Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2801-2900

Âvâzı idi besî mülâyimÜslûbı dürüst usûli kâim

Tahrîr ile her çekende âvâzKuşlara dutardı râh-ı pervâz

Gâhî gazel ü gehî kasîdeİnşâ kılup ol sitem-resîde

Sûz ile ohurdı gâh ü bî-gâhBir niçe azîz anunla hem-râh

Yazarlar idi tamâm şi‘rinOhurlar idi müdâm şi‘rin

Âlemlere ol garîb ü mehcûrEkser bu sebebden oldı meşhûr

Âvâzı vü zihni vü cemâliKılmışdı mukayyed ehl-i hâli

Kim olsa bu üç kemâle kâbilDemek olur ana zât-ı kâmil

Peyveste kılup kemâlin izhârBu beytleri kılurdı tekrâr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Biz cihân ma‘mûresin ma‘nîde vîrân bilmişüzÂfiyet gencin bu vîrân içre pinhân bilmişüz

Ger özin dânâ bilür taklîd ile sûret-perestÂlem-i tahkîkde biz anı nâ-dân bilmüşüz

Bî-haberler şerbet-i râhat bilürler bâdeniBiz hakîm-i vaktüz anı tökmişüz kan bilmişüz

Bilmüşüz kim mülk-i âlem kimseye kılmaz vefâOl zamandan kim anı mülk-i Süleyman bilmişüz

Ayru bilmişsen Fuzûlî mescidi meyhânedenSehv imiş ol kim seni biz ehl-i irfân bilmişüz

Bu Leylînün bahâr-ı ömrine hazân erdüğidür ve Gül-bün-i hayâtına sarsar-ı noksân yetdüğidür

Sâkî göze geldi neş’e-i meyBir niçe kadeh yürüt peyâpey

Azm-i tarab etdük ihtimâm etZevkin tarab ehlinün tamâm et

Bezm ehline câm-ı lâle-gûn dutAmmâ mana cümleden füzûn dut

Zîrâ ki henûz nîm-mestemGam silsilesine pây-bestem

Hoşdur tarab ehlinün bu bezmiDağılmağa olmasaydı azmi

Hoşdur ferah ehlinün bisâtıOlsaydı sebât-ı inbisâtı

Târîh-nüvîs-i hâl-i eyyâmBu kıssaya beyle verdi itmâm

Kim vasldan olmayup tesellîMecnûndan olanda dûr Leylî

Kesmişdi teallukın cihândanKat‘-ı nazar eylemişdi cândan

Bir fasl ki dest-i gâret-i deyGül-zâr bisâtın eyledi tayy

Mâtem-kede oldı arsa-i bâğMâtemde sürûd nâle-i zâğ

Leylâ kimi oldı lâle mestûrMecnûn kimi şâh-ı ergavân ‘ûr

Renc-i yerekandan oldı eşcârLerzân ü zaîf ü zerd-ruhsâr

Söndi gül ü lâlenün çerâğıSarsar yeli zulmet etdi bâğı

Gül bîm-i taarruz-ı havâdanLâle sitem-i dem-i sabâdan

Rahtını yaşurdı bağlardaLa‘lini itürdi dağlarda

Bir mâr misâli oldı her nehrHer nehrde su mesâbe-i zehr

Yel âb-ı hayâtı âteş oldıÂteş yel içinde dil-keş oldı

Gökden yere yetdüğinde bârânHer katra olup misâl-i peykân

Gûyâ ki yetürdi bâğa bî-dâdKim şu‘bede-i taharrük-i bâd

Bir sihr ile âbı âhen etdiAndan ten-i bâğa cevşen etdi

Bir gün bu havâda Leylî-i zârGam def‘ine etdi meyl-i gül-zâr

Gördi gül ü lâleden eser yohEnvâ‘-ı şecerde berg ü ber yoh

Sahn-ı çemenün safâsı getmişNoksân-ı safâ kemâle yetmiş

Ne sebze teninde tâb kalmışNe berg yüzinde âb kalmış

Mâtemkede gördi bûstânıRikkat odına dutuşdı cânı

Sûz-ı ciğer ile yana yanaŞerh etdi gamını bûstâna

K’ey bâğ nedür bu âh-ı serdünMen hasteye zâhir eyle derdün

Men dahi senün kimi nizâremBir gülden ırağ zerd ü zârem

Ne devlet-i kurbine kabûlümNe ravza-i kûyşına vusûlüm

Sen gerçi hazânasen giriftârElbette bahâra yetmeğün var

Ümmîd-i visâl mende yohdurSenden gam ü gussa mende çohdur

Arturdı gam ağladukça derdinGiryân göğe dutdı rûy-ı zerdin

Bu Leylînün anasına vasiyyet etdüğidür ve Dûst yâdiyle dünyâdan getdüğidür

Ma‘bûdına arza kıldı râzınBildürdi gönüldeki niyâzın

K’ey hâkim-i arsa-i kıyâmetSultân-ı serîr-i istidâmet

Nevmîdliğ âteşine yandumBi’llâh bu vücûddan usandum

Çün dûst yanında nâ-kabûlemBi’llâh bu hayatdan melûlem

Men şem‘-i şeb-i firâk-ı yâremSûzân ü siyâh-rûzgârem

Yandurdı meni cefâ-yı âlemDinlemezem ölmeyince bir dem

Derdüm ki vücûdum olsa bâkîŞâyed düşe vasl ittifâkı

Pertev bırahanda âftâbumBildüm ki vücûd imiş hicâbum

Yâ Rab meni et fenâya mülhakKim râh-ı fenâ imiş reh-i Hak

Pâk idi duası etdi te’sîrFi’l-hâl mizâcı buldı tağyîr

Te’sîr-i havâ-yı nâ-münâsibTerkîbine za‘f kıldı gâlip

Geldükçe ziyâde oldı derdiTeb-lerze ferâgatin giderdi

Mahv oldı teb içre ol perî-veşBir şem‘ kimi ki göre âteş

Eksildi arakda hüsni tâbıBir gül kimi kim geder gül-âbı

Za‘f-ı teni ol makâma yetdiKim bister içinde cismi itdi

Bisterde taleb kılan nişânınGörmezdi vücûd-ı nâ-tüvânın

Ref‘ oldı nişâne-i selâmetMevtine görindi min alâmet

Azm eyledi olmağa müsâfirRihlet eseri çü oldı zâhir

Ref‘ etdi hicâb-ı ihtirâzınFâş etdi anaya gizlü râzın

K’ey derd-i dilüm devâsı aneŞem‘-i emelüm ziyâsı ane

Gam gizlemek ile câna yetdümTâ mümkin idi tahammül etdüm

Hâlâ ki mukarrer oldı getmekFarz oldı bu sırrı zâhir etmek

Olsun sana ey zaîfe rûşenKim tîğ-i hevâ helâkiyem men

Cismümde yoh özge derd tâbıİllâ gam-ı aşk ıztırâbı

Men âşık-ı zâr ü bî-nevâyemBir mâh-likâya mübtelâyem

Sevdâsı ile yoh oldı varumGeçdi hevesiyle rûzgârum

Çoh ârzû eyledüm cemâlinBir gün görebilmedüm visâlin

Hâlâ gederek gönülde sûzıElden ne gelür bu idi rûzî

Ancak değülem men-i perişânOl yâr gamında zâr ü giryân

Ol hem men-i zâra mübtelâdurSer-geşte-i vâdî-i belâdur

Mendendür anun cünûnı efzûnKays iken olupdur adı Mecnûn

Dâim geçürür gamumda eyyâmBir gün ana hâsıl olmayup kâm

Rüsvâ-yı zemâne oldı mendenÂfâka fesâne oldı menden

Bîhûde değül figân ü âhıYahmaz mı meni anun günâhı

Men kim gederem bu hâk-dândanDerdüm bu ki şerm-sârem andan

Ey mûnis-i rûzgârum aneGam-hârum ü gam-güsârum ane

Men dâr-ı bekâya azm edendeDünyâya vedâ edüp gedende

Mensüz çeküp âhlar figânlarSahrâlara düşdüğün zamanlar

Düşse yolun ol olan diyâraArz-ı gamum eyle ol figâra

Zinhâr ana olanda vâsılHoş kimsedür andan olma gafil

Düş ayağına rızâsın isteMen mücrim içün duâsın iste

Arz eyle ki ey vefâlu dildârCân verdi yolunda Leylî-i zâr

Aşkunda yerine yetdi lâfıDa‘vâsınun olmadı hilâfı

Söyle men-i zâr ü mübtelâdanK’ey aşkda lâf eden belâdan

Halvet-geh-i ünse mahrem oldumÂzâde vü şâd ü hurrem oldum

Sen hem gelegör teallül etmeMen muntazırem tegâfül etme

Ger sâdık isen bu yolda sen hemSabr eyleme eyle terk-i âlem

Gel kâm-ı dil ile olalum yârBir yerde ki yohdur anda ağyâr

Dâim olalum bir evde hem-râzKim çıhmaya daşra andan âvâz

Hoş menzil-i emne bulmışem râhBî-ta‘ne-i dûst ü cevr-i bed-hâh

Menden seni eylemek haber-dârBismillâh eğer irâdetün var

Çün kıldı vasiyyetini âhirAzm-i sefer etdi ol müsâfir

Yâd eyledi yâr-ı mihr-bânınVasl ârzûsiyle verdi cânın

Şiirde geçen sözlük kelimeleri