Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 1901-2000

Peyvendüni gayr ile eşitdümBi’llâh ki besî teaccüb etdüm

Ey çeşme-i âb-ı zindegânîSen cânum içindesen nihânî

Bir lahza gözümden olmadun dûrVaslun niçe oldı gayre makdûr

Ger İbni Selâma nûr-ı LeylîBir vech ile eylemiş tecellî

Leylîden olan hayâli görmişÖz vâhimesiyle ayş sürmiş

Leylî demesün mana karîndürKim ana hayâli hem-nişîndür

Mecnûndan eder mi ol cüdâlığKim gayr ile ede âşinâlığ

Ey gevher-i tâc ü tâc-ı târekMaksûduna yetdüğün mübârek

Ashâb yığup tarab kılup şâdBu hayr işi eyeleyende bünyâd

Çoh zevk ile çekdüm intizârıKim yâd edesen men-i figârı

Sen hod demedün ki bir kulum varBoynında tarîk ile yolum var

Ger sandun ise ki pür-huzûremŞâyeste-i servet-i sürûrem

Şart idi mana hem etmek i‘lâmTâ men hem alam bu bezmden kâm

Li’llâhi’l-hamd elüm değül darCân kimi nukûda kudretüm var

V’er sandun ise ki nâ-tüvânemÂzürde-i mihnet-i cihânem

Hem şart idi özr kılmak irsâlEtmek meni bir söz ile hoş-hâl

Ne beyle edüp ne eyle ey gülYahşi midür eylemek tegâfül

Ey cânum içinde câna düşmenHer niçe ki düşmenem sana men

Âyîn-i kadîmüni unutmaMin yâr dut özge hûy dutma

Gayr ile olanda şâd ü hurremTakrîb ile yâd kıl bizi hem

Nakş et bu murabbaı harîreGör anı getür bizi zamîre

Bu murâbba‘ Mecnûn dilindendür

Gayr ile her dem nedür seyr-i gülistân etdüğünBezm edüp halvet kılup yüz lutf u ihsân etdüğün

Ahd bünyadın mürüvvetdür mi vîrân etdüğünHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Lahza lahza müddeî pendin dür-i gûş eyledünKana kana gayr câm-ı şevkini nûş eyledün

Vara vara ahd ü peymânı ferâmûş eyledünHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Gayre salup mihrüni bizden savutdun âkıbetTerk-i mihr etdün tarîk-i zulm dutdun âkıbet

Ahdler peymânlar etmişdün unuttun âkıbetHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Cürmümüz n’oldı ki bizden eyledün bîzârlığBiz gamun çekdük sen etdün özgeye gam-hârlığ

Sizde âdet bu mıdur beyle olur mı yârlığHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdügün

Çerh tek bed-mihrliğ resmini bünyâd eyledünYahşi adun var iken döndün yaman ad eyledün

Döne döne bizi gam-nâk özgeni şâd eyledünHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Gönlümüz min-ba‘d zülfünçün perîşân olmasunBağrumuz la‘lün hevâsiyle dahi kan olmasun

Bî-vefâsen çeşmümüz yâdunla giryân olmasunHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Va‘de-i vasl ile aldun sabrumuz ârâmumuzOlmadı her gün visâlünden müyesser kâmumuz

Geçdi hecr ile Fuzûlîden beter eyyâmumuzHanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Tamâmî-i sühan

Pâyâna çü yetdi sa‘y-i hâmeTeslîm olındı Zeyde nâme

Mektûb ile Zeyd olup sebük-perAzm eyledi eyle kim kebûter

Çün yetdi nigâr olan diyâraMekr ile visâle kıldı çâre

Efsûn ile urdı sihrden demTâ İbni Selâma oldı hem-dem

Leylînün eşitdi vasf-ı hâlinKeyfiyyet-i mihnet ü melâlin

Dedi bilürem nedür devâsıUş yazılu mendedür duâsı

Bağlandı anun sözine ihlâsHalvet-geh-i kurbe kıldılar hâs

Çün Leylîye zeyd oldı vâsılMaksûdını etdi baht hâsıl

Bir dem oturup gelüp kıyâmaEl urdı revân çıhardı nâme

Ta‘vîz dedi vü kıldı ta‘zîmEvvel öpüp andan etdi teslîm

Çün nâmeni aldı Leylî-i zârOl nâmeden aldı bûy-ı dildâr

Bildi ki bir özge kayddür buNe nüsha-i Amr ü Zeyddür bu

Ol feyzi bilüp özine ikbâlGöz merdümine yetürdi fi’l-hâl

Çün nâmeye kıldı bir nezâreCân kisvetin etdi pâre pâre

Kim dür ala bahr-ı çeşm-i terdenLâ‘l ala hizâne-i ciğerden

Ol nâmenün eyleye nisârınEfzûn ohıdı bildi mazmûn

Fehm etdi maâni vü ibâretBildi neyedür olan işâret

Cânına kılup itâb te’sîrOl nâme cevâbın etdi tahrîr

Bu Leylînün Mecnûna peygâm-ı cevâbıdur Ve özr ü itâbıdur

Bu tarz ile oldı kilki cârîKim evvel-i nâme nâm-ı Bârî

Mi‘mâr-ı binâ-yı akd ü peyvendVehhâb-ı atâ-yı mâl ü ferzend

İzhâr-ı vücûd eden ademdenİcâd-ı hudûs eden kıdemden

Meşşâta-i şâhed-i zemâneSultân-ı bülend-âsitâne

Bu nâme ki bir figârdandurYa‘nî men-i bî-karârdandur

Bir sâhib-i izz ü i‘tibâraYa‘nî Mecnûn-i dil-figâra

Ey hâk-bisât ü hâr-bisterKâm-ı dil-i teng ü dîde-i ter

Her ta‘ne ki eylesen revâdurSenden hacîlem yüzüm karadur

Besdür mana çekdüğüm hacâletŞermendeliğümdeki melâlet

Çün mu‘terifem ki var günâhumÖz lutfun eyle özr-hâhum

Men gevherem özgeler hırîdârMende değül ihityâr-ı bâzâr

Devrân ki meni mezâda saldıBilmem kim idi satan kim aldı

Olsaydı menüm bir ihtiyârumOlmaz idi senden özge yârum

Ger töhmete olmışem giriftârİkrâh ile menden olma bîzâr

Bir dür değülem ki ola hakkâkAldukda tasarrufumda çâlâk

Ger İbni Selâma dil-fürûzemŞem‘-i şeb ü âftâb-ı rûzem

Kâni‘dür ırağdan ala bir nûrMen andan ü menden ola ol dûr

Dûr olsa görür fürûg ü tâbumOldukda yahın çeker azâbum

Fikr etme ki men neşât-mendemBir dâm-ı gam içre pây-bendem

Ne zehre-i seyr-i kûçe vü kûyNe tâb-ı tapance-i ser ü rûy

Gâhî heves eylesem figânaEvvel ana isterem behâne

Ya ata vü ane eylerem yâdYa sohbet-i hem-nişîn ü hem-zâd

Ger rahtımı etmek eylesem çâkHayyâtına olurem gazab-nâk

Kim aybludur bu dâmen ü ceybCehd eyle ki zâhir olmaya ayb

Gâhî taleb eylesem visâlünBilmek dilesem ki n’oldı hâlün

Bir çeşme yana olup revâneGasl-i beden eylerem behâne

Tenhâ olurem orada üryânMûy-ı serüm eylerem perîşân

Âyîneye eylerem nigâhıHâlün görürem senün ke-mâhî

Boynunda yoh özge tavkdan bârLa‘lümde bulınmaz özge güftâr

Boynum kolunı diler havâdanLa‘lüm lebüni sorar sabâdan

Cândan gamun içre nâ-ümîdemŞemşîr-i cefâ ile şehîdem

Kanlu kefenümdür al perdeMen gûrdaem sağınma erde

Gel şem‘-i mezârum eyle âhunZîb-i lahd et gubâr-ı râhun

Men bülbül-i bâğ-ı firkatem zârAmmâ kafes içreem giriftâr

Bilmem bu kafesde n’ola hâlümSındurdı belâ per ile bâlüm

Bir vahşî ile ger etmişem hûMüstevcib-i serzeniş değül bu

Vâhşîler imiş senünle hem-demHem-reng olubem senünle men hem

Ey âşık-ı müst-mend ü mehcûrDutgıl men-i müst-mendi ma‘zûr

Sabr et niçe gün ki ola gerdûnBu günleri eyleye diğer-gûn

Ancak özüni nizâr sanmaSer-geşte-i rûzgâr sanma

Bu şi‘ri ger ohısan demâdemMa‘lûmun olur menüm gamum hem

Bu murabba‘ Leylî dilindendür

Girîbân oldı rüsvâlığ eliyle çâk dâmen hemMana rüsvâlığunda dûst hem ta‘n etdi düşmen hem

Reh-i aşk içre cân kıldum giriftâr-ı belâ ten hemBu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Eğer dutsam gamum elden nihân sabr u karârum yohVe ger şerh-i gam-ı pinhânum etsem gam-güsârum yoh

Esîr-i bend ü zindânem elümde ihtiyârum yohBu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Olupdur eşk-i hûn-âb ile gül-gûn çehre-i zerdümYanupdur âteş-i hicrâna cân-ı derd-perverdüm

Şiirde geçen sözlük kelimeleri