Leylâ Vü Mecnûn 901-1000

Göz yaşını bes ki tökdi her sûHer merhaleden ahıtdı min cûBir ebr-i belâ idi güvâhıBârân sirişk ü berk âhıBârân ile berki cism ü cândanBir mertebede ki mundan andanDeryâlara yetse lem‘a-i tâbSahrâlara düşse katra-i âbDeryâlar olurdı cümle sahrâSahrâlar olurdı cümle deryâFeryâd ile doldurup bu deyriFeryâda getürdi vahş ü tayrıEfgânı yetürdi âsmânaEfgân ile âsmânı cânaBu Mecnûnun atası vâkıf-ı hâl olduğıdur ve Anı beyâbân-ı mihnetde bulduğıdurGencîne-küşâ-yı genc-i güftârOlmış bu edâ ile güher-bârK’ol bir niçe bî-karâr ü mahzûnNâ-çâr kılup vedâ‘-ı MecnûnNevmîd dönüp şikeste vü hârKıldılar atasını haberdarOl pîr çü vâkıf oldı hâleMecnûn kimi etdi âh ü nâleSahrâlara dutdı seyl tek yüzVâdîlere açdı çeşme tek gözÇoh aradı gezdi her mekânıBulınmadı oğlınun nişânıTâ âkıbet ol şikeste-hâliBir gûşede gördi lâubâlîDüşmiş yere hâk-sâr ü gam-nâkAhvâli harâb ü sînesi çâkDönmiş gül-i sürhi zağferânaŞimşâd-ı latîfi hîzrânaÂyînesini gubâr dutmışJeng-i gam-ı rûzgâr dutmışEtmiş elifin sitem yüki dâlKılmış kalemin felek gamı nâlHem-sohbeti mûr ü hem-demi mârTekye-gehi hâk ü bisteri hârHâr üzre ana delük delük tenAçmış gam evine dürlü revzenOl pîr çü gördi sûret-i hâlSûret kimi kaldı bir zaman lâlBir lahza anı tehayyür aldıHayret gözi ile bahakaldıSonra yaha yırtup etdi feryâdK’ey bülbül-i bûstân-ı bî-dâdHâl-i dilüni mana beyân etEsrâr-ı nihânunı ıyân etKim aldı elünden ihtiyârunKim eyledi tîre rûzgârunBi’llâh nişe bî-karâr olupsenÂşüfte-i rûzgâr olupsenNe seyrdesen sana taleb neBu nâle vü zâruna sebeb neDeryâda ise sana dür-i kâmSen söyle men eyleyem ser-encâmZulmâtda ise şem‘-i maksûdRûşen kıl ü menden iste mevcûdMecnûn dedi ey mana veren pendDânâ-yı sühan-ver ü hıred-mendKimsen nedürür bu güft ü gûlarBî-fâide bâtıl ârzûlarGet derdüme sen devâ değülsenBîgânesen âşinâ değülsenMen beyle kelâma dutmazem gûşLeylî sözi söyle yohsa hâmûşDedi menem atan ey belâ-keşMen seng-i nedâmetem sen âteşDedi nedür ata yohsa aneLeylî gerek özgedür fesâneÇün gördi itâatinde ihmâlBildi ki fakîre özgedür hâlVerdi bu firîb ile tesellîKim dur gedelüm çağırdı LeylîLeylî bize geldi mihmândurLa‘li talebünde dür-feşândurMecnûn ki eşitdi Leylî adınSandı ki felek verür murâdınLebbeyk deyüp ayağa durdıOl ka‘be-i maksâda yüz urdıPîr ile cevân-ı dil-şikesteGeldi eve dil-figâr ü hasteBaşında hevâ-yı vasl-ı LeylîNe ata gamı ne ana meyliGeh ata nasîhat etdi âğâzGeh anesi oldı pend-perdâzBu Mecnûna anası pend verdüğidür ve Bûstân-ı melâmetden hâr-ı nedâmet derdüğidürK’ey râhat-ı cân ü nûr-ı dîdeFerzend-i yegâne-i güzîdeŞânunda riyâset-i Arab varMîrâs-ı şecâat ü edeb varEtvâr-ı mülûk dut hemîşeÂyîn-i şecâat eyle pîşeEbrû-yı ham ise ger murâdunSüst etme kemân-ı i‘tikâdunMüjgân-ı siyâhdan götür dilOl nâveng-i cân-sitâna mâilOlsan nigerân-ı kadd ü kâmetKıl nîze-i hûn-feşâna rağbetGer zülf ile görmek istesen hâlGör hey’et-i nokta peyker-i dâlGönlün göz ü kaşa olsa meftûnGör dîde-i ayn ü ebru-yı nûnSen servsen olmagıl girân-bârÂzâd olagör ne kim giriftârSen la‘lsen olmagıl sebük sengDöndürme güneş görüp revân rengEtme özüni habâb-mânendBaşunda olan hevâya hursendKim yohdurur ol hevâya bünyâdBaşun olur ol hevâda ber-bâdSer-germliğ etme şem‘-nisbetSûz-ı gam-ı aşk ile mürüvvetGör şem‘i nişe düşer belâyaBaşındakiden geder fenâyaZevk-ı dil ü dîde kılma âdetSalma mey ü şâhide irâdetMahbûb ü mey ile besleyen cânSanma olur ehl-i akl ü îmânAklı mı olur müdâm mestünÎmânı olur mı mey-perestünŞi‘re heves etme kim yamandurYahşi deseler ana yalandurHâlâ kılagör kemâl hâsılFevt etme kemâli gezme gâfilEy bâg-ı ümîdümün nihâliKılma bizi neng pâymâliMahbûb hem istesen kem olmazBiz kim senünüz sana gam olmazVardur bu haşemde min kabîleHer tâife içre min cemîleBir bir kılalum kamu sana arzYetsün yerine bize olan farzBir serv-i sehî-kad ü semen-berTezvîcüne edelüm mukarrerTa‘yîn edelüm sana meh ü sâlSarf eyleyebildüğünce emvâlSen dutma hemîn tarîk-ı vahşetKat‘-ı neseb eyleme emânetBizden bu nasîhati kabûl etHer lahza yeter bizi melûletUşşâk sefâhetin kılup yâdBu şi‘ri ne hoş demiş bir üstâdGazel-i üstâdCân verme gam-ı aşka ki aşk âfet-i cândurAşk âfet-i cân olduğı meşhûr-ı cihândurSûd isteme sevdâ-yı gam-ı aşkda hergizKim hâsıl-ı sevdâ-yı gam-ı aşk ziyandurHer ebru-yı ham katlüne bir hancer-i hûn-rîzHer zülf-i siyeh kasduna bir ef‘î yılandurYahşi görinür sûreti meh-veşlerün ammâYahşi nazar etdükde ser-encâmı yamandurAşk içre azâb olduğın andan bilürem kimHer kimse ki âşıkdur işi âh u figândurYâd etme kara gözlülerün merdüm-i çeşminMerdüm deyüp aldanma ki içdükleri kandurGer derse Fuzûlî ki güzellerde vefâ varAldanma ki şâir sözi elbette yalandurBu Mecnûnun nasîhat kabûl etmedüğidür ve Atasının derdi dermâna yetmedüğidürMecnûn ki eşitdi ol hitâbıVerdi bu tarîk ile cevâbıK’ey rûh-ı revânum ata aneKâm-ı dil ü cânum ata aneTahkîk edübem işüm hatâdurHer ne desenüz mana revâdurÂlûde-i reng-i dûd-ı âhemZüll-i güneh ile rû-siyâhemMen hem olubem bu işden âgâhAmmâ ne deyem ne söyleyem âhYohdur bu işümde ihtiyârumZabtumda inân-ı iktidârumAkl oldı zaîf ü aşk gâlibHâtır nigerân nigâr câzibDutdı ten ü cânumı gam-ı yârGayri’l-mahbûbi leyse fi’d-dârMende dahi nişe menliğ olsunMende meni isteyen ne bulsunTakdîr çü beyledür ne tedbîrTakdîri eder mi kimse tağyîrOlsaydı mana neşât rûzîİster mi idüm bu derd ü sûzıGer sıhhate kâdir olsa bîmârDerde özin eylemez giriftârElverse gedâya pâdişâlığSanman ki kılur dahi gedâlığFıtratda ne hâlet olsa maksûmRef‘ olmaduğıdur emr-i ma‘lûmİslâhuma eylemen teemmülKim gül tiken olmaz ü tiken gülKeyfiyyet-i âb ü cevher-i hâkDemek ola mı kabûl-i idrâkSu sifleliğinden ayrılur mıOd yandurabilmeyebilür miOl gün ki rahimde kilk-i kudretÎcâduma verdi zîb sûretDoldurdı hevâ ile dimâğumSevdâ ile bağladı ayağumDoldı bedenümdeki rek ü pûstBaşdan ayağa mahabbet-i dûstMülk eyledi gönlümi belâyaVakf eyledi cânumı cefâyaYoh mende bu hükmden tehallüfOl mülk ile vakfa bir tasarruf