Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2901-3000

Kimdür ki cihânda fânî olmazDevr-i feleğün amânı olmazDünyâ yedi başlu ejdehâdurEndîşe-i ülfeti hatâdurHer lutfınadur defîne min kahrHer şehdinedür karîne min zehrDevrân üzerindedür zemâneElbette gelen geder cihânaErbâb-ı zemâneye verüp pendBu şi‘ri ne hoş demiş hıred-mendGazelBu âlem kim gönül kaydın çekersen mihnet ü gamdurFenâ ser-menzilin seyr eyle kim bir hoşça âlemdürAnup tenhâlığı kabr içre nefret kılma ölmekdenTarîk-i üns dut kim her avuç toprak bir âdemdürDeğül muhkem cihân mülkinde her bünyâd kim kılsanFenâ mülkinde dut menzil kim ol bünyâd muhkemdürEcel âlâyiş-i havf ü hatâdan kurtarur nefsiBu cevher kîmyâ-yı devlete iksîr-i a‘zamdurKemâl–i aşk-ı insan mevt ilendür râh-ı hikmetdeBelî mücrâ kılan hükmün misâlin nakş-ı hâtemdürBahâr eyyâmı girsen lâle-zâra hâkün cezasınMuhakkar görme kim her zerre bir câm ile bir CemdürEsîr-i nefsdür ehl-i cihân bilmez fenâ kadrinFuzûlî terk tevfîki sana ancak müsellemdürTamâmî-i sühanLeylî gül-i gülşen-i letâfetÇün gördi hazân yeliyle âfetPâ-mâl-i hazân olup bahârıEncâma yetişdi rûzgârıBî-çâre anası açdı başınBaşından aşurdı kanlu yaşınKâfûrını tökdi zağferânaSûz-ı dil ile gelüp figânaAhıtdı gözinden eşk-i gül-gûnSöylerdi ki ey garîb-i mahzûnSensüz n’ederem hayâtı bâkîMin-ba‘d men ölmek iştiyâkıÇoh ağlayup etdi âh ü nâleAğlar kim olursa beyle hâleEl-kıssa dutup tarîk-i mâtemOl vâkıaya yığıldı âlemAhyâ-ı Arabda kopdı şîvenYanmışlara evler oldı külhanTa‘zîm ile dutdılar azâsınKabrin düzüp urdılar binâsınTen oldı mukîm-i arsa-i hâkRûh oldı karîn-i evc-i eflâkŞevk ehline kurb hâsıl oldıDeryâsına katra vâsıl oldıBu Mecnûnun Leylî vefâtından haber eşitdüğidür ve Hasretle dünyâdan getdüğidürMihnet çemeninde gül derenlerÂlemde yaman haber verenlerGam nüshasın eyleyende tahrîrVermişler ana bu nev‘ teşhîrKim Zeyd-i sitem-resîde-i zârOl vâkıadan olup haberdârFi’l-hâl kılup azîmet-i râhMecnûn-ı hazîni etdi âgâhK’ey şîfte-i şikeste-tâli‘Efsûs ki sa‘yün oldı zâyi‘İdbâr tılısmun etdi bâtılBu meşgaleden dahi ne hâsılBâzâr bozıldı yığ bisâtunBu silsileden kes irtibâtunLeylî sana verdi zindegânîSen ol bâkî ol oldı fânîSen sadkası olduğun perî-veşOldı sana sadka ey belâ-keşAzm-i reh-i cennet etdi ol hûrFirdevs makâmın etdi ma‘mûrMecnûn ki haberden oldı âgâhSûz-ı ciger ile çekdi bir âhKim gulgulesin hem ol zamandaCânânı eşitdi ol cihândaAz kaldı ki nâlesiyle dildârOl hâb-ı ecelden ola bîdârBir lahza bülend olup hurûşıDüşdi yere getdi akl ü hûşıÇün geldi özine çekdi nâleYağdurdı hazânı üzre jâleTa‘ne sözin etdi Zeyde bünyâdK’ey sâkî-i bezm-i zulm ü bî-dâdN’etdüm sana kasd-ı cânum etdünKasd-ı dil-i nâ-tüvânum etdünKıydun men-i zâr ü nâ-tüvânaUrdun sitem âteşini cânaZehr idi meğer bu verdüğün câmKim merg peyâmın etdi i‘lâmBir mûr-çeye nedür bu kîneFûlâda dözer mi âb-gîneTe’sîr-i setemden ictinâb etBârî bu günâha bir sevâb etİlet meni yâr olan diyâraŞem‘ eyle meni mezâr-ı yâraDüşdi yola oldı Zeyde hem-râhBir hâl ile kim neûzü bi'llâhÇün gördi mezâr-ı gül-izârınDüşdi vü kucakladı mezârınGöğsini kılıp lahid kimi çâkMerkad kimi saçdı başına hâkKabr üzre ahıtdı kanlu yaşınLa‘l eyledi yaşı kabri daşınYer yüzin edüp sirişk memlûGeçdi yere ol sirişkden suOldı dür-i eşk-i bî-karârıKabr içre nigârınun nisârıGöz yaşını eyledi muhâtabK’ey tîre şeb-i firâka kevkebÇıhmak sana oldı şimdi vâcibKim oldı ol âftâb gâibBir burcı makâm dutmış ol mâhKim olmaz ana nesîm hem-râhSen durma eğer mürüvvetün varGir toprağa anı iste zinhârGör handadur ol dür-i yegâneN’etmiş ana âfet-i zemânePâ-bûsın edüp yetür niyâzumBildür bu tazarru‘ ile râzumKe’y şem‘ nedür bu ictinâbunMen bahtı siyâhdan hicâbunCâm-ı mey-i gam dutanda âlemSen içmiş idün bu câmı men hemMest etdi meğer seni bu bâdeKim bezmde durmadun ziyâdeBir nâdire şem‘ idün şeb-efrûzDüşdi sana zevk-i aşkdan sûzBir niçe zaman eğerçi yandunSûz-ı dile durmadun usandunBî-dârlığa getürmedün tâbŞehlâ gözün oldı mâil-i hâbHem-râhum idün bu yolda ey mâhHem-râhı koyup geder mi hem-râhEflâke tefâhur eyle ey hâkKim oldı defînün ol dür-i pâkZülfine muârız olma ey mârKim anda mukîmdür dil-i zârHâline taarruz etme ey mûrKim bağludur anda cân-ı mehcûrEy ömr gel imdi başa sen hemKim çeşmüme tîre oldı âlemÂlem hoş idi ki var idi yârÇün yâr yoh olmasun ne kim varEy cân ten-i hasteye vedâ‘ etBir haste ile yeter nizâ‘ etMüştâkunem ey ecel kerem kılDef‘-i elem eyle ref‘-i gam kılKurtar meni ıztırâb-ı gamdanVer müjde vücûduma ademdenÂyînemi eyle jengden pâkKıl perde-i i‘tibârumı çâkRef‘ et ne ise arada hâilEyle meni ol nigâra vâsılTeklîf-i visâl eder mana yârBir yerde ki yohdur anda ağyârMen getmemek eylesem hatâdurSenden mana bir meded revâdurBi'llah mededümde kılma ihmâlKim bahtuma yüz verüpdür ikbâlYâ Rab mana cism ü cân gerekmezCânânumsuz cihân gerekmezMin-ba‘d zelîl ü hâr kılmaSer-geşte-i rûzgâr kılmaEfganda iken gedüp karârıOldı bu gazel dilinde cârîBu gazel Mecnûn dilindendürYandı cânum hecr ile vasl-ı ruh-ı yâr isteremDerd-mend-i firkatem dermân-ı dîdâr isteremBülbül-i zârem değül bîhûde feryâd etdüğümKalmışem nâlân kafes kaydinde gül-zâr isteremDehr bâzârında kâsiddür metâ‘-ı himmetümBu metâ‘ı satmağa bir özge bâzâr isteremFânî olmak isterem ya‘nî belâ-yı dehrdenRâhat-ı cism-i zaîf ü cân-ı efgâr isteremN’ola ger kılsam şeb-i hicrân temennâ-yı ecelN’eyleyem çohdur gamum def‘ine gam-hâr isteremÇün bekâ bezmindedür dildâr men hem durmazemBu fenâ deyrinde bezm-i vasl-ı dildâr isteremEy Fuzulî istemez kimse rızasıyle fenâMen ki mundan özge bilmen çâre nâçâr isteremTamâmî-i sühanÇün râz-ı derûnın etdi takrîrRe’yine muvâfık oldı takdîrİmdâd kılup inâyet-i HakKıldı anı maksadına mülhakGül derdi hadîka-i emeldenMey içdi surâhî-i eceldenKabrini kucakladı nigârunCân sadkası etdi ol mezârunLeylî dedi verdi cân-ı şîrînOl âşık-ı bî-karâr ü miskînİnsâf hemîn ola mahabbetBu dâiredür makâm-ı hayretGûyâ ki elinde idi cânıDâim gözedürdi ol zamânıÇün devr ile yetdi ol zemâneAndan bir icâzet oldı cânaHer niçe ki var idi nigârıÂlemde idi anun karârıÇün kıldı nigârı terk-i âlemBu âlemi terk kıldı ol hemÇün gördi bu hâli Zeyd-i gam-nâkEfgân kılup etdi yahasın çâkFeryâd ile kıldı nevha bünyâdEvc-i feleğe yetürdi feryâd

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri