Leylâ Vü Mecnûn 1801-1900
Gör cân ü tenümde ıztırâbumSor hâl-i dilüm eşit cevâbum
Men mektebe getdüğüm zamânlarHıfz-ı sebak etdüğüm zamânlar
Bir şahs mana görindi nâgâhOldum perî olduğından âgâh
Cinnîler içinde ol perî-zâdÜlfet menüm ile kıldı bünyâd
Her lahza durur mana berâberDer kim benî Âdem etme hem-ser
Yohsa kılurem deminde fânîBir darb ile hem seni hem anı
Çok mekr kılındı oldı tedbîrBoynumdan alınmadı bu zencîr
Def‘ olmadı bu beliyye hergizHem ata hem ana oldı âciz
Çün bulmadı kimse çâre-i kârMenden ata ana oldı bîzâr
Şeydâlığum oldı âleme fâşNefret kılur oldı yâr u yoldaş
Sen hem ki bizüm diyâra yetdünElbette bu kıssanı eşitdün
Hâlâ ki senünle düşdi bâzârOldun dür-i akdüme hırîdar
Karşumda hem ol perî durupdurGayret kılıcına el urupdur
Terk et ki bu vasl bîm-i cândurHem özüne hem mana ziyândır
Bir niçe zaman tahammül eyleDermân iste tevekkül eyle
Ola ki müyesser ola maksûdSenden açıla bu bâb-ı mesdûd
Kat‘ ola zebân-ı ta‘n-ı düşmenHem sen yetesen murâda hem men
Ol sâde-zamîr ona inandıCinnî haberin sahîh sandı
Vehm etdi ki olsa yâra vâsılNoksân ola ömr ü câha hâsıl
Cânâne yolında ömr ü câhıOl nâkısun oldı sedd-i râhı
Bir resm-i kadîmdür cihândaSûd isteyen istemek ziyân da
Cânân dileyen cefâya dözmekGenc isteyen ejdehâya dözmek
Aşk ehli mahabbet etse izhârEvvel anı imtihân eder yâr
Ger görse anun cefâya sabrınKesrinün eder tamâm cebrin
V’er görmese cevre ihtimâlinSalmaz ana sâye-i visâlin
Çün İbni Selâma bîm-i noksânOl vaslda rûzî etdi hicrân
Meyl etmedi mutlak ol nigâraHergiz ana kılmadı nezâre
Tedbîr-i ilâca durdı kâimDerdine devâ sorardı dâim
Her handa görürdü ehl-i teshîrDîvânesine dilerdi zencîr
Bu Zeyd-i vefâ-dârun Mecnûna haber getürdüğidür ve İbn-i Selâm ile Leylînün peyvendi müjdesinin yetürdüğidür
Sâhib-haber-i efsâne-perdâzBu tarz ile kıldı kıssa âğâz
Kim var idi bir nedîm-i nâdirZeyd adlu vefâ-yı ahde kâdir
Meşhûr idi fazlı vü kemâliMa‘rûf idi hüsni vü cemâli
Olmışdı esîr bir nigâraBüt zîblü Zeynep adlu yâra
Çekmişdi mahabbetün cefâsınGörmişdi melâmetün belâsın
Ol âşık-ı müst-mend ü mahzûnEylerdi hemîşe meyl-i Mecnûn
Söylerdi ana kemâl-i aşkınÜstâdına gösterürdi meşkın
Leylî ere getdüğinden ol zârTahkîk ile oldı çün haberdâr
Mecnûna özin yetürdi fi’l-hâlReng-i ruh-i zerdi eşkden âl
Dolmış gözi peykeri bozılmışNutkında tekellümi dutılmış
Mecnûn dedi ey vefâlu yârumGam merhalesinde gam-güsârum
Âdetçe görinmez ihtilâtunHer günkiye benzemez neşâtun
N’oldı sana beyle zâr olupsenBî-tâkat ü bî-karâr olupsen
Akrebde idi meğer bugün mâhK’etdün bu yana azîmet-i râh
Handan bu küdûret oldı hâsılN’oldı sebeb-i melâmet-i dil
Zeyd ol has-i huşke urdı âteşSûz ile dedi ki ey belâ-keş
Dün ahter-i bahtun oldı tîreDevrân sitem etdi sen fakîre
Yâr İbni Selâma rûzî oldıRûzî sana derd ü sûzî oldı
Yâr özgeye oldı şem‘-i mahfilKaldı sana tâb-ı âteş-i dil
Ağyâr ile yâr oldı LeylîVar imdi sen andan ol tesellî
Zâyi‘ senün ol figân ü âhunSûz-i şeb ü âh-ı subh-gâhun
Mecnûn ki haberden oldı âgâhGerdûna yetürdi şu‘le-i âh
Vahşîler içinde ol giriftârBir derd ile kıldı nâle-i zâr
K’efgâna getürdi mâr ü mûrıAğlatdı vuhûşı vü tuyûrı
Hâme kimi yaş töküp demâdemNâme kimi kâmetini kılup ham
Yazdı aluben eline hâmeDildârına bir itâb-nâme
Bu Mecnûnun Leylîye nâme-i itâb-âmîzidür ve Peygâm-ı şikâyet-engîzidür
Dibâce-i nâme nâm-ı Ma‘bûdKayyûm ü Kadîm ü Hayy ü Mevcûd
Ol perde-keş-i hicâb-ı esrârKim âlemi yohdan eyledi var
Gün gözgüsin eyleyen mücellâDün turrasın eyleyen mutarrâ
Çün bir niçe hamd tohmın ekdiDerd-i dilini beyâna çekdi
Kim bu mütehammil-i belâdanSer-geşte vü zâr ü mübtelâdan
Bir nâme ki mahz-ı derd ü gamdurİzhâr-ı şikâyet-i sitemdür
Ol dilbere kim vefâsı yohdurÂşıklarına cefâsı çohdur
Ey ahde vefâsı olmayan yârAğyâruma gül olan mana hâr
N’oldı sana nakz-ı ahd kıldunSındurmağa ahdi cehd kıldun
Tenhâlığa mı getürmedün tâbKim eyledün ârzû-yı hem-hâb
Târ oldı mı olduğun nişîmenKim eyledün anda şem‘ rûşen
İncitdi mi derd-i dil mizâcunKim oldı tabîbe ihtiyâcun
Pejmürde mi oldı serv-i dil-cûKim cehd ile vermek istedün su
Bed-hâh mı etdi kasd-ı gül-zârKim beyle urıldı rahneye hâr
Ne bîm ile hıfz-ı gevher etdünKim beste-i akd-i şevher etdün
Mûcib ne idi meni unutdunTerküm kılup özge yâr dutdun
Her lahza olup güvâh-ı hâlümHâk-i derüne sirişk-i âlüm
Mutlak güzer eylemez mi oldıMenden haber eylemez mi oldı
Âyâ ne idi bu bî-vefâlığBigâneler ile âşinâlığ
Çekdün yeni yârunı kenâraRuhsat mıdur imdi eski yâra
Menden idi mihmet ü melâlünHoş oldı ola anunla hâlün
Men ahd-i vefâya aldanurdumAhdünde vefâ ola sanurdım
Bilmezdüm ola zaîf râyunNoksânı ola tamâm ayun
Güftârun ola menümle dâimGönlün ola özge ile kâim
Zâhirde menümle olasen yârBâtında dutasen özge dildâr
Senden men olam cihânda bed-nâmBir nâm ü nişânı yoh ala kâm
Ma‘zûrsen ey nigâr ma‘zûrBu devr iledür zemâne meşhûr
Gül goncalığında hâr ilendürAçılsa bir özge yâr ilendür
Aslında tiken çeker azâbınFaslında hakîm alur gül-âbın
Ey ârzu-yi dil-i figârumKahrı çoh ü mihri az nigârum
Ey adı olan vefâda mezkûrCismümdeki cân gözümdeki nûr
Sevdâ-yı dimâğumun ilâcıBâzâr-ı cünûnumun revâcı
Sen mihr-cemâl ü meh-cebînsenGâyetde latîf ü nâzenînsen
Men hâr-mizâc ü hâk-hûyemBes tünd-zebân ü tîre-rûyem
Sen hâl diliyle eyleyüp ârDersen ki sana ne nisbetüm var
Men hem sana söylerem muvafıkKim men sana sen mana ne lâyık
Men hod olubem hayâle kâni‘Sen lâyıkun istesen ne mâni‘
Ammâ men ü senden özge çohdurKim sözleri bizden özge yohdur
Gördükde men eyleyen vefânıBildikde sen eyleyen cefânı
Âyâ kime bî-vefâ diyerlerKimün işini hatâ deyerler
Yahşi midür eylemek yaman adKim kılmaya kimse hayr ile yâd
Sen gerçi dutup hilâf-ı âdetBir özgeye bağladun irâdet
Çohdur sana men kimi ciğer-hûnHer kime ki bahdun oldı mecnûn
Men kim keseyüm derin selâmıSenden çekeyüm bu intikâmı
Dutmak dilerem senün kimi yârAmmâ aceb er senün kimi var