Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 2201-2300

Sen meyl-i ferâğ u râhat etdünBir künc dutup ferâğat etdün

Göster mana hem tarîk-i râhatKim sen nişe eyledün ferâğat

Kim eyledi hall müşkilâtunKim verdi bu gussadan necâtun

Şeb-tâ-seher ol esîr-i hicrânMâtem dutup etdi âh u efgân

Çün müşge tökildi gerd-i kâfûrZulmâta bırahdı pertevin nûr

İhyâ kıluben merâsim-i vecdDutdı reh-i gûr-hâne-i necd

Tamâmî-i sühan

Erbâb-ı kemâle ol ıyândurKim hüsn ile aşk tev’emândur

Aşk âyîne-i cihân-nümâdurKeyfiyyet-i hüsn ana cilâdur

Hüsn olmasa aşk zâhir olmazAşk olmasa hüsn bâhir olmaz

Hüsn olmasa aşkdan ne hâsılMa‘şûk eder ehl-i aşkı kâmil

Aşk olmaz olursa hüsn olur hârAşk iledür ehl-i hüsne bâzâr

Ne ansuz olur munun sürûrıNe munsuz olur anun zuhûrı

Mecnûn idi şem‘-i meclis-efrûzLeylî ana âteş-i ciğer-sûz

Mecnûn idi câm-ı râhat-efzâLeylî ana bâde-i musaffâ

Leylîden idi kemâl-i MecnûnHüsn ile olurdı aşkı efzûn

Mecnûndan idi cemâl-i LeylîAşk idi eden cemâle meyli

Bir gün Mecnûn-ı dil-şikesteSahrâda gezerdi zâr ü haste

Bir safhada gördi iki peykerLeylî Mecnûn ile musavver

Mahv eyledi nakş-ı dil-sitânınKoydı özinün hemîn nişânın

Sordılar ana hakîkat-i hâlKim nişe bir oldı iki timsâl

Dedi bize birdürür hakîkatBirlikde yaraşmaz iki sûret

Olmak gerek ehl-i dâniş âgehKim biz ikilikdenüz münezzeh

Sâil dedi bu değül midür ârKim yâr ola yoh sen olasen var

Sen nişe kalursen ol olur hâkBâri anı koy sana kalem çek

Dedi reh-i aşkda ne lâyıkMa‘şûk ola nikâb-ı âşık

Uşşâk ten ü habîb cândurTen zâhir ü tende cân nihândur

Ma‘şûka ne bâk olursa mestûrÂşık gerek el içinde meşhûr

Kim âleme âşık ahıdan yaşMa‘şûk kim olduğın kılur fâş

Bu Mecnûnun şemme-i keyfiyyet-i hâlidür ve Ba‘zı sıfât-ı kemâlidür

Mecnûn idi mülk-i derd şâhıHayl-i ded ü dâm anun sipâhi

Âhûnun alurdı müşgi bâcınRûbâh semûrınun harâcın

Bir server idi kerîm ü âdilCümle ded ü dâma adli şâmil

Hûn-i ciğerinden ol vefâ-dârHûn-hârları kılurdı hûn–hâr

Hûn-âb-ı ciğer töküp demâdemKılmazdı sibâ‘ rızkını kem

Devrinde derendeler olup râmDutmışdı biri biriyle ârâm

Gûr olmış idi perenge hem-râzGürg olmış idi gevezne dem-sâz

Şîr olmış idi enîs-i nahçîrNahçîr emerdi şîrden şîr

Yanında dutardı mûr hâneGöz yaşından yığardı dâne

Gâhî olup eşki seyli kâimSeylâba gederdi min behâyim

Geh odını tende tâb ederdiMin cân-veri kebâb ederdi

Bel olmış idi elinde dırnağYerden savururdı başa toprağ

Mûyında gubâr olup ferâhemEşkiyle çeküp zaman zaman nem

Âhû-bere sebze-zârı oldıGül-zâr-ı cünûn bahârı oldı

Ger dutsa idi gevezn ile hûAhardı gözinden ol kadar su

K’ol sudan olurdı tâze vü terHem berg verürdi şâhı hem ber

Her lahza alup eline bir mârHursend oluben der idi ol zâr

K’ol sünbül-i müşg-bûnı dutdumSer-rişte-i ârzûnı dutdum

Kaplan kimi cân urdı min dâğAslan sıfatı uzatdı dırnağ

Arslanlarun oldı pîşvâsıKaplanların oldu muktedâsı

Bu Mecnûnun sıdk ile münâcât etdüğidür ve Nâvek-i duâsı hedef-i icâbete yetdüğidür

Bir gece ki zulmet-i ziyâ-sûzZülf-i şebi etdi bürka‘-i rûz

Bir la‘li edüp sipihr nâ-yâbGösterdi yerine min dür-i nâb

Bir sancağı eyleyüp nigûn-sârMin mehçe-i râyet etdi izhâr

Katra katra hakîm-i eflâkHaşhâşlarında dutdı tiryâk

Dâne dâne arûs-ı gerdûnKaftânına tikdi dürr-i meknûn

Girdâbâ düşüp sefîne-i MâhKıldı özine mecerreden râh

Saçıldı Utâridün midâdıArturdı bu safhaya sevâdı

Zühre dağıdup siyâh gîsûGîsûsı içinde gizledi rû

Hurşîd nihân olup sitâreGöz açdı târik-i intizâra

Deprendi ser-i sinân-ı BehrâmFeth oldı ana vilâyet-i şâm

Bircîs girüp siyeh libâsaHurşîd gamında batdı yasa

Âyîne olup sipihr-i gerdânBahdı ana aks saldı Keyvân

Gerdûna sevâbit oldı mismârTâ tökmeye dün bisâtı perkâr

Gökde Hamel oldı âşikâreÂhû-bere çıhdı sebze-zâre

Gâv-ı felek oldı gâv-ı anberDoldurdı cihâna anber-i ter

Cevzâ kemeri murassa‘ oldıGerdûn bedeni mülemma‘ oldı

Harçenk kılup seher yelin def‘Hâsıyyeti verdi zulmete nef‘

Oldı Esed âftâbdan dûrPür-dûd misâl-i şem‘-i bî-nûr

Gîsûsına verdi Sünbüle tâbMüşg üstine tökdi anber-i nâb

Mîzânı edüp felek terâzûSarrâf-ı zemîne çekdi lû’lû

Akreb bırahup kemend-i pür-hamDîv-i şebe kıldı kayd-i muhkem

Kavsini kurup sipihr-i lâibAtıldı hadeng-i necm-i sâkib

Büzgâle-i âsman töküp mûGök safhasın eyledi siyeh-rû

Delvi delüp âfet-i zemâneMin katra saçıldı âsmâna

Hût eyledi habs-i Yûnis-i rûzBerk-ı şafak oldı âsmân-sûz

Arz eyledi Ahbiye hibâsınCebhe dahi cebhesin ziyâsın

Hek’a verdi cemâle zîverHem Hen’a mükellel etdi efser

Şarteyn ü Butin Simâk ü İklîlNûr etdiler âsmâna tahvîl

Tâ sâdır ü vâride NeâyimSarf eyleye Sarfe ile dâim

Tezyîn içün etdiler müheyyâLa‘lin Deberân dürin Süreyyâ

Verdi reviş-i sipihr-i ahdarTertîb-i mukaddem ü muahhar

Mecnûn mütehayyir ü perîşânKalmışdı sipihr işinde hayrân

Gerdûna açardı dîde-i terYer yüzine doldururdı ahter

Her ahtere arz-ı hâl ederdiMin ârzû-yı muhâl ederdi

Evvel olup âsmâna mâilŞerh etdi Utâride gam-ı dil

K’ey ehl-i hisâba kâr-fermâyMüstevfî-i akl ü müşrif-i rây

Ey nâsih-i nüsha-i meânîFihrist-i rümûz-ı âsmânî

Kassâm-ı mekâsıd ü metâlibRessâm-ı menâsıb u merâtib

Derd-i dilümün hisâbı çohdurSende özge debîr yohdur

Bir nâmeye derdümi rakam kılSultânuma arz et kerem kıl

Şâyed eser ede feyz-i hâmenTa‘vîz-i cünûnum ola nâmen

Gördi ki Utârid anlamaz râzBir özge terennüm etdi âğâz

Dönderdi yüz andan ağlayup zârMerrîhe niyâzın etdi izhâr

K’ey vâlî-i mesned-i şecâatŞemşîrüne âlem ehl-i tâat

Sen sâhib-i nuset ü zafersenErbâb-ı silâha tâc-ı sersen

Men âcizem ü kavîdür ağyârMen bî-kes ü hasmdur sitem-kâr

Âcizlere lutf edüp meded kılBî-keslerden belânı red kıl

Çek tîğunı eyle def‘-i düşmenTâ dûsta hem-nişîn olam men

Çün gördi bülend yerdedür kâmNe Tîr yeter ana ne Behrâm

Tiğ ile kalemden oldı nevmîdDutdı reh-i bârgâh-ı tevhîd

Dergâha dutup ruh-i niyâzınMa‘bûdına arz kıldı râzın

K’ey tîğe muîn ü kilke rehberBehrâm-gulâm ü Tîr-çâker

Şiirde geçen sözlük kelimeleri