Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 601-700

Eylerler idi hat-ı vefâ meşkArtardı demâdem anlara aşkLeylîde ohumak ıztırâbıOlsa ruh-i Kays idi kitâbıMeşk etmeğe Kays alsa her hatLeylî kaşı idi ana ser-hatHat üzre kılurdı ol güzellerMin nâz ile bahsler cedellerAmmâ ne cedel kemâl-i ülfetNe bahs nihâyet-i mahabbetÇün bir niçe müddet ol iki pâkEvkât geçürdiler tarab-nâkAşk olduğu yerde mahfî olmazAşk içre olan karâr bulmazAşk âteşine budur alâmetKim baş çeke şu‘le-i melâmetHüsn âfet-i aşk olup demâdemGeldükçe irâdet oldı muhkemBir gâyete yetdi neş’e-i hâlKim oldı havâs-ı akl pâ-mâlKalmadı zebâna tâb-i güftârKim eyleyeler mahabbet izhârKeyfiyyet-i hâl kılmağa fâşGelmişdi tekellüme göz ü kaşEylerdi göziyle bu hitâbıKaşiyle verürdi ol cevâbıKaş ü göz ilen olan tekellümHem kılmadı def‘-i zann-ı merdümMerdümden edem deme kenâreMerdüm göz içindedür ne çâreHem-râz iken ol iki vefâ-dârDem-sâz iken ol iki ciger-hârRef‘ oldı hicâb-ı şâhid-i râzAşk oldı melâmet ile dem-sâzÂşıklara gizlü kalmadı hâlMa‘lûm oldı cemî‘-i ahvâlGerd âyîne-i neşâta düşdiMin-ba‘d iş ihtiyâta düşdiSöyleşmeğe ol iki yegâneKalmadı sebep meğer behâneTâ olmaya râz âşikârâDevrân ile kıldılar müdârâBir nev‘-i behâne ile her demGönlini kılurdu Kays hurremKasden unudurdı dersin ol zârLeylîye der idi ey vefâ-dârHıfz-ı sebak etdi bağrumı hûnMenden bilürem bilürsen efzûnMen bilmedüğüm mana ohutgılDersüm ohuyam kulağ dutgılÇün levhler üzre hat yazardıAmden hatını galat yazardıYa‘nî ki hatâ tevehhüm edeOl gül açılup tebessüm edeGüftâra gele ki bu galatdurTerk et ki hilâf- ı resm-i hatdurOla sebeb-i tekellüm-i yârFehm etmeye müddeânı ağyârEtfâl kılanda devr bünyâdVarı bile eyleyende feryâdOl yârına arz-ı hâl ederdiÖzge devrin hayâl ederdiKılmazlar idi sözini ma‘lûmBilmezler idi sözine mefhûmMektebden olan zamanlar âzâdVasl içün ederdi hîle bünyâdKasd ile nihân edüp kitâbınHadden aşururdı ıztırâbınLeylî yolını dutup dururdıSen gördün ola deyüp sorurdıYa‘nî bu behâne ile bir demYârın göre ola şâd ü hurremİlm-i hata ömrin eyleyüp sarfMeşk etmiş idi hemîn iki harfBir safhada lâm ü yâ mükerrerYazardı anı kılurdı ezberKim bu iki harfdür murâdumRûşen bular iledür sevâdumBu Leylîye anası itâb etdüğidür ve Bahâr-ı vasla hazân yetdüğidürÇün mekr ile Kays-i bî-ser-encâmBir niçe zaman geçürdi eyyâmTedbîr ile aşk zevk vermezTedbîr diyâr-ı aşka girmezAşk ile riyâ değül muvâfıkRüsvây gerek hemîşe âşıkDilden dile düşdi bu fesâneFâş oldı bu mâcerâ cihânaKim kays oluben esîr-i LeylîLeylî dahi salmış ana meyliTedrîc-i mesâvî ile nâgâhLeylînün anası oldı âgâhOdlara dutuşdı yasa batdıOl gonca-dehâna dil uzatdıK’ey şûh nedür bu güft ü gûlarKılmak sana ta‘ne ayb-cûlarNiçün özüne ziyân edersenYahşi adunı yaman edersenNiçün sana ta‘ne ede bed-gûNâmûsa taalluk iş midür buNâzük beden ile berg-i gülsenAmmâ ne deyem igen yöğülsenLâle kimi sende lutf çohdurAmmâ ne deyem yüzün açuhdurTemkîni cünûna kılma tebdîlKızsen ucuz olma kadrüni bilHer sûrete aks kimi bahmaHer gördüğüne su kimi ahmaMey gerçi safâ verür dimâğaAhduğı içün düşer ayağaGözgü kimi katı yüzlü olmaNergis kimi hîre gözlü olmaGözden gerek olasen nihan senTâ demek ola sana ki cânsenSen şem‘sen uymagıl hevâyaKim şem‘i hevâ verür fenâyaLu‘bet kimi özüni bezetmeRevzen kimi kûçeler gözetmeSâgar kimi gezmeği harâm etNağme kimi perdede makâm etSâye kimi her yere yüz urmaHiç kimse ile oturma durmaSen sadesen özge ehl-i nîrengCehd eyle verilmesün sana rengDerler seni aşka mübtelâsenBîgâneler ile âşinâsenSen handan ü aşk zevki handanSen handan ü dûst şevki handanOğlan aceb olmaz olsa âşıkÂşıklığ işi kıza ne lâyıkEy iki gözüm yaman olur ârNâmûsumuzı itürme zinhârBiz âlem içinde nîk-nâmuzMa‘rûf-ı tamâm-ı hâs u âmuzNe neng ile dahi edelüm lâfBiz demeyelüm sen eyle insafDut kim sana kızmazem ben zârMenden ulu bir müdebbirün varN’eylersen eğer atan eşitseKahr ile sana siyâset etseMin-ba‘d gel eyle terk-i mektebBil mektebüni hemîn ced ü ebEtme kalem ile meşkden yâdSûzen dut ü nakş eyle bünyâdEtfâlden eyle kat‘-ı ülfetHem-râz yeter yanunda lu‘betBüt kimi bir evde eyle menzilOlma dahi her yanaya mâilAnkâ kimi uzlet eyle pîşeEyle reviş eyle kim hemîşeGerçi adun ola dilde mezkûrGörmek seni ola gayr-i makdûrHoş ol ki kızı hemîşe gizlerHod gizlü gerek hemîşe kızlarBu inkâr ile Leylî anasına cevâb verdüğidür ve Fezâ-yı işretden çıhup serây-ı üsrete girdüğidürLeylî bu itâbı çün eşitdiÖz gönlinde mukarrer etdiKim şu‘bede-i sipihr-i zâlimTarh eyledi nakş-ı nâ-mülâyimEyyâm-ı visâle yetdi hicrânVakt oldı ciğerler ola büryânAmmâ ne desün ne çâre kılsunTedbîr ne olduğın ne bilsünNaçâr dutup tarîk-i inkârÂsâr-ı tecâhül etdi izhârGül-zâr-ı itâba âb verdiGiryân giryân cevâb verdiK’ey mûnis-i rûzgârum aneDürc-i dür-i şâh-vârum aneSözler dersen ki bilmezem menMazmûnını fehm kılmazam menDersen ma‘şûk u aşk u âşıkMen sâde-zamîr tıfl-ı sâdıkBilmem nedür ol hadîse mazmûnSöyle nişe olmayam diğer-gûnAşkun kılmazdı kimse yâdınHa senden eşitdüm imdi adınBi’llâh nedür ane aşka mefhûmBu sırr-ı nihânı eyle ma‘lûmHâdî-i reh-i murâdum olgılBu şîvede üstâdum olgılMen mektebe re’yüm ile getmenBir şugl hilâf-ı re’yün etmenHem sen dersen ki mektebe varHem dersen sen ki getme zinhârHansı söze i‘tikâdum olsunSana nişe i‘timâdum olsunMen hem değülem bu zecre kâilKim her dem olup çerâğ-ı mahfilNâ-cinsler ile hem-dem olamBir yerde mukayyed-i gam olamHer dîdeden ede ede perhîzEvkât geçe küdûret-âmîzPeyveste muallim eyleyüp cevrGâhi sebak ohuda gehî devrBi’llâh mana hem bu idi maksûdMektebden olur mı tıfl hoşnûdAyruk bu sözi mükerrer etmeLutf eyle meni mükedder etmeÇün ane eşitdi ol cevâbıTerk etdi şikâyet ü itâbıŞeksüz ana rûşen oldı k’ol mehÂşıklığından değüldür âgeh

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri