Leylâ Vü Mecnûn 1601-1700

Efgân edüp etdi hırkasın çâkSahrâlara düşdi zâr ü gam-nâk

Bu Mecnûnun zencîre özin bend etdüğidür ve Behâne ile Leylî tarafına getdüğidür

Bir gün seher ol mücâvir-i deştEylerdi gürüh-ı vâhş ile geşt

Bir pîr-i hazîn görindi nâgâhZencirlü bir esîri hem-râh

Mecnûnun esîre yandı cânıOl pîr-i hazîne sordı anı

Kim bu ne esîrdür beyân etCürmin men-i mücrime ıyân et

Sırr-ı dilin etdi pîr rûşenKim dûstdürür değül bu düşmen

Men haste-i beste-i iyâlemFakr ile iğen şikeste-hâlem

Bu hem men-i zârdan beterdürÂvâre vü hâr ü derbederdür

Bir rûzî içün olup füsûn-sâzHer dem kıluruz füsûnlar âğâz

Tâ hâsıl ola maâş-ı etfâlBir şu‘bededür bu gördüğün hâl

Bu kanlulığa kılupdur ikrârMen iylemişem munı giriftâr

Sâhib-diyetem men ü bu hûnîGör vech-i maâş içün füsûnı

Tâ kim gezüp eyleye gedâlığBendeni kıla girih-küşâlığ

Her ne kazanur gezende ev evTaksîm ederüz arada cev cev

Kısmetde hem etmişüz karârıMen yarıyem ü bu şahs yarı

Mecnûn dedi sehv edüpsen ey pîrDîvânelere gerek bu zencîr

Gel hâcetümi menüm revâ kılBend eyle meni munı rehâ kıl

Sâyen tek olup senünle hem-seyrMen ehl-i keremden isteyem hayr

Her ne yığılursa bîş ü ya kemVarın sana eyleyem müsellem

Kasdum bu iki eyleyem men-i zârEvden eve seyr müşterî-vâr

Şâyed ki bir evde ola mümkinOl zühreye olmağum mukârin

Pîr oldı ümîd-i nef‘ ile şâdEvvelki esîrin etdi âzâd

Zencîre girüp remîde MecnûnErbâb-ı cünûna düzdi kânûn

Bu Mecnûnun zencîre şerh-i gamıdur ve Beyân-ı silsile-i elemidür

Ol silsileye olup hem-âvâzAğlardı ki ey menümle hem-râz

Sen genc-i belâya ejdehâsenSer-rişte-i mihnet ü belâsen

Şerh-i gama var min dehânunDeprendükçe çıkar figânun

Başdan ayağa delük delük tenGönlündeki râzun etdi rûşen

Ey muntazır-ı nezâre-i yârNezzâre-i yâra min gözün var

Gezmek hevesiyle hâne hâneOl pîr ile oldılar revâne

Tevfîk olup anlarunla hem-râhLeylî haşemi gezerdi bir bir

Mecnûn reseni elinde ol pîrEv ev haşemi gezerdi bir bir

Leylî evine erişdi nevbetOl hasteye gâlip oldı hayret

Ser-geşte-i âlem oldı pâ-bestMeyhâne öninde düşdi ser-mest

Çün çekdi bir ihtiyârsuz âhLeylî ev içinde oldı âgâh

Bir âh ile kıldı haymesin çâkMazlûmına açdı çeşm-i nem-nâk

Gördi ki görinmez olmuş ol zârOlmış gam ile zaîf ü bîmâr

Kaşı kimi kâmeti bükilmişYaşı kimi peykeri tökilmiş

Cismi gam içinde cân şebîhiDerk-i nazarı gam-ı bedîhî

Dîdâr ile ol şeh-i letâfetMihmânına eyledi ziyâfet

Râz-ı dil-i zârın etdi ifşâBu şi‘ri bedîhî kıldı inşâ

Bu gazel Leylî dilindendür

Yâr rahm etdi meğer nâle vü efgânumuzaKi kadem basdı bugün külbe-i ahzânumuza

Eşk bârânı meğer kıldı meded kim nâgehBitdi bu şâh-ı gül-i tâze gülistânumuza

Bize âh ateşinün yanduğı andan bilinürKi çerâğ eyledi rûşen şeb-i hicrânumuza

Bu visâle yuhu ahvâli demek mümkin idiEğer olsaydı yuhu dîde-i giryânumuza

Bir hayâl ola meğer gördüğümüz yohsa nigârMutlakâ hâtıra gelmez ki gele yanumuza

Yâr mihmânumuz oldı gelün ey cân ü gönülKılalum sarf nemüz var ise mihmânumuza

Dilberün câna imiş kasdı Fuzûlî gel kiCân verüp dilbere minnet koyalum cânumuza

Bu Mecnûnun Leylîye mukâbil olupAhvâlin beyân etdüğidür veFursatla râz-ı pinhânın ıyân etdüğidür

Mecnûn ki ana nezâre kıldıRâz-ı dilin âşikâre kıldı

Çekdi feleğe figân ü âhıSultânınun oldı dâd-hâhı

K’ey kadri bülend pâdişahumBildür mana kim nedür günâhum

Fermâna muhâlefet mi kıldumA‘dâya muvâfakat mi kıldum

Bed-hâhlarun mıdur bu tedbîrGammâzlarun mıdur bu tezvîr

Men mu‘tekidem bu âsitânaYâ Rab n’ola reddüme behâne

Kimdendür ola mana bu hîleKim oldı ola muna vesîle

Tâ hâk-i deründen olmışem dûrÂşüfte vü haste-hâl ü rencûr

Gâhî çekerem şikence-i gamGâhî olurem belâya hem-dem

Tenhâ geçer oldı rûzgârumSahrâda ne mûnis ü ne yârum

Sen hod güzelüm gamum yemezsenOl şîfte handadur demezsen

Menden bu tegâfülün acebdürGûyâ ki nişâne-i gazabdur

Men beyle niçün zebûn ü hâremHa geldüm eğer günâhkârem

Çökdüm yere gerdenümde zencîrBismillâh eğer olursa ta‘zîr

Fermân senden kabûl mendenOlma güzelüm melûl menden

Zülf ü müje hançer ü resen besHükmüni yürüt hem as hem kes

Gel arada bir gubâr koymaÖldür meni şerm-sâr koyma

Ta‘zîrüme eylesen teallülLâzım meni öldürür tegâfül

Ey lâle-izâr ü anberîn-mûGencîne-cemâl ü mâr-gîsû

Tâ zülfüne olmışem giriftârZencîr-i cünûna rağbetüm var

Gam silsilesine pây-bendemDîvâneler içre ser-bülendem

Sevdâda dönüp ziyâna sûdumPeyveste bu şi‘rdür sürûdum

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Küfr-i zülfün salalı rahneler imânumuzaKâfir ağlar bizüm ahvâl-i perîşânumuza

Seni görmek müteazzir görinür beyle ki eşkSana bahdukda dolar dîde-i giryânumuza

Cevri çoh eyleme kim olmaya nâgeh dükeneAz edüp cevr ü cefâlar kılasen cânumuza

Eksük olmaz gamumuz munca ki bizden gam alupHer gelen gamlu geder şâd gelüp yanumuza

Var her halka-i zencîrümüzün bir ağzıMuttasıl vermeğe ifşâ gam-ı pinhânumuza

Gam-ı eyyâm Fuzûlî bize bî-dâd etdiGelmişüz acz ile dâd etmeğe sultânumuza

Tamâmî-i sühan

Bir lahza kılup bu resme feryâdSultânına zulm-i aşkdan dâd

Zencîrini etdi pâre pâreDutdı yine halkdan kenâre

Endâmı şikeste çeşmi nemnâkRüsvâ vü harâb ü mest ü bî-bâk

Ardınca koşun koşun uşağlarAhvâline kim güler kim ağlar

Bu Mecnûnun kûrlığ behânesiyle dildârı Cemâlin gördüğidür ve Dîde-i ümmîdin tûtiyâ-yı maksûda yetürdüğidür

Bir gün dahi ol behâne-perdâzBir özge behâne kıldı âğâz

Bağladı iki gözin ki kûremAhvâl-i cihâna bî-şuûrem

Arz eyledi za‘f ü bî-nevâlığEv ev gezüp eyledi gedâlığ

Takrîb ile azm-i yâr kıldıLeylî evine güzâr kıldı

Ol dûsta zâhir eyleyüp râzYâ dûst deyüp yetürdi âvâz

Leylî ki eşitdi ol sadânıBildi eşiğindeki gedânı

Evden çıhup etdi arz-ı dîdârKıldı sadaka zekât-ı ruhsâr

Pinhân bahuben ol âftâbaMecnûn yine geldi bu hitâba

K’ey hâl-i siyâhı göz sevâdıCân ârzûsı gönül murâdı

Ger bağlu ise gözüm revâdurSer-çeşme-i lücce-i belâdur

Bend eylemesem önin demâdemSeylâba geder tamâm-ı âlem

Göz kimi seni eyleyüp nezâreRüsvâ kılur ehl-i rûzgâra

Tahkîk edübem ki düşmenündürMen kıydım ana rızâ senündür

Dergâhuna bağladum getürdümBaş üzre ayağuna yetürdüm

Ey gamze vü la‘li şehd ü şemşîrHâhî afv eyle hâh ta‘zîr

Dergâhuna geldüğümde ey hûrSermâyem idi gözümdeki nûr

Öğretdi gamun mana ticâretYüz şükr ki kılmadum hasâret

Göz nûrını hâk-i pâya verdümAz cinsümi çoh behâya verdüm

Şâhum nazar et men-i gedâyaBîgâneliğ etme âşinâya

Cân bâğına gam nihâli tikdünTen mülkine derd tohmı ekdün

Ol tohm ü nihâle nef‘-i hâsılOldı nem-i eşk ü sûziş-i dil