Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 301-400

Sâkî meded et ki derd-mendemGam silsilesine pây-bendemGam def‘ine câm-ı mey devâdurTedbîr-i gam eylemek revâdurSenden ne inâyet olsa vâki‘Fikr etme ki menden ola zâyi‘Men bir sadefem sen ebr-i nîsânVer katra vü al dürr-i galtânSensen hurşîd ü men siyeh hâkVer âteş ü al cevher-i pâkRahm et et ki garîb ü hâk-sâremBî-mûnis ü yâr u gam-güsâremOl bir niçe hem-dem-i muvâfıkYa‘nî şuarâ-yı devr-i sâbıkTedrîc ile geldiler cihânaTa‘zîm ile oldılar revâneDevrân oları muazzam etdiHer devr birin mükerrem etdiHer birine hâmî oldı bir şâhZevk-ı sühaninden oldı âgâhTürk ü Arab ü Acemde eyyâmHer şâire vermiş idi bir kâmŞâd etmiş idi Ebî NuvâsıHârûn Halife’nün atâsıBulmışdı safâ-yı dil NizâmîŞirvan Şâh’a düşüp girâmîOlmışdı Nevâyî-i sühan-dânManzûr-ı şehenşeh-i HorâsânSöz gevherine nazar salanlarGencîne verüp güher alanlarÇün kalmadı kalmadı fesâhatErbâb-ı fesâhat içre râhatOl tâife çekdi hırkaya başHâletlerin etmez oldılar fâşTâ olmaya resm-i şi‘r mefkûdEbvâb-ı fünûn-ı nazm mesdûdLâzım mana oldı hıfz-ı kânûnZabt-ı nesak-ı kelâm-ı mevzûnNâçâr dutup tarîk-i nâmûsRâhatdan olup müdâm me’yûsAhdi söze üstüvâr kıldumEş‘âr demek şiâr kıldumÇün halka hilâf-ı müddeâyemAnlar zu‘mınca süst-râyemHer söz ki gelür zuhûra mendenMin ta‘ne bulur her encümendenEyler hased ehli bağlayup kînTahsîn ivâzına nefy ü nefrînÜmmîd ki ref‘ olup küdûretTağyîr-pezîr ola bu sûretOl kavm bu gülşene girendeBu gülşen içinde gül derendeGül tâze idi vü gonca nev-hîzDepretdükçe nesîm-i gül-rîzAnlar güli derdiler men-i zârHâlâ dilerem derem has ü hârBu bezme olar verende tezyînMey sâf idi bezm hem nev-âyinMey sâfı olara oldı rûzîKaldı mana dâğ-ı derd sûzıBu dürde men olmışam hevâ-hâhBir neş’e verür mi bilmezem âhBu pâdişâh-ı İslâmun duâ-yı devletidür ve Kahramân-ı enâmun senâ-yı şevketidürSâkî kerem eyle câm gezdürDutma kadehi müdâm gezdürDevrâna çok i‘tibâr kılmaGezdür kadehi karâr kılmaTök alup ele gümüş sürahîZer sâgara rûh-bahş râhıSarf eyle riâyetümde eltâfTenhâlığumı gör eyle insâfŞuğlüm bu bisât içinde çohdurSenden özge mededci yohdurHem-demliğüm eyle âr kılmaMenden nefret şiâr kılmaGer bilmez isen ki men ne zâtemNe zulmet-i çeşme-i hayâtemFeyz-i hünerüm şarâbdan sorSûz-ı cigerüm kebâbdan sorDutsan elini men-i fakîrünHak ola hemîşe dest-gîrünMen şâir-i Mûsevî-kelâmemSâhirlere mu‘ciz-i tamâmemMen sâhir-i Bâbilî-nijâdemHârûta bu işde üstâdemSöz derkine sarf edüp firâsetEmlâkine bulmışam riyâsetGeh tarz-ı kasîde eylerem sâzŞeh-bâzum olur bülend-pervâzGeh de’b-i gazel olur şiârumOl de’be revân verür karârumGeh mesnevîye olup heves-nâkOl bahrden isterem dür-i pâkHer dilde ki var ehl–i râzemMecmû‘-ı fünûna aşk-bâzemBir kâr-gerem hezâr-pîşeCânlar çeküp isterem hemîşeDükkânum ola revâc-ı bâzârHer istedügin bula hırîdârBu bir tarîk ile kesr-i nefsdür ve Mukaddime-i medh-i pâdişâh-ı asrdurSâkî ne idi bu câm-ı gül-gûnKim eyledi hâlümi diger-gûnSer-mest olubem sözüm hebâdurHer lâf ki eylerem hatâdurTe’sîr salup dimâğâ teşvîrTeşvîr mizâcum etdi tağyîrMen handan ü lâf-ı lutf-ı güftârKim söz demeğe olam sezâ-vârOlsaydı menüm sözümde bir hâlElbette olurdum ehl-i ikbâlMüstevcib-i izz ü câh olurdumŞâyeste-i bârgâh olurdumMakbûl düşerdüm âstânaManzûr-ı şehenşeh-i zamânaOl pâdişeh-i bülend-bînişKim hâk-i rehidür âferînişMüstahfız-ı dîn penâh-ı İslâmMahdûm-ı zaman melâz-ı eyyâmEbr-istihsân ü berk-kîneŞâhenşeh-i Mekke vü MedîneMüstakdim-i hak muhill-i bâtılSultan-ı murâd-bahş-ı âdilErbâb-ı hüner ümîd-gâhıTürk ü Arab ü Acem penâhıDeryâ kimi eyleyen demâdemEndîşe-i kurb ü bu‘d-ı âlemLutf ile veren yahına lû’lûEbr ile yırağa gönderen suLû’lûsını eyleyen cihân-tâbLeb-teşneleri dür ile sîr-âbGerdûn kimi lutf edende zâhirDâmen dâmen töken cevâhirGün kimi olanda cûdâ mazharHırmen hırmen nisâr eden zerTugrâ-yı misâl-i Âl-i OsmânSultân-ı sipeh-şiken SüleymânYerde düşer olsa feyzi hâkeTa‘n eyleye hâk ruh-ı pâkeGökde nazar etse bir hümâyaHurşîde salur hümây sâyeGer şarka urur sinân-ı ser-keşGün kimi çıhar sipihre âteşV’er garba çalarsa tîğ-i bürrânGerdûna yeter şafak kimi kanDün çerh yana nigâh kıldumNezzâre-i levh-ı mâh kıldumGördüm bu hatı ki hâme-i hûrOl levhde eylemişdi mastûrBu kasîde Hazret-i Pâdişâh şânındadurZihî kâmil ki akl-ı nükte-dân derkinde hayrândurVücud-ı bî-misâli intihâb-ı nev‘-i insândurFelek bir dürc anun zât-ı şerîfi gevher-i yektâCihân bir cism anun hükm-i revânı fi’l-mesel cândurTarîk-i tâati hem mezhebe hem millete nâfi‘Hilâf-ı meşrebi hem devlete hem dîne noksândurİki kısm eylemiş küfr ile îman yeddi iklîmiAnun hükmindedür ba‘zı vü ba‘zı kâfiristândurEsâs-ı hükmidür ma‘nîde bir sedd-i Sikender kimAnun Ye’cûcdur bir yanı vü bir yanı insândurBinâ-yı kadridür ma‘nîde bir âlî imâret kimMukarnes tâk-i gerdûn ol imâretden bir eyvândurMuzaffer dâimâ Sultân Süleymân Hân-ı âdil-dilKi her kim tâbi‘-i fermânı olmaz nâ-müselmândurCihân-gîrî ki gün tek mülk teshîrine azm etseMuhakkar cilve-gâhı arsa-i Îrân ü TûrândurSâhî-tab‘ u mürüvvet-pîşedür kim bahr-ı eltâfıTemevvüc kılsa mevci fakr bünyâdına tûfândurKemîne kimseye kemter atâsı hâsıl-ı deryâMuhakkar meclise bezl-i hakîre behre-i kândurVücûd-ı pâki-le Hak rahmetidür âleme nâzilİtâat ehline gösterdiği adl ile ihsândurSüleymân bârgâhıdur yakîn heybetlü dergâhıKim anda dîvler tâbi‘ perîler bende-fermândurMuazzam leşkeridür bir bulut kim düşmene andanFirengîler sadâsı ra‘d toplar daşı bârandurSemendi seğridende lâmi‘ olmış ahter-i sâkîbSipâhı deprenende mevce gelmiş bahr-ı ummândurSeferde çekmek içün haşmet ü ikbâl esbâbınArâbe arş levhi ordusı gerdûn-ı gerdândurZamânında yetüp cem‘iyyet-i esbâba âriflerOlup derhem hemîn mahbûblar zülfi perîşândurHalâyık subh-tek handân olup mihr-i cemâlindenDil-i sûzân ile devrinde ancak şem‘ giryândurHavâdisden mizâc-ı mülk tağyîrine imkân yohKemâl-i adl ile tâ mülke Osmân oğlu sultândurBi-hamdi’llâh bugün havf ü hatâdan şer‘ nâmûsınBulup tevfîk-ı nusret sahlayan Sultân SüleymândurNişân-ı feyzidür ol nusret ü ikbâl kim hâlâNe yan kim azm kılsa rehberi te’yîd-i YezdândurDil ü cândan Fuzûlî izz ü ikbâline ol şâhunRızâ-yı Hakk içün dâim duâ-gûy ü senâ-hândurÇü oldur hâmî-i İslâm vâcibdür anun medhiNe kim medhinden özge söz demiş andan peşîmândurİlâhî bâkî olsun dâim insan-perver ikbâliCihân-ı fânî içre tâ binâ-yı nev‘-i insândurYâ Rab ki muzaffer ola dâimZâtiyle binâ-yı adl kâimŞâyeste ana serîr ü efserÂlemlere adli sâye-güsterBu sebeb-i nazm-ı kitâbdur ve Bâis-i irtikâb-ı azâbdurSâkî dut elüm ki haste-hâlemGam reh-güzerinde pây-mâlemSensen men-i mübtelâya gam-hârSenden özge dahi kimüm var

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri