Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 401-500

Müşkil işe düşmişem meded kılMey hırziyle belâmı red kıl

Hall eyleye gör bu müşkilâtıKemm etme kulundan iltifâtı

Bir gün ki mey-i Süheyl-te’sîrVermişdi mizâc-ı pâke tağyîr

Hem-reng-i bahâr olup hazânumDönmişdi akîke za‘ferânum

Cem‘ idi yanumda ittifâkîSâz ü meze vü şarâb ü sâkî

Peyveste lebâleb ü peyâpeyNûş eyler idüm kadeh kadeh mey

Zevk üzre mey artururdı zevkümŞevk üzre ziyâd olurdı şevküm

Ol bezm idi âfiyet bahârıMen bülbül-i zâr ü bî-karârı

Bir hadde erişdi neş’e-i câmKim kalmadı ehl-i bezme ârâm

Esrâr-ı dil oldı âşikârâMesdûd oluben der-i müdârâ

Olmışdı refîk u hem-zebânumAyîne-i tûti-i revânum

Bir niçe zarîf-i hıtta-i RûmRûmî ki dedük kaziyye ma‘lûm

Ya‘nî ki kamu dekâyık ehliHer mes’elede hakâyık ehli

Hem ilm feninde nükte-dânlarHem söz revişinde dür-feşânlar

Kim eyler idi dekâyık-i râzŞeyhîden ü Ahmedîden âğâz

Kim söyler idi öğüp kelâmıEvsâf-ı Halîlî vü Nizâmî

Bilmişler idi ki hüsn-i güftârKadrüm kaderince mende hem var

Çün var idi mestlikde lâfumKim anlana sıdkum ü hilâfum

Men hasteni etdiler nişâneBir reng ile tîr-i imtihâna

Lutf ile dediler ey sühan-sencFâş eyle cihâna bir nihân genc

Leylî Mecnûn Acemde çohdurEtrâkde ol fesâne yohdur

Takrîre getür bu dâstânıKıl tâze bu eski bûstânı

Bildüm bu kaziyye imtihândurZîrâ ki bu bir belâ-yı cândur

Sevdâsı dırâz ü bahrı kûtâhMazmûnı figân ü nâle vü âh

Bir bezm-i musîbet ü belâdurKim evveli gam sonı fenâdur

Ne bâdesine neşâtdan rengNe nağmesine ferahdan âheng

İdrâke verür hayâli âzârEfkârı eder melâli efgâr

Olsaydı teveccühi münâsibTevcîhine çoh olurdı râğıb

Olsaydı tasarrufında râhatÇoh kâmil ana kılurdı rağbet

Bi’llâh ki ne hoş demiş NizâmîBu bâbda hatm edüp kelâmı

Esbâb-ı sühan neşât u nâzestZ’in her dü sühan behâne-sâzest

Meydân-ı sühan ferâh bâyedTâ tab‘ süvariî nümâyed

Der-germî-i rîk u sahtî-i kûhTâ çend sühan reved be-enbûh

Bir iş ki kılur şikâyet üstâdŞâgirde olur rücûı bî-dâd

Gerçi bilürem bu bir sitemdürTeklîfi munun gam üzre gamdur

Ammâ niçe etmek olur ikrâhBir vâkıadur ki düşdi nâgâh

Yeğdür yine özrden şürûumBu işde tevekküle rücûum

Ey tâb‘-ı latîf ü akl-ı vâlâİdrâk-i bülend ü nutk-ı gûyâ

Düşdi seferüm diyâr-ı derdeKimdür mana yâr bu seferde

Her kimde ki vardur istitâatDerd ü gam ü mihnete kanâat

Oldur bu müsâferetde yârumZevk ehline yohdur i‘tibârum

Merkeb gerek olsa azm-i râhaBesdür bize hâme vü siyâhe

V’er tûşe-i râh olursa matlûbMazmûn-ı hoş u ibâret-i hûb

Azm eyleyelüm teallül etmenMenzil keselüm tegâfül etmen

Ey baht vefâsuz olma sen hemHem-râhlığ et bizümle bir dem

Bu saâdetlü Beg hazretlerinün medhidür

Ey hâme-i ser-keş ü sebük-hîzVakt oldı ki olasen güher-rîz

Men âcizem ü bu emr müşkilİmdâd demidür olma gâfil

Âsâr-ı mürüvvet eyle izhârTez depren eğer mürüvvetün var

Sen kıl hüneri men eyleyem adSen çek elemi men olayum şâd

Çün nahl-i hadîka-i hünersenMiftâh-ı hizâne-i gühersen

Cehd eyle çıhar cevâhir-i pâkFikr etme ki yohdur ehl-i idrâk

Deme ki bulup kesâdı bâzârBulmaz bu metâımuz hırîdâr

Yetmez mi sana emîr-i kâmilSerdâr-ı zemâne Veys-i âdil

Ol bahr-i atâ vü kân-ı eltâfKim şânına geldi adl ü insâf

Serdâr-ı muazzam ü mükerremCânâne-i mülk ü cân-ı âlem

Zâtında anun hemîşe mevcûdAdl ü edeb ü şecâat ü cûd

Adlinden eğer terâne-i çengFâş eylese bezmde bir âheng

Yel şem‘e dahî taarruz etmezPervâneye şem‘ zulmi yetmez

Hüsn-i edeb ile eyle mu‘tâdKim nûrı yanında kılsalar yâd

Ol söz dilemez ki ola tekrârTâ yetmeye sâyesine âzâr

Üslûb-ı şecâat içre mâhirHurşîd-sıfat cihânda zâhir

Hem hâs anı söylemekde hem âmHem Rûm dolu adı ile hem Şâm

Ger cûdına kimse olsa tâlibMümkin ola kahrı lutfa gâlib

Ya‘ni mana öğredüp sahâvetBir hâceti istemek ne hâcet

Olmış ana hâne-i emâretBu dört binâ ile imâret

Ey dûst-nevâz ü düşmen-endâzŞâhin-reviş ü bülend-pervâz

Düzdüm sana turfe âşiyâneYa‘ni ebedî neşât-hâne

Ma‘mûr edübem binâ-yi âlîCennet sıfatı İrem misâli

Tâ rûz-i ebed munı makâm etBî-dağdağa işret-i müdâm et

Bi’llâh ki değül yaman eser buGer ad ise müddeâ yeter bu

Men kim sana olmışam senâ-hânSultan Veyis’e niçük ki Selmân

Budur garazum ki câvidânîAdun duta arsa-i cihânı

Tâ bâkî ola bu sebz gülşenHem men olam ehl-i zikr hem sen

Bu tuğrâ-yı misâl-i mahabbetdür ve Dîbâce-i dîvân-ı mihnetdür

Dihkân-ı hadîka-i hikâyetSarrâf-ı cevâhir-i rivâyet

Ma‘nî çemenine gül tikendeSöz riştesine güher çekende

Kılmış bu revişde nükte-dânlığGül-rîzliğ ü güher-feşânlığ

Kim hayl-i Arabda bir cevân-merdCem‘iyyet-i izz ü câh ile ferd

Müstecmi‘-i cümle-i fezâilBulmışdı riyâset-i kabâil

Emrine Arab mutî‘ ü münkâdGeh Basra makâmı gâh Bağdâd

Bir buk‘ada olmayup karârıGezmekde geçerdi rüzgârı

Her lahza ururdı ol yegâneSer-çeşmelere siyâh hâne

Seyr eyler idi sürüp tena‘‘umGözler üzere misâl-i merdüm

Evzâ‘-ı hıyâm-ı müşg-fâmıHalka şeb-i Kadr tek girâmî

Her menzile kim güzâr ederdiSahrânı benefşe-zâr ederdi

Gül-zârlar içre lâle çağıBenzerdi evine lâle dâğı

Emvâli cemî‘-i cinsden çohAmmâ bu cihânda vârisi yoh

Ger kılsa anı telef havâdisYoh bir halefi ki ola vâris

Ferzendsüz âdemî telefdürBâkî eden âdemi halefdür

Nesl ile olur bekâ-yı insânNazm-ı beşer ü nizâm-ı devrân

Cân cevherine bedeldür evlâdEvlâd koyan koyar hemîn âd

Hoş ol ki halefden ola hoş-dilDünyâda bir oğlı ola kâbil

Pîrâyesi ola dest-gâhaSermâyesi ola izz ü câha

Ah er ola bir sefîh ü ser-keşEtvârı kerîh ü hulkı nâ-hoş

Teşnî‘ ohına olup nişâneBîzâr ola andan ata ane

El kıssa ol efdal-i kabâilOl pîr-i hamîdetü’l-hasâil

Ferzende olup hemîşe tâlibTahsîl-i bekâ-yı nesle râgıb

Çoh mâh-likâ sanemler aldıÇoh turfe zemîne tohm saldı

Çoh nezrler etdi her mezâraÇoh kıldı niyâz Kirdgâra

Te’sîr kılup figân ü âhıAvn etdi inâyet-i İlâhî

Bir gece açıldı bâb-ı rahmetBuldı eser-i duâ icâbet

Favoriye eklemek, not almak ve koleksiyonlara kaydetmek için etkileşimli okumaya geçebilirsin.

Şiirde geçen sözlük kelimeleri