Halkın Tuttuğu Yol
Millet bir yol tutmuş gidiyor;Ama iyi, ama kötü:Samsun’dan tutmuş, Viranşehir’den tutmuş;Ulus meydanında bir börekçi dükkânından;Cibali’de kutu fabrikasından tutmuş;Paşabahçe’de şişeden,Şemsipaşa’da tütünden;Atın yularından tutmuş, kelin perçemindenKalpazan Tahir,Lavantacı Mehmet,Süklümpüklüm Hanife...Hepsini saymam, ne üstüme vazife;Herkes bir yol tutmuş gidiyor:Mesela bir Ali Bey var tanıdıklar arasında,Veli Bey var;Hani bir akla uyup da bir olsalar;Gözümüzün yaşına bakmaksızın,Şu güzelim memleketi satarlar.Necip Bey var, zırzır deli;İlhami Bey hınzır deli...—Olanlar bize oluyor bu arada—Taş üstüne taş koyan var,Hürriyetten cayan var.Bizim kayınbirader kızıla yakalandı,Yenganımın nezlesi var.
Saat 6 dedi mi akşam oluyor, olur a...İstinye doklarında bir işçi,Demokrasiyi su gibi biliyor, bilir a...Kiminde akıl fikir noksanlığı,Kiminde fazlası var.Mösyö Hırant’ın gözlüğü firenk altını,O da öyle bulmuş geçiminin yolunu.Kerim Usta keçilerini kaybetmiş.Necati Beyin de felsefesi şu:Armut piş, ağzıma düş.Erkilet güzeli bağlar bozuyor.Kaçamak Sulhiye’nin tadı başkadır.O kömür gözleri olmasaydı keşke;Mualla Hanım kötülüğe teşnedir.Şair İlyas’ın evi tamtakır kuru bakır;Ferhunde Hamfendinin evinde halayıklar;Kenarın dilberi hüsnüne pek güvenme;Yel üfürür, su götürür, engel olabilene aşkolsun;Malum ya, alınyazısı var!
1939 yılında bir zelzele Erzincan’ı yıkıyor;Anladık, çaresi yok...Ardından su basıyor Çukurova’yı;Eskişehir felaketi, Balıkesir yangını;Çarşamba’yı sel alıyor.Anladık, bütün bunların çaresi yok;Tabiat kuvveti, ihmal, şu veya bu...Ya o kıtlık yılları;Uluorta salavatlar, tekbirler;Günün birinde dokuz cinayet?Ne İsa, ne Musa, ne Muhammet bu işe karışıyor;Verem alıp gidiyor, ardından bakakalıyoruz;Trahom kör ediyor, sıkıysa önüne geç;Sıtma... Hele o sıtma;Ha bereket!Frengiden dökülüyoruz.
Millet bir yol tutmuş gidiyor;Hepsinin işi iş zaten...İşçi Muharrem yorganı başına çekiyor;Komşunun ahretliği gönül çekiyor;Bülbüller akasyanın dalında dem çekiyor;Anam çile çekiyor;Çek deveci develeri yokuşa, aman...