Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2801-2900

Âvâzı idi besî mülâyimÜslûbı dürüst usûli kâimTahrîr ile her çekende âvâzKuşlara dutardı râh-ı pervâzGâhî gazel ü gehî kasîdeİnşâ kılup ol sitem-resîdeSûz ile ohurdı gâh ü bî-gâhBir niçe azîz anunla hem-râhYazarlar idi tamâm şi‘rinOhurlar idi müdâm şi‘rinÂlemlere ol garîb ü mehcûrEkser bu sebebden oldı meşhûrÂvâzı vü zihni vü cemâliKılmışdı mukayyed ehl-i hâliKim olsa bu üç kemâle kâbilDemek olur ana zât-ı kâmilPeyveste kılup kemâlin izhârBu beytleri kılurdı tekrârBu gazel Mecnûn dilindendürBiz cihân ma‘mûresin ma‘nîde vîrân bilmişüzÂfiyet gencin bu vîrân içre pinhân bilmişüzGer özin dânâ bilür taklîd ile sûret-perestÂlem-i tahkîkde biz anı nâ-dân bilmüşüzBî-haberler şerbet-i râhat bilürler bâdeniBiz hakîm-i vaktüz anı tökmişüz kan bilmişüzBilmüşüz kim mülk-i âlem kimseye kılmaz vefâOl zamandan kim anı mülk-i Süleyman bilmişüzAyru bilmişsen Fuzûlî mescidi meyhânedenSehv imiş ol kim seni biz ehl-i irfân bilmişüzBu Leylînün bahâr-ı ömrine hazân erdüğidür ve Gül-bün-i hayâtına sarsar-ı noksân yetdüğidürSâkî göze geldi neş’e-i meyBir niçe kadeh yürüt peyâpeyAzm-i tarab etdük ihtimâm etZevkin tarab ehlinün tamâm etBezm ehline câm-ı lâle-gûn dutAmmâ mana cümleden füzûn dutZîrâ ki henûz nîm-mestemGam silsilesine pây-bestemHoşdur tarab ehlinün bu bezmiDağılmağa olmasaydı azmiHoşdur ferah ehlinün bisâtıOlsaydı sebât-ı inbisâtıTârîh-nüvîs-i hâl-i eyyâmBu kıssaya beyle verdi itmâmKim vasldan olmayup tesellîMecnûndan olanda dûr LeylîKesmişdi teallukın cihândanKat‘-ı nazar eylemişdi cândanBir fasl ki dest-i gâret-i deyGül-zâr bisâtın eyledi tayyMâtem-kede oldı arsa-i bâğMâtemde sürûd nâle-i zâğLeylâ kimi oldı lâle mestûrMecnûn kimi şâh-ı ergavân ‘ûrRenc-i yerekandan oldı eşcârLerzân ü zaîf ü zerd-ruhsârSöndi gül ü lâlenün çerâğıSarsar yeli zulmet etdi bâğıGül bîm-i taarruz-ı havâdanLâle sitem-i dem-i sabâdanRahtını yaşurdı bağlardaLa‘lini itürdi dağlardaBir mâr misâli oldı her nehrHer nehrde su mesâbe-i zehrYel âb-ı hayâtı âteş oldıÂteş yel içinde dil-keş oldıGökden yere yetdüğinde bârânHer katra olup misâl-i peykânGûyâ ki yetürdi bâğa bî-dâdKim şu‘bede-i taharrük-i bâdBir sihr ile âbı âhen etdiAndan ten-i bâğa cevşen etdiBir gün bu havâda Leylî-i zârGam def‘ine etdi meyl-i gül-zârGördi gül ü lâleden eser yohEnvâ‘-ı şecerde berg ü ber yohSahn-ı çemenün safâsı getmişNoksân-ı safâ kemâle yetmişNe sebze teninde tâb kalmışNe berg yüzinde âb kalmışMâtemkede gördi bûstânıRikkat odına dutuşdı cânıSûz-ı ciğer ile yana yanaŞerh etdi gamını bûstânaK’ey bâğ nedür bu âh-ı serdünMen hasteye zâhir eyle derdünMen dahi senün kimi nizâremBir gülden ırağ zerd ü zâremNe devlet-i kurbine kabûlümNe ravza-i kûyşına vusûlümSen gerçi hazânasen giriftârElbette bahâra yetmeğün varÜmmîd-i visâl mende yohdurSenden gam ü gussa mende çohdurArturdı gam ağladukça derdinGiryân göğe dutdı rûy-ı zerdinBu Leylînün anasına vasiyyet etdüğidür ve Dûst yâdiyle dünyâdan getdüğidürMa‘bûdına arza kıldı râzınBildürdi gönüldeki niyâzınK’ey hâkim-i arsa-i kıyâmetSultân-ı serîr-i istidâmetNevmîdliğ âteşine yandumBi’llâh bu vücûddan usandumÇün dûst yanında nâ-kabûlemBi’llâh bu hayatdan melûlemMen şem‘-i şeb-i firâk-ı yâremSûzân ü siyâh-rûzgâremYandurdı meni cefâ-yı âlemDinlemezem ölmeyince bir demDerdüm ki vücûdum olsa bâkîŞâyed düşe vasl ittifâkıPertev bırahanda âftâbumBildüm ki vücûd imiş hicâbumYâ Rab meni et fenâya mülhakKim râh-ı fenâ imiş reh-i HakPâk idi duası etdi te’sîrFi’l-hâl mizâcı buldı tağyîrTe’sîr-i havâ-yı nâ-münâsibTerkîbine za‘f kıldı gâlipGeldükçe ziyâde oldı derdiTeb-lerze ferâgatin giderdiMahv oldı teb içre ol perî-veşBir şem‘ kimi ki göre âteşEksildi arakda hüsni tâbıBir gül kimi kim geder gül-âbıZa‘f-ı teni ol makâma yetdiKim bister içinde cismi itdiBisterde taleb kılan nişânınGörmezdi vücûd-ı nâ-tüvânınRef‘ oldı nişâne-i selâmetMevtine görindi min alâmetAzm eyledi olmağa müsâfirRihlet eseri çü oldı zâhirRef‘ etdi hicâb-ı ihtirâzınFâş etdi anaya gizlü râzınK’ey derd-i dilüm devâsı aneŞem‘-i emelüm ziyâsı aneGam gizlemek ile câna yetdümTâ mümkin idi tahammül etdümHâlâ ki mukarrer oldı getmekFarz oldı bu sırrı zâhir etmekOlsun sana ey zaîfe rûşenKim tîğ-i hevâ helâkiyem menCismümde yoh özge derd tâbıİllâ gam-ı aşk ıztırâbıMen âşık-ı zâr ü bî-nevâyemBir mâh-likâya mübtelâyemSevdâsı ile yoh oldı varumGeçdi hevesiyle rûzgârumÇoh ârzû eyledüm cemâlinBir gün görebilmedüm visâlinHâlâ gederek gönülde sûzıElden ne gelür bu idi rûzîAncak değülem men-i perişânOl yâr gamında zâr ü giryânOl hem men-i zâra mübtelâdurSer-geşte-i vâdî-i belâdurMendendür anun cünûnı efzûnKays iken olupdur adı MecnûnDâim geçürür gamumda eyyâmBir gün ana hâsıl olmayup kâmRüsvâ-yı zemâne oldı mendenÂfâka fesâne oldı mendenBîhûde değül figân ü âhıYahmaz mı meni anun günâhıMen kim gederem bu hâk-dândanDerdüm bu ki şerm-sârem andanEy mûnis-i rûzgârum aneGam-hârum ü gam-güsârum aneMen dâr-ı bekâya azm edendeDünyâya vedâ edüp gedendeMensüz çeküp âhlar figânlarSahrâlara düşdüğün zamanlarDüşse yolun ol olan diyâraArz-ı gamum eyle ol figâraZinhâr ana olanda vâsılHoş kimsedür andan olma gafilDüş ayağına rızâsın isteMen mücrim içün duâsın isteArz eyle ki ey vefâlu dildârCân verdi yolunda Leylî-i zârAşkunda yerine yetdi lâfıDa‘vâsınun olmadı hilâfıSöyle men-i zâr ü mübtelâdanK’ey aşkda lâf eden belâdanHalvet-geh-i ünse mahrem oldumÂzâde vü şâd ü hurrem oldumSen hem gelegör teallül etmeMen muntazırem tegâfül etmeGer sâdık isen bu yolda sen hemSabr eyleme eyle terk-i âlemGel kâm-ı dil ile olalum yârBir yerde ki yohdur anda ağyârDâim olalum bir evde hem-râzKim çıhmaya daşra andan âvâzHoş menzil-i emne bulmışem râhBî-ta‘ne-i dûst ü cevr-i bed-hâhMenden seni eylemek haber-dârBismillâh eğer irâdetün varÇün kıldı vasiyyetini âhirAzm-i sefer etdi ol müsâfirYâd eyledi yâr-ı mihr-bânınVasl ârzûsiyle verdi cânın

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri