Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 401-500

Müşkil işe düşmişem meded kılMey hırziyle belâmı red kılHall eyleye gör bu müşkilâtıKemm etme kulundan iltifâtıBir gün ki mey-i Süheyl-te’sîrVermişdi mizâc-ı pâke tağyîrHem-reng-i bahâr olup hazânumDönmişdi akîke za‘ferânumCem‘ idi yanumda ittifâkîSâz ü meze vü şarâb ü sâkîPeyveste lebâleb ü peyâpeyNûş eyler idüm kadeh kadeh meyZevk üzre mey artururdı zevkümŞevk üzre ziyâd olurdı şevkümOl bezm idi âfiyet bahârıMen bülbül-i zâr ü bî-karârıBir hadde erişdi neş’e-i câmKim kalmadı ehl-i bezme ârâmEsrâr-ı dil oldı âşikârâMesdûd oluben der-i müdârâOlmışdı refîk u hem-zebânumAyîne-i tûti-i revânumBir niçe zarîf-i hıtta-i RûmRûmî ki dedük kaziyye ma‘lûmYa‘nî ki kamu dekâyık ehliHer mes’elede hakâyık ehliHem ilm feninde nükte-dânlarHem söz revişinde dür-feşânlarKim eyler idi dekâyık-i râzŞeyhîden ü Ahmedîden âğâzKim söyler idi öğüp kelâmıEvsâf-ı Halîlî vü NizâmîBilmişler idi ki hüsn-i güftârKadrüm kaderince mende hem varÇün var idi mestlikde lâfumKim anlana sıdkum ü hilâfumMen hasteni etdiler nişâneBir reng ile tîr-i imtihânaLutf ile dediler ey sühan-sencFâş eyle cihâna bir nihân gencLeylî Mecnûn Acemde çohdurEtrâkde ol fesâne yohdurTakrîre getür bu dâstânıKıl tâze bu eski bûstânıBildüm bu kaziyye imtihândurZîrâ ki bu bir belâ-yı cândurSevdâsı dırâz ü bahrı kûtâhMazmûnı figân ü nâle vü âhBir bezm-i musîbet ü belâdurKim evveli gam sonı fenâdurNe bâdesine neşâtdan rengNe nağmesine ferahdan âhengİdrâke verür hayâli âzârEfkârı eder melâli efgârOlsaydı teveccühi münâsibTevcîhine çoh olurdı râğıbOlsaydı tasarrufında râhatÇoh kâmil ana kılurdı rağbetBi’llâh ki ne hoş demiş NizâmîBu bâbda hatm edüp kelâmıEsbâb-ı sühan neşât u nâzestZ’in her dü sühan behâne-sâzestMeydân-ı sühan ferâh bâyedTâ tab‘ süvariî nümâyedDer-germî-i rîk u sahtî-i kûhTâ çend sühan reved be-enbûhBir iş ki kılur şikâyet üstâdŞâgirde olur rücûı bî-dâdGerçi bilürem bu bir sitemdürTeklîfi munun gam üzre gamdurAmmâ niçe etmek olur ikrâhBir vâkıadur ki düşdi nâgâhYeğdür yine özrden şürûumBu işde tevekküle rücûumEy tâb‘-ı latîf ü akl-ı vâlâİdrâk-i bülend ü nutk-ı gûyâDüşdi seferüm diyâr-ı derdeKimdür mana yâr bu seferdeHer kimde ki vardur istitâatDerd ü gam ü mihnete kanâatOldur bu müsâferetde yârumZevk ehline yohdur i‘tibârumMerkeb gerek olsa azm-i râhaBesdür bize hâme vü siyâheV’er tûşe-i râh olursa matlûbMazmûn-ı hoş u ibâret-i hûbAzm eyleyelüm teallül etmenMenzil keselüm tegâfül etmenEy baht vefâsuz olma sen hemHem-râhlığ et bizümle bir demBu saâdetlü Beg hazretlerinün medhidürEy hâme-i ser-keş ü sebük-hîzVakt oldı ki olasen güher-rîzMen âcizem ü bu emr müşkilİmdâd demidür olma gâfilÂsâr-ı mürüvvet eyle izhârTez depren eğer mürüvvetün varSen kıl hüneri men eyleyem adSen çek elemi men olayum şâdÇün nahl-i hadîka-i hünersenMiftâh-ı hizâne-i gühersenCehd eyle çıhar cevâhir-i pâkFikr etme ki yohdur ehl-i idrâkDeme ki bulup kesâdı bâzârBulmaz bu metâımuz hırîdârYetmez mi sana emîr-i kâmilSerdâr-ı zemâne Veys-i âdilOl bahr-i atâ vü kân-ı eltâfKim şânına geldi adl ü insâfSerdâr-ı muazzam ü mükerremCânâne-i mülk ü cân-ı âlemZâtında anun hemîşe mevcûdAdl ü edeb ü şecâat ü cûdAdlinden eğer terâne-i çengFâş eylese bezmde bir âhengYel şem‘e dahî taarruz etmezPervâneye şem‘ zulmi yetmezHüsn-i edeb ile eyle mu‘tâdKim nûrı yanında kılsalar yâdOl söz dilemez ki ola tekrârTâ yetmeye sâyesine âzârÜslûb-ı şecâat içre mâhirHurşîd-sıfat cihânda zâhirHem hâs anı söylemekde hem âmHem Rûm dolu adı ile hem ŞâmGer cûdına kimse olsa tâlibMümkin ola kahrı lutfa gâlibYa‘ni mana öğredüp sahâvetBir hâceti istemek ne hâcetOlmış ana hâne-i emâretBu dört binâ ile imâretEy dûst-nevâz ü düşmen-endâzŞâhin-reviş ü bülend-pervâzDüzdüm sana turfe âşiyâneYa‘ni ebedî neşât-hâneMa‘mûr edübem binâ-yi âlîCennet sıfatı İrem misâliTâ rûz-i ebed munı makâm etBî-dağdağa işret-i müdâm etBi’llâh ki değül yaman eser buGer ad ise müddeâ yeter buMen kim sana olmışam senâ-hânSultan Veyis’e niçük ki SelmânBudur garazum ki câvidânîAdun duta arsa-i cihânıTâ bâkî ola bu sebz gülşenHem men olam ehl-i zikr hem senBu tuğrâ-yı misâl-i mahabbetdür ve Dîbâce-i dîvân-ı mihnetdürDihkân-ı hadîka-i hikâyetSarrâf-ı cevâhir-i rivâyetMa‘nî çemenine gül tikendeSöz riştesine güher çekendeKılmış bu revişde nükte-dânlığGül-rîzliğ ü güher-feşânlığKim hayl-i Arabda bir cevân-merdCem‘iyyet-i izz ü câh ile ferdMüstecmi‘-i cümle-i fezâilBulmışdı riyâset-i kabâilEmrine Arab mutî‘ ü münkâdGeh Basra makâmı gâh BağdâdBir buk‘ada olmayup karârıGezmekde geçerdi rüzgârıHer lahza ururdı ol yegâneSer-çeşmelere siyâh hâneSeyr eyler idi sürüp tena‘‘umGözler üzere misâl-i merdümEvzâ‘-ı hıyâm-ı müşg-fâmıHalka şeb-i Kadr tek girâmîHer menzile kim güzâr ederdiSahrânı benefşe-zâr ederdiGül-zârlar içre lâle çağıBenzerdi evine lâle dâğıEmvâli cemî‘-i cinsden çohAmmâ bu cihânda vârisi yohGer kılsa anı telef havâdisYoh bir halefi ki ola vârisFerzendsüz âdemî telefdürBâkî eden âdemi halefdürNesl ile olur bekâ-yı insânNazm-ı beşer ü nizâm-ı devrânCân cevherine bedeldür evlâdEvlâd koyan koyar hemîn âdHoş ol ki halefden ola hoş-dilDünyâda bir oğlı ola kâbilPîrâyesi ola dest-gâhaSermâyesi ola izz ü câhaAh er ola bir sefîh ü ser-keşEtvârı kerîh ü hulkı nâ-hoşTeşnî‘ ohına olup nişâneBîzâr ola andan ata aneEl kıssa ol efdal-i kabâilOl pîr-i hamîdetü’l-hasâilFerzende olup hemîşe tâlibTahsîl-i bekâ-yı nesle râgıbÇoh mâh-likâ sanemler aldıÇoh turfe zemîne tohm saldıÇoh nezrler etdi her mezâraÇoh kıldı niyâz KirdgâraTe’sîr kılup figân ü âhıAvn etdi inâyet-i İlâhîBir gece açıldı bâb-ı rahmetBuldı eser-i duâ icâbet

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri