Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2901-3000

Kimdür ki cihânda fânî olmazDevr-i feleğün amânı olmaz

Dünyâ yedi başlu ejdehâdurEndîşe-i ülfeti hatâdur

Her lutfınadur defîne min kahrHer şehdinedür karîne min zehr

Devrân üzerindedür zemâneElbette gelen geder cihâna

Erbâb-ı zemâneye verüp pendBu şi‘ri ne hoş demiş hıred-mend

Gazel

Bu âlem kim gönül kaydın çekersen mihnet ü gamdurFenâ ser-menzilin seyr eyle kim bir hoşça âlemdür

Anup tenhâlığı kabr içre nefret kılma ölmekdenTarîk-i üns dut kim her avuç toprak bir âdemdür

Değül muhkem cihân mülkinde her bünyâd kim kılsanFenâ mülkinde dut menzil kim ol bünyâd muhkemdür

Ecel âlâyiş-i havf ü hatâdan kurtarur nefsiBu cevher kîmyâ-yı devlete iksîr-i a‘zamdur

Kemâl–i aşk-ı insan mevt ilendür râh-ı hikmetdeBelî mücrâ kılan hükmün misâlin nakş-ı hâtemdür

Bahâr eyyâmı girsen lâle-zâra hâkün cezasınMuhakkar görme kim her zerre bir câm ile bir Cemdür

Esîr-i nefsdür ehl-i cihân bilmez fenâ kadrinFuzûlî terk tevfîki sana ancak müsellemdür

Tamâmî-i sühan

Leylî gül-i gülşen-i letâfetÇün gördi hazân yeliyle âfet

Pâ-mâl-i hazân olup bahârıEncâma yetişdi rûzgârı

Bî-çâre anası açdı başınBaşından aşurdı kanlu yaşın

Kâfûrını tökdi zağferânaSûz-ı dil ile gelüp figâna

Ahıtdı gözinden eşk-i gül-gûnSöylerdi ki ey garîb-i mahzûn

Sensüz n’ederem hayâtı bâkîMin-ba‘d men ölmek iştiyâkı

Çoh ağlayup etdi âh ü nâleAğlar kim olursa beyle hâle

El-kıssa dutup tarîk-i mâtemOl vâkıaya yığıldı âlem

Ahyâ-ı Arabda kopdı şîvenYanmışlara evler oldı külhan

Ta‘zîm ile dutdılar azâsınKabrin düzüp urdılar binâsın

Ten oldı mukîm-i arsa-i hâkRûh oldı karîn-i evc-i eflâk

Şevk ehline kurb hâsıl oldıDeryâsına katra vâsıl oldı

Bu Mecnûnun Leylî vefâtından haber eşitdüğidür ve Hasretle dünyâdan getdüğidür

Mihnet çemeninde gül derenlerÂlemde yaman haber verenler

Gam nüshasın eyleyende tahrîrVermişler ana bu nev‘ teşhîr

Kim Zeyd-i sitem-resîde-i zârOl vâkıadan olup haberdâr

Fi’l-hâl kılup azîmet-i râhMecnûn-ı hazîni etdi âgâh

K’ey şîfte-i şikeste-tâli‘Efsûs ki sa‘yün oldı zâyi‘

İdbâr tılısmun etdi bâtılBu meşgaleden dahi ne hâsıl

Bâzâr bozıldı yığ bisâtunBu silsileden kes irtibâtun

Leylî sana verdi zindegânîSen ol bâkî ol oldı fânî

Sen sadkası olduğun perî-veşOldı sana sadka ey belâ-keş

Azm-i reh-i cennet etdi ol hûrFirdevs makâmın etdi ma‘mûr

Mecnûn ki haberden oldı âgâhSûz-ı ciger ile çekdi bir âh

Kim gulgulesin hem ol zamandaCânânı eşitdi ol cihânda

Az kaldı ki nâlesiyle dildârOl hâb-ı ecelden ola bîdâr

Bir lahza bülend olup hurûşıDüşdi yere getdi akl ü hûşı

Çün geldi özine çekdi nâleYağdurdı hazânı üzre jâle

Ta‘ne sözin etdi Zeyde bünyâdK’ey sâkî-i bezm-i zulm ü bî-dâd

N’etdüm sana kasd-ı cânum etdünKasd-ı dil-i nâ-tüvânum etdün

Kıydun men-i zâr ü nâ-tüvânaUrdun sitem âteşini câna

Zehr idi meğer bu verdüğün câmKim merg peyâmın etdi i‘lâm

Bir mûr-çeye nedür bu kîneFûlâda dözer mi âb-gîne

Te’sîr-i setemden ictinâb etBârî bu günâha bir sevâb et

İlet meni yâr olan diyâraŞem‘ eyle meni mezâr-ı yâra

Düşdi yola oldı Zeyde hem-râhBir hâl ile kim neûzü bi'llâh

Çün gördi mezâr-ı gül-izârınDüşdi vü kucakladı mezârın

Göğsini kılıp lahid kimi çâkMerkad kimi saçdı başına hâk

Kabr üzre ahıtdı kanlu yaşınLa‘l eyledi yaşı kabri daşın

Yer yüzin edüp sirişk memlûGeçdi yere ol sirişkden su

Oldı dür-i eşk-i bî-karârıKabr içre nigârınun nisârı

Göz yaşını eyledi muhâtabK’ey tîre şeb-i firâka kevkeb

Çıhmak sana oldı şimdi vâcibKim oldı ol âftâb gâib

Bir burcı makâm dutmış ol mâhKim olmaz ana nesîm hem-râh

Sen durma eğer mürüvvetün varGir toprağa anı iste zinhâr

Gör handadur ol dür-i yegâneN’etmiş ana âfet-i zemâne

Pâ-bûsın edüp yetür niyâzumBildür bu tazarru‘ ile râzum

Ke’y şem‘ nedür bu ictinâbunMen bahtı siyâhdan hicâbun

Câm-ı mey-i gam dutanda âlemSen içmiş idün bu câmı men hem

Mest etdi meğer seni bu bâdeKim bezmde durmadun ziyâde

Bir nâdire şem‘ idün şeb-efrûzDüşdi sana zevk-i aşkdan sûz

Bir niçe zaman eğerçi yandunSûz-ı dile durmadun usandun

Bî-dârlığa getürmedün tâbŞehlâ gözün oldı mâil-i hâb

Hem-râhum idün bu yolda ey mâhHem-râhı koyup geder mi hem-râh

Eflâke tefâhur eyle ey hâkKim oldı defînün ol dür-i pâk

Zülfine muârız olma ey mârKim anda mukîmdür dil-i zâr

Hâline taarruz etme ey mûrKim bağludur anda cân-ı mehcûr

Ey ömr gel imdi başa sen hemKim çeşmüme tîre oldı âlem

Âlem hoş idi ki var idi yârÇün yâr yoh olmasun ne kim var

Ey cân ten-i hasteye vedâ‘ etBir haste ile yeter nizâ‘ et

Müştâkunem ey ecel kerem kılDef‘-i elem eyle ref‘-i gam kıl

Kurtar meni ıztırâb-ı gamdanVer müjde vücûduma ademden

Âyînemi eyle jengden pâkKıl perde-i i‘tibârumı çâk

Ref‘ et ne ise arada hâilEyle meni ol nigâra vâsıl

Teklîf-i visâl eder mana yârBir yerde ki yohdur anda ağyâr

Men getmemek eylesem hatâdurSenden mana bir meded revâdur

Bi'llah mededümde kılma ihmâlKim bahtuma yüz verüpdür ikbâl

Yâ Rab mana cism ü cân gerekmezCânânumsuz cihân gerekmez

Min-ba‘d zelîl ü hâr kılmaSer-geşte-i rûzgâr kılma

Efganda iken gedüp karârıOldı bu gazel dilinde cârî

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Yandı cânum hecr ile vasl-ı ruh-ı yâr isteremDerd-mend-i firkatem dermân-ı dîdâr isterem

Bülbül-i zârem değül bîhûde feryâd etdüğümKalmışem nâlân kafes kaydinde gül-zâr isterem

Dehr bâzârında kâsiddür metâ‘-ı himmetümBu metâ‘ı satmağa bir özge bâzâr isterem

Fânî olmak isterem ya‘nî belâ-yı dehrdenRâhat-ı cism-i zaîf ü cân-ı efgâr isterem

N’ola ger kılsam şeb-i hicrân temennâ-yı ecelN’eyleyem çohdur gamum def‘ine gam-hâr isterem

Çün bekâ bezmindedür dildâr men hem durmazemBu fenâ deyrinde bezm-i vasl-ı dildâr isterem

Ey Fuzulî istemez kimse rızasıyle fenâMen ki mundan özge bilmen çâre nâçâr isterem

Tamâmî-i sühan

Çün râz-ı derûnın etdi takrîrRe’yine muvâfık oldı takdîr

İmdâd kılup inâyet-i HakKıldı anı maksadına mülhak

Gül derdi hadîka-i emeldenMey içdi surâhî-i ecelden

Kabrini kucakladı nigârunCân sadkası etdi ol mezârun

Leylî dedi verdi cân-ı şîrînOl âşık-ı bî-karâr ü miskîn

İnsâf hemîn ola mahabbetBu dâiredür makâm-ı hayret

Gûyâ ki elinde idi cânıDâim gözedürdi ol zamânı

Çün devr ile yetdi ol zemâneAndan bir icâzet oldı câna

Her niçe ki var idi nigârıÂlemde idi anun karârı

Çün kıldı nigârı terk-i âlemBu âlemi terk kıldı ol hem

Çün gördi bu hâli Zeyd-i gam-nâkEfgân kılup etdi yahasın çâk

Feryâd ile kıldı nevha bünyâdEvc-i feleğe yetürdi feryâd

Şiirde geçen sözlük kelimeleri