaki resminve ne kadar mümkünse o kadar solmuş menekşelerinkara esvabımı toz bürümüş:sana bir şeyler olmuş anlıyorumdeğil mi ki benim hiçbir zaman şapkam olmadı demişimhiç solmayacak menekşeler düşündüm sana.

Tuhaf gelir mi bilmempenceremde nar çicekleribakıyorum her sabah.Nedense ne zaman bakıyor olsam:hep sabahSanki ben hiç gitmedim,sen hiç gitmedin sanki

-gitmedin mi,bu kıyamet neden-

çok çektin biliyorum bağışlaBen bir türlü buradan olamadım.ne var ki kendim için kovalamıyorum kendimi

Nereye gidersen git,ama nasılsan öyle kalinsana saygını yitirme olur mudünya yaşanacak kadar güzeldaha güzel olacak inanaıyorumkolay bitmiyor insan.

Bbir taş gücüyleyim nerdeysensensizliğe yıkımlara umuda.Nasılsan-olur muBen bir türlü buradan olamadımbir deniz atıyla gidiyorum kitapsız şapkasızgidiyorum gidiyorum her sabah.

sabah mı

'ağrı'Bir durma hiçlik götürüyorum,çizdiğim mutluluğa,çarşılardan(bir afrika,bir gökovaları gibi yalnız)Her adım,bir insan daha deliirip yaşanandanNar çiçekleriyle giden bir nehir yanarakNe suya baksam,bir deniz görüyorum,elişi kağıttan(en eski kalyonları ve denizatlarıyla)Sonra yalın bir çığlığı suratıma kapatıp,çocuklardanUzun uzun gitmekleri,bir bir boğarak içimdeSabahları mrdiven saçlı,bir uzak kızın,yağmur elliresmine doğruBüyük ve kalın seslerimle türküleyip bir mısraıŞapkam sensin diyorum,beni haydut,Beni bu taş beyinli kentlerde isa kızdıran-

Biliyorum,meryem'i yutturmak,öldükte,anam adıöyküsüOysa babam,ağır ve nasırlı elleriyle bir feodalDirendikçe kentsoylu çizgilere karanlığındaBenim ötemdeki bir ben karalandım

Şimdi o atlı karınca,feneralaylı kalabalıklaımı veripNar bahçelerine giden bir nehre bakarakBiraz daha ölmek alıyorum bize bıraktıklarındanBiraz daha çarmıh-kanımla büyütmeyeKimbilir belki bir şey var,bize demeye yetmedikleriKimbilir belki de gitmek sadeceBir var ki kan tutması gibi bir sıkıntıVe hala gidiyorum,bir pencereden bir pencereye

Aam en iyisi sen gel bütün kapıları kapattımPencereleri de kapatırım,atlaslrı daİnsan zaten kapanmış-Menekşeler aldım,gözleritoprak bir çocuktanOturur onlara bakarız,ihtiyar ellerimizi bir yana koyupOysa ne güzeldiler doğduklarında,umduklarındanVe ağır,nasırlı elleriyle,bir feodal beyi babam-

'manzume'Kapıları kapatıp gül-gülistandır yaşanan dedimfesleğenler dedim,kuşkonmazlar dedim,pencereme,olmadıbir ille siyah,ben hariç,ibrahimlerin unuttuğualtıyüz rakamlı bir şarkı,senin anlayacağındedeefendili,hafızpostlu,udibilmemkimlibir deaksimlerde meydanlarda semai dönüyorlarhoroz oğlu horoz kurdukları hizalandıkları saathacıyağı yıkanıp lökleşiyorlar modern koltuklarabüyük harflere ar cızıktırıyorlar günlükleri-

Aslında canım sıkılmıyor,ne etselerne kadar ibrahimseler o kadardırlarböyle başa,böyle yediverengülüdünyayı bir öküz öyküsüyle karıştırıyorlar daondan oturup gazozlar içiyorum üstüsteferahlamıyorum ama zurnada peşrevim artık.

'saga'Ansızın bütün limanlarda birden görünecekBir beyaz kalyonlaUzak değil diyecek,uzak değilBir insan yüreği kulaçta.

Ansızın bütün limanlarda birden görünecekBir beyaz kalyonlaHadi bırakın diyecek,bırakın bunca yaşanmayanıHadi hep beraber insana.

Ansızın bütün limanlar birden yitecekBir beyaz kalyonlaKurtulduk diyeceğiz,kurtuldukbütün...ve ansızın...

'harlem noktürn'-a-Sevmek bir yerlerdeki sabah galibaBeni bir türlü oraya götürmediler

İşte herşey açık seçikBu sensin-ama bir nereye kadar sensin,bilmiyorum-Sen deyince,bir yerlerden kar yağıyor gibiZanzibar'a bir bilet çalınmış diyorlarBir yitik çocukarıyorlar limanda -Sen mi söyledin ben mi çiziyorum:Bir gün insana bayramlarla çıkmışsın evden-akşamları yine geliyormuşsunyine üşüyormuşsun güneş düşünüp-Ama dönmemişsi hala,Dışarda ne oldu söyleseneNiye böyle gitmek olmuşsunBen anlamadım ki seni anlıyorumGözlerindeki bu siyah ondan

Bunlar onların hesapları: hiç bitmiyorAynı elleri,aynı kalemlerle: beyaza sığınmışlaraynı kalemlerle eşit yazdıklarıGüçleri asfalt ormanlarda yalnızlığıma varGüçleri,açlığımdan insan

Bunlar da benim ellerimBir uazun kartacadan beri üşüyorlarKısık bir siyahı utanıyor suratım,bir nerde beyazBir orda suç ve halem hıçkırıyorumAcı bir deniz birikiyoorum: jazzBir bir birikiyorum bu adamları-b-Sevmek bir yerlerde ki sevmek galibaBu karanlığımı oraya götürmüyorlar

N'olur öyle uzak bakmaSen al götür beni Bu suratımı saklaBana yeniden anlat insanıBu değil de yanılıyoruz deBitecek bu hesaplar-c-Haydi eve gidelimHaydi insanaBayramlara.