Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2701-2800

Cânum gedeli besî zamandurCismümdeki şimdi özge cândur

Sensen hâlâ tenümde cânumGözde nûrum ciğerde kanum

Menden berî eyledün meni senArza kime eyleyem seni men

Mende olan aşikâr sensenMen hod yohem ol ki var sensen

Dâim sana mendedür tecellîMen gayrden olmuşam tesellî

Ger men men isem nesen sen ey yârV’er sen sen isen neyem men-i zâr

Çün men olubem senünle memlûVahdet revişinde hoş değül bu

Kim daşrada isteyem nişânunBir özge mekân bilem mekânun

Evvel bu işi edende bünyâdMen tıfl idüm ü zemâne üstâd

Etmişdi sana beni mukayyedGûyâ ohudurdı ders-i ebced

Hâlâ kılubem kemâl hâsılEbced sebakın ohur mı kâmil

Çün yetdi kemâle ser-hat-ı aşkSer-hat görüp ancak eylerem meşk

Rüsvâlığa çün men etmişem adSen hem bu sülûki etme bünyâd

Dut perde-i ismet içre ârâmRûsvây menem sen ol nîkû-nâm

Mecnûn mana derler ehl-i âlemAncak manadur cünûn müsellem

Sen olma fesâne-i halâyıkMecnûn işi Leylîye ne lâyık

Mecnûn menem ey vefâlu dildârDîvâneliğe menem sezâ-vâr

Sen eyleme hâlüni diğer-gûnLeylî ne revâ ki ola Mecnûn

Gam-hâr isen ey büt-i perî-rûGam-hârlığun hemîn yeter bu

Kim perde-nişîn olup hemîşeDâim kılasen hicâb pîşe

Gün kimi çıhup müdâm seyreGöstermeyesen cemâl gayre

Kim sende ne olsa resm ü âdetEtvârumadur menüm şehâdet

Men aşk güzer-gehinde hâkemEl cümle bilür meni ki pâkem

Rahm et mana ey büt-i vefâ-dârTa‘n ehlinün ağzın açma zinhâr

Çün men reh ü resm-i aşk dutdumNâmûs tarîkini unutdum

Sen akl eteğini koyma eldenNâmûsını sahla her halelden

Takrîb ile ol esîr-i mehcûrBu nâdire şi‘ri etdi mezkûr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Hayâl ile tesellîdür gönül meyl-i visâl etmezGönülden daşra bir yâr olduğın âşık hayâl etmez

Hakîki aşk çün müstevcib-i noksân değül mutlakÖzin ehl-i hakîkat vâlih-i hüsn ü cemâl etmez

Kemâl-i aşka tâlib muhterizdür hüsn-i sûretdenKi kayd-i hüsn-i sûret âşıkı sâhib-kemâl etmez

Delîl-i cehldür aşk ehline sûret-perest olmakKi âkil iftirâkı mümkin ile ittisâl etmez

Gönülde dûst temkin bulsa olmaz gözde cevlânıMahabbet sâbit olsa öz yerinden intikal etmez

Sevâd-ı mâsivâdan levh-i dil hâlî gerek dâimMuvahhid safha-i idrâke nakş-ı hatt u hâl etmez

İrâdet zâyi‘ etmez ehl-i ma‘nî sûrete hergizHakîkat cevherin cehl-i mecâza pây-mâl etmez

Mukayyed olmaz ehl-i sûretün rengine hâl ehliFuzûlî kim mukayyeddür meğer idrâk-i hâl etmez

Bu Leylîden Mecnûn etvârına tahsîndür ve Hüsn-i i‘tikâdına kemâl-i yakîndür

Leylî dedi ey vücûd-ı kâmilKurb-i Haka ismet ile kâbil

Mi‘râc-ı kemâlüni sınardumKeyfiyyet-i hâlüni sınardum

Oldum nişe olduğundan âgâhHoş mertebedür bu bâreka’llâh

Ahsent ki zât-ı pâk imişsenPâkîze-vücûd hâk imişsen

İnsâf hemîn ola kanâatTeskîn-i hevâya istitâat

Aşkunda riyâ gümân ederdümEtvârunı imtihân ederdüm

El minnetü li’llâh oldı ma‘lûmVasl olduğı meşrebünde mezmûm

Gam-nâk idüm eyledün meni şâdBir kayd teallukından âzâd

Bir gâfil-i hod-perest idüm menCehl ile müdâm mest idüm men

Ârâyiş-i zülf ü hâl ederdümPeyveste munı hâyâl ederdüm

Kim sen taleb-i visâl edersenNezzâre-i zülf ü hâl edersen

Hâlâ mana rûşen oldı hâlünMi‘râc-ı hakîkat-i kemâlün

Men besledüğüm bu zülf ü hâliÇeşm-i siyeh ü izâr-ı âli

Öz cânum içün değül şeb ü rûzNezr-i nazarundur ey dil-efrûz

Tâ eylesen demî nezâreTeskîn veresen dil-i figâra

Hem sen olasen murâda vâsılHem ola mana sevâb hâsıl

Yohdur çü nezâre meyli sendeN’eyler bu cemâl-i hûb mende

Ten dürcinde dür-i revânumGenc-i bedenümde nakd-i cânum

Derdüm ola sarf-ı reh-güzârunGördükde kılam revân nisârun

Tevfîk-ı visâlün edem idrâkEndîşe-i hecrden olam pâk

Hâlâ ki müyesser olmaz ol kâmOlmak ne revâ arada bed-nâm

Nesh-i hat-ı i‘tibâr kıldumRâh-ı adem ihtiyâr kıldum

Tâ niçe vere gubâr-ı sûretÂyîne-i zâtuma küdûret

Vakt oldı ki rûşen ola mir’âtMüstağnî ola sıfâtdan zât

Hûn-âb-ı gam ile doldı gönlümGonca sıfatı dutuldı gönlüm

Vakt oldı bu gonca ola handânTe’sîr ede feyz-i vasl-ı cânân

Farz oldı ki tayy kılam bisâtumKat‘edem özümden ihtilâtum

Setr-i ten edem adem hicâbınRuhsâra çekem fenâ nikâbın

Tâ hüsn-i ruhum ki istemez yârOlmaya nasîb-i çeşm-i ağyâr

Zîrâ ki nişân-ı hüsn-i kâbilOldur k’ana âşık ola mâil

Hüsnümde çü yoh kabûl-i âşıkNoksân ile olmağum ne lâyık

Bu hâle münâsip ol perî-zâdFi’l-hâl bu şi‘ri etdi bünyâd

Bu gazel Leylî dilindendür

Ne dilber kim demâdem âşıka arz-ı cemâl etmezKalur nâkıs bulup feyz-i nazar kesb-i kemâl etmez

Değül cezb etmeyen uşşâkı ma‘şûk olmağa kâbilNe hâsıl hüsn-i sûretden ki cezb-i ehl-i hâl etmez

Gerek ruhsâre-i ma‘şûk mahfî gayr-ı ârifdenKi ârif olmayan idrâk-i sun‘-i Zülcelâl etmez

Hevâ-yı nefsdür kim hûblar vaslına tâlibdürVe ger ne aşk-ı kâmil fark-ı hicrân ü visâl etmez

Olan nakd-i hayâtın âşıkun ma‘şûk sarf eylerBu zulmi âh eğer ma‘şûkına âşık helâl etmez

Mecâz ehline hublar cilve-i nâz eylesünler kimÖzin ehl-i hakîkat mübtelâ-yı zülf ü hâl etmez

Fuzûlî âlem-i sûretde ser-gerdân gezer gâfilZehi gâfil bu sevdânun ser-encâmın hayâl etmez

Tamâmî-i sühan

Hatm eylemedin sözini ol mâhBir nâka-nişîn görindi nâgâh

Nâka eseriyle bir sebük-hîzGördi ki gelür nesîm tek tîz

Bildi büt-i gül-ruh u semen-bûyKim özi içündür ol tek ü pûy

Bildi ki rakîb-i bed-gümândurEndûh-i dil ü belâ-yı cândur

Ol mâh-veş olduğında gâlibOlmış ana sür‘at ile tâlib

Gül-zâra henüz yetmedin hârGül kıldı vedâ‘-ı sahn-ı gül-zâr

Ol hâlete vâkıf olmadan gayrDepretdi cemâze-i sebük-seyr

Cûyende görüp ol âftâbıTerk etdi şitâb ü ıztırâbı

Tevfîk-i murâda oldı hoş-dilDüşdi öne kıldı azm-i menzil

Şehbâzı yetürdi âşiyânaTapşurdı nihâli bâğ-bâna

Mecnûn yine kaldı zâr ü mehcûrHem-sohbeti mâr ü hem-demi mûr

Ne durmağa tâkat ü karârıNe gezmeğe elde ihtiyârı

Bu Mecnûnun mi‘râc-ı fezâilidür ve Beyân-ı mertebe-i hüsn-i hasâilidür

Şâhenşeh-i mülk-i mihnet ü derdYa‘nî Mecnûn-ı derd-perverd

Bir pâk idi kim bu arsa-i hâkAnun kimi görmemişdi bir pâk

Ma‘mûre-i kurb-i Hak makâmıErvâha farîza ihtirâmı

Çün nefret-i şerr-i nesl-i ÂdemKıldı ana vahşeti müsellem

Her vahş donunda bir firişteYâr oldı ol âdemî-sirişte

Zâhirde refîki vahş ile tayrBâtında melâik ile hem-seyr

Kılmışdı kemâl-i i‘tidâliKisvet eleminden anı hâlî

Çekmezdi cihânda ol cihân-gerdEndîşe-i germ ü gussa-i serd

Bilmişdi cihânun i‘tibârınYoh yerine saymış idi varın

Dutmışdı tarîk-i ehl-i tevhîdBulmışdı kemâl-i terk ü tecrîd

Olmışdı vücûd-ı pâki bir nûrÂlâyiş-i ekl ü şürbden dûr

Tahsîl kılup safâ-yı sîretGörmişdi mecâzdan hakîkat

A‘yâna yoh idi i‘tibârıNakkâş idi nakşdan murâdı

Mevzûn idi tab‘-ı nükte-dânıHer nüktede vâkıf-ı meânî

Şiirde geçen sözlük kelimeleri