Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 501-600

Maksad şem‘i münevver oldıSandûk-ı emel dür ile doldıTedrîc ile kıldı kilk-i takdîrNakş-ı garazı rahimde tasvîrBer verdi nihâl-i bâğ-ı maksûdAçıldı gül-i hadîka-i cûdÇün va‘de erişdi doğdı bir ayHurşîd ruhıyla âlem-ârâyŞâd oldılar andan ata aneŞükrâne verildi çoh hizâneEl kıssa ademden oldı peydâBir tıfl-ı müzekker ü müzekkâHurşîd kimi kemâle kâbilİsâ kimi tıfllıkda kâmilOl dem ki bu hâk-dâna düşdiHâlini bilüp figâna düşdiÂhir günine evvel eyleyüp yâdAhıtdı sirişk kıldı feryâdYa‘nî ki vücûd dâm-ı gamdurÂzâdelerün yeri ademdürHer kim ki esîr olur bu dâmaSabr etse gerek gam-ı müdâmaOlmışdı zebân-ı hâli gûyâSöylerdi ki ey cefâcı dünyâBildüm gamunı senün ki çohdurGam çekmeğe bir harîf yohdurGeldüm ki olam gamun harîfiGel tecribe kıl men-i zaîfiHer handa gam olsa kılma ihmâlCem‘ eyle dil-i hazînüme salHem ver mana gam yemek kemâliHem âlemi gamdan eyle hâlîPeyveste meni esîr-i gam kılKem kılma nasîbümi kerem kılZevk ile geçürme rûzgârumFânî olana yoh i‘tibârumEy aşk garîb-i âlem oldumÂvâre-i vâdî-i gam oldumTedbîr-i gam etmek olmaz oldıGeldüm gerü getmek olmaz oldıSenden dilerem meded ki dâimTemkînüm ola senünle kâimBir bezmde kim şarâbı kandurSâkî cellâd-ı bî-emândurBir mey mana sun ki mest ü medhûşDâim özümi kılam ferâmûşNe geldüğümi bilem cihânaNe anı ki nişedür zemâneÂlem gözüme görünmeye hîçBu riştede bulmayam ham u pîçDâye anı pâk kıldı kandanKaldurdı bu tîre hâk-dandanGuslin verüp âb-ı çeşm-i terdenSüt yerine verdi kan ciğerdenAkvâm u kabâili olup şâdOl nev-rese Kays koydılar adCân ile kılurdı dâye i‘zâzEsbâb-ı kemâl-i terbiyet sâzLâkin o edüp hemîşe nâleHoşnûd değüldi hîç hâleA‘zâsın edüp eliyle efgârEylerdi müdâm nâle-i zârSüt içse sanurdı kim içer kanEmcek görünürdi ana peykânYoh idi firîb ile karârıYanında firîbün i‘tibârıBir gün anı gezdürürdi dâyeDerdini yetürmeğe devâyaBir evde meğer ki bir perî-veşOl tıflı görüp besî müşevveşRahm etdi eline aldı bir demTıfl anı görünce oldı hurremHüsnine bahup karâr dutdıFeryâd ü figânını unutdıOldukça elinde oldı handânDüşdükde elinden etdi efgânMâhiyyetini çü dâye bildiOl mâhı ana enîs kıldıOldı bu dahi anunla mu‘tâdNe dâye ne ane eyledi yâdZâtında çü var idi mahabbetMahbûb görünce dutdı ülfetAşk idi ki oldı hüsne mâilHüsni ne bilürdi tıfl-ı gâfilMa‘lûm idi ehl-i hâle ol hâlKim nüsha-i aşkdur bu timsâlElbette bu tıflı zâr eder aşkÂşüfte-i rûzgâr eder aşkElbette kılur bu subh te’sîrHurşîd çıhup olur cihân-gîrÇün terbiyeti edip o dâyeVerdi eser-i tamâm ol ayaGün günden edüp kemâl hâsılOl mâh-ı nev oldı bedr-i kâmilGeldükçe mey-i vefâdan eyyâmHer devrede sundı ana bir câmTâ kıldı anı tamâm ser-mestTedrîc ile dâm-ı aşka pâ-bestÇün sür’at ile dönüp zemâneOn yaşına yetdi ol yegâneBabasına muktezâ-yı âdetFarz oldı ki anı ede sünnetCem‘ etdi ehâlî-i diyârıHer sâhib-i izz ü i‘tibârıBezl eyledi ol kadar zer ü sîmKim yetdi kıyâsa fakrdan bîmHalk anda görende kesret-i mâlBîm oldı ki mün‘akis ola hâlOl sâf-zamîr ü pâk-meşrebBir bezm-geh eyledi mürettebKim görmedi anı çeşm-i sâgarCemşîdden özgeye müyesserİtmâma yetüp tarîk-i sünnetTa’lîm-i ulûma yetdi nevbetEsbâb ana eyleyüp mürettepVerdiler anunla zîb-i mektepBu bünyâd-ı binâ-yı belâdur ve Mukaddime-i elem-i ibtilâdurMektebde anunla oldı hem-demBir niçe melek-misâl kız hemBir saf kız oturdı bir saf oğlanCem‘ oldı behişte hûr ü gılmânOğlanlara kızlar olsalar yârAşka bulunur revâc-ı bâzârKız nergis-i mest edüp füsûn-sâzOğlana satanda işve vü nâzOğlan niçe sabr pîşe kılsunVe sabrı hem olsa nişe kılsunOl kızlar içinde bir perî-zâdKays ile mahabbet etdi bünyâdBir turfe sanem ki akl-ı kâmilGördükde anı olurdı zâilZülfeyn-i müselseli girih-gîrCân boynına bir belâlu zencîrEbrû-yı hamı belâ-yı uşşâkHem cüft letâfet içre hem tâkHer kirpüği bir hadeng-i hun-rîzPeykân-ı hadengi gamze-i tîzDeryâ-yı belâ cebîn-i pâkiÇîn cünbişi mevc-i sehm-nâkiÇeşm-i siyehine sürmeden ârHindûsına sürme hem giriftârRuhsârına reng-i gâzeden nengHergiz ana gâze vermemiş rengGöz merdümeğinden olsa hâlîGöz merdümeği olurdı hâlîLa‘l ü düri gösterürdi her demEvrâk-ı gül içre ıkd-i şeb-nemEbvâb-ı tekellüm etse meftûhEmvâta verürdi müjde-i rûhŞimşâd-ı latîfine mürekkebSîb-i zenah u türünc-i gabgabEndâmı latîfe-i ilâhîDeryâ-yı letâfet içre mâhîŞehbâz bahışlu âhu gözlüŞîrîn hareketlü şehd sözlüRâh u revişi müdâm gamzeBaşdan ayağa tamâm gamzeAyruhsıca-şekl ü hoşça-peykerYahşice sanem güzelce dilberÂlem ser-i mûyınun tufeyliMahbûbe-i âlem adı LeylîKays anı görüp helâki oldıMin şevk ile derd-nâki oldıOl nâdire hem ki Kaysi gördüMin zevk bulup özin itürdiGördi ki bir âfet-i zemâneMisli dahi gelmemiş cihânaBu sıfat-ı Mecnûndur ve İbtidâ-yı mihnet-i füzûndurBir dilber-i serv-kadd ü gül-rûyServ-i hoş u gül-ruh u semen-bûyŞîrîn lebi menşe’-i letâfetRa‘nâ kadi durduğiyle âfetEvsâf-ı letâfetinde söz çohEltâf-ı melâhatinde söz yohŞehlâ gözi nergis-pür-efsûnZîbâ kaşı nergis üzreki nûnHüsni güli lâle-i şafak-fâmZülfi hamı lâle üzreki lâmAğzı sıfatı hod etmek olmazEsrâr-ı nihâna yetmek olmazZülfi sözi zikr-i halka-i râzLa‘l-i lebi âb-ı çeşme-i nâzDevr-i meh-i rûyi çeşme-i nûrHâk-i kef-i pâyı sürme-i hûrBir gâyet ile şemâili hûbKim Leylî olanda ana matlûbBir gözgüye ger açup göziniGözgüde göreydi öz yüziniÖz ârızına olurdı meyliKılmazdı hevâ-yı hüsn-i LeylîOl iki semen-ber ü sehî-kadBir birine oldılar mukayyedBir câmdan içdiler mey-i zevkOl iki harâb-ı bâde-i şevkGirdâb-ı belâya oldılar garkKalmadı aralarında bir farkEvzâ-ı muhâlif oldı yek-sânGûyâ iki tende idi bir cânHer kim sorar olsa Kaysa bir râzLeylîden ana gelürdi âvâzKim Leylîye kılsa bir hitâbıKays idi ana veren cevâbı

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri