Leylâ Vü Mecnûn 1801-1900

Gör cân ü tenümde ıztırâbumSor hâl-i dilüm eşit cevâbumMen mektebe getdüğüm zamânlarHıfz-ı sebak etdüğüm zamânlarBir şahs mana görindi nâgâhOldum perî olduğından âgâhCinnîler içinde ol perî-zâdÜlfet menüm ile kıldı bünyâdHer lahza durur mana berâberDer kim benî Âdem etme hem-serYohsa kılurem deminde fânîBir darb ile hem seni hem anıÇok mekr kılındı oldı tedbîrBoynumdan alınmadı bu zencîrDef‘ olmadı bu beliyye hergizHem ata hem ana oldı âcizÇün bulmadı kimse çâre-i kârMenden ata ana oldı bîzârŞeydâlığum oldı âleme fâşNefret kılur oldı yâr u yoldaşSen hem ki bizüm diyâra yetdünElbette bu kıssanı eşitdünHâlâ ki senünle düşdi bâzârOldun dür-i akdüme hırîdarKarşumda hem ol perî durupdurGayret kılıcına el urupdurTerk et ki bu vasl bîm-i cândurHem özüne hem mana ziyândırBir niçe zaman tahammül eyleDermân iste tevekkül eyleOla ki müyesser ola maksûdSenden açıla bu bâb-ı mesdûdKat‘ ola zebân-ı ta‘n-ı düşmenHem sen yetesen murâda hem menOl sâde-zamîr ona inandıCinnî haberin sahîh sandıVehm etdi ki olsa yâra vâsılNoksân ola ömr ü câha hâsılCânâne yolında ömr ü câhıOl nâkısun oldı sedd-i râhıBir resm-i kadîmdür cihândaSûd isteyen istemek ziyân daCânân dileyen cefâya dözmekGenc isteyen ejdehâya dözmekAşk ehli mahabbet etse izhârEvvel anı imtihân eder yârGer görse anun cefâya sabrınKesrinün eder tamâm cebrinV’er görmese cevre ihtimâlinSalmaz ana sâye-i visâlinÇün İbni Selâma bîm-i noksânOl vaslda rûzî etdi hicrânMeyl etmedi mutlak ol nigâraHergiz ana kılmadı nezâreTedbîr-i ilâca durdı kâimDerdine devâ sorardı dâimHer handa görürdü ehl-i teshîrDîvânesine dilerdi zencîrBu Zeyd-i vefâ-dârun Mecnûna haber getürdüğidür ve İbn-i Selâm ile Leylînün peyvendi müjdesinin yetürdüğidürSâhib-haber-i efsâne-perdâzBu tarz ile kıldı kıssa âğâzKim var idi bir nedîm-i nâdirZeyd adlu vefâ-yı ahde kâdirMeşhûr idi fazlı vü kemâliMa‘rûf idi hüsni vü cemâliOlmışdı esîr bir nigâraBüt zîblü Zeynep adlu yâraÇekmişdi mahabbetün cefâsınGörmişdi melâmetün belâsınOl âşık-ı müst-mend ü mahzûnEylerdi hemîşe meyl-i MecnûnSöylerdi ana kemâl-i aşkınÜstâdına gösterürdi meşkınLeylî ere getdüğinden ol zârTahkîk ile oldı çün haberdârMecnûna özin yetürdi fi’l-hâlReng-i ruh-i zerdi eşkden âlDolmış gözi peykeri bozılmışNutkında tekellümi dutılmışMecnûn dedi ey vefâlu yârumGam merhalesinde gam-güsârumÂdetçe görinmez ihtilâtunHer günkiye benzemez neşâtunN’oldı sana beyle zâr olupsenBî-tâkat ü bî-karâr olupsenAkrebde idi meğer bugün mâhK’etdün bu yana azîmet-i râhHandan bu küdûret oldı hâsılN’oldı sebeb-i melâmet-i dilZeyd ol has-i huşke urdı âteşSûz ile dedi ki ey belâ-keşDün ahter-i bahtun oldı tîreDevrân sitem etdi sen fakîreYâr İbni Selâma rûzî oldıRûzî sana derd ü sûzî oldıYâr özgeye oldı şem‘-i mahfilKaldı sana tâb-ı âteş-i dilAğyâr ile yâr oldı LeylîVar imdi sen andan ol tesellîZâyi‘ senün ol figân ü âhunSûz-i şeb ü âh-ı subh-gâhunMecnûn ki haberden oldı âgâhGerdûna yetürdi şu‘le-i âhVahşîler içinde ol giriftârBir derd ile kıldı nâle-i zârK’efgâna getürdi mâr ü mûrıAğlatdı vuhûşı vü tuyûrıHâme kimi yaş töküp demâdemNâme kimi kâmetini kılup hamYazdı aluben eline hâmeDildârına bir itâb-nâmeBu Mecnûnun Leylîye nâme-i itâb-âmîzidür ve Peygâm-ı şikâyet-engîzidürDibâce-i nâme nâm-ı Ma‘bûdKayyûm ü Kadîm ü Hayy ü MevcûdOl perde-keş-i hicâb-ı esrârKim âlemi yohdan eyledi varGün gözgüsin eyleyen mücellâDün turrasın eyleyen mutarrâÇün bir niçe hamd tohmın ekdiDerd-i dilini beyâna çekdiKim bu mütehammil-i belâdanSer-geşte vü zâr ü mübtelâdanBir nâme ki mahz-ı derd ü gamdurİzhâr-ı şikâyet-i sitemdürOl dilbere kim vefâsı yohdurÂşıklarına cefâsı çohdurEy ahde vefâsı olmayan yârAğyâruma gül olan mana hârN’oldı sana nakz-ı ahd kıldunSındurmağa ahdi cehd kıldunTenhâlığa mı getürmedün tâbKim eyledün ârzû-yı hem-hâbTâr oldı mı olduğun nişîmenKim eyledün anda şem‘ rûşenİncitdi mi derd-i dil mizâcunKim oldı tabîbe ihtiyâcunPejmürde mi oldı serv-i dil-cûKim cehd ile vermek istedün suBed-hâh mı etdi kasd-ı gül-zârKim beyle urıldı rahneye hârNe bîm ile hıfz-ı gevher etdünKim beste-i akd-i şevher etdünMûcib ne idi meni unutdunTerküm kılup özge yâr dutdunHer lahza olup güvâh-ı hâlümHâk-i derüne sirişk-i âlümMutlak güzer eylemez mi oldıMenden haber eylemez mi oldıÂyâ ne idi bu bî-vefâlığBigâneler ile âşinâlığÇekdün yeni yârunı kenâraRuhsat mıdur imdi eski yâraMenden idi mihmet ü melâlünHoş oldı ola anunla hâlünMen ahd-i vefâya aldanurdumAhdünde vefâ ola sanurdımBilmezdüm ola zaîf râyunNoksânı ola tamâm ayunGüftârun ola menümle dâimGönlün ola özge ile kâimZâhirde menümle olasen yârBâtında dutasen özge dildârSenden men olam cihânda bed-nâmBir nâm ü nişânı yoh ala kâmMa‘zûrsen ey nigâr ma‘zûrBu devr iledür zemâne meşhûrGül goncalığında hâr ilendürAçılsa bir özge yâr ilendürAslında tiken çeker azâbınFaslında hakîm alur gül-âbınEy ârzu-yi dil-i figârumKahrı çoh ü mihri az nigârumEy adı olan vefâda mezkûrCismümdeki cân gözümdeki nûrSevdâ-yı dimâğumun ilâcıBâzâr-ı cünûnumun revâcıSen mihr-cemâl ü meh-cebînsenGâyetde latîf ü nâzenînsenMen hâr-mizâc ü hâk-hûyemBes tünd-zebân ü tîre-rûyemSen hâl diliyle eyleyüp ârDersen ki sana ne nisbetüm varMen hem sana söylerem muvafıkKim men sana sen mana ne lâyıkMen hod olubem hayâle kâni‘Sen lâyıkun istesen ne mâni‘Ammâ men ü senden özge çohdurKim sözleri bizden özge yohdurGördükde men eyleyen vefânıBildikde sen eyleyen cefânıÂyâ kime bî-vefâ diyerlerKimün işini hatâ deyerlerYahşi midür eylemek yaman adKim kılmaya kimse hayr ile yâdSen gerçi dutup hilâf-ı âdetBir özgeye bağladun irâdetÇohdur sana men kimi ciğer-hûnHer kime ki bahdun oldı mecnûnMen kim keseyüm derin selâmıSenden çekeyüm bu intikâmıDutmak dilerem senün kimi yârAmmâ aceb er senün kimi var