Leylâ Vü Mecnûn 1601-1700

Efgân edüp etdi hırkasın çâkSahrâlara düşdi zâr ü gam-nâkBu Mecnûnun zencîre özin bend etdüğidür ve Behâne ile Leylî tarafına getdüğidürBir gün seher ol mücâvir-i deştEylerdi gürüh-ı vâhş ile geştBir pîr-i hazîn görindi nâgâhZencirlü bir esîri hem-râhMecnûnun esîre yandı cânıOl pîr-i hazîne sordı anıKim bu ne esîrdür beyân etCürmin men-i mücrime ıyân etSırr-ı dilin etdi pîr rûşenKim dûstdürür değül bu düşmenMen haste-i beste-i iyâlemFakr ile iğen şikeste-hâlemBu hem men-i zârdan beterdürÂvâre vü hâr ü derbederdürBir rûzî içün olup füsûn-sâzHer dem kıluruz füsûnlar âğâzTâ hâsıl ola maâş-ı etfâlBir şu‘bededür bu gördüğün hâlBu kanlulığa kılupdur ikrârMen iylemişem munı giriftârSâhib-diyetem men ü bu hûnîGör vech-i maâş içün füsûnıTâ kim gezüp eyleye gedâlığBendeni kıla girih-küşâlığHer ne kazanur gezende ev evTaksîm ederüz arada cev cevKısmetde hem etmişüz karârıMen yarıyem ü bu şahs yarıMecnûn dedi sehv edüpsen ey pîrDîvânelere gerek bu zencîrGel hâcetümi menüm revâ kılBend eyle meni munı rehâ kılSâyen tek olup senünle hem-seyrMen ehl-i keremden isteyem hayrHer ne yığılursa bîş ü ya kemVarın sana eyleyem müsellemKasdum bu iki eyleyem men-i zârEvden eve seyr müşterî-vârŞâyed ki bir evde ola mümkinOl zühreye olmağum mukârinPîr oldı ümîd-i nef‘ ile şâdEvvelki esîrin etdi âzâdZencîre girüp remîde MecnûnErbâb-ı cünûna düzdi kânûnBu Mecnûnun zencîre şerh-i gamıdur ve Beyân-ı silsile-i elemidürOl silsileye olup hem-âvâzAğlardı ki ey menümle hem-râzSen genc-i belâya ejdehâsenSer-rişte-i mihnet ü belâsenŞerh-i gama var min dehânunDeprendükçe çıkar figânunBaşdan ayağa delük delük tenGönlündeki râzun etdi rûşenEy muntazır-ı nezâre-i yârNezzâre-i yâra min gözün varGezmek hevesiyle hâne hâneOl pîr ile oldılar revâneTevfîk olup anlarunla hem-râhLeylî haşemi gezerdi bir birMecnûn reseni elinde ol pîrEv ev haşemi gezerdi bir birLeylî evine erişdi nevbetOl hasteye gâlip oldı hayretSer-geşte-i âlem oldı pâ-bestMeyhâne öninde düşdi ser-mestÇün çekdi bir ihtiyârsuz âhLeylî ev içinde oldı âgâhBir âh ile kıldı haymesin çâkMazlûmına açdı çeşm-i nem-nâkGördi ki görinmez olmuş ol zârOlmış gam ile zaîf ü bîmârKaşı kimi kâmeti bükilmişYaşı kimi peykeri tökilmişCismi gam içinde cân şebîhiDerk-i nazarı gam-ı bedîhîDîdâr ile ol şeh-i letâfetMihmânına eyledi ziyâfetRâz-ı dil-i zârın etdi ifşâBu şi‘ri bedîhî kıldı inşâBu gazel Leylî dilindendürYâr rahm etdi meğer nâle vü efgânumuzaKi kadem basdı bugün külbe-i ahzânumuzaEşk bârânı meğer kıldı meded kim nâgehBitdi bu şâh-ı gül-i tâze gülistânumuzaBize âh ateşinün yanduğı andan bilinürKi çerâğ eyledi rûşen şeb-i hicrânumuzaBu visâle yuhu ahvâli demek mümkin idiEğer olsaydı yuhu dîde-i giryânumuzaBir hayâl ola meğer gördüğümüz yohsa nigârMutlakâ hâtıra gelmez ki gele yanumuzaYâr mihmânumuz oldı gelün ey cân ü gönülKılalum sarf nemüz var ise mihmânumuzaDilberün câna imiş kasdı Fuzûlî gel kiCân verüp dilbere minnet koyalum cânumuzaBu Mecnûnun Leylîye mukâbil olupAhvâlin beyân etdüğidür veFursatla râz-ı pinhânın ıyân etdüğidürMecnûn ki ana nezâre kıldıRâz-ı dilin âşikâre kıldıÇekdi feleğe figân ü âhıSultânınun oldı dâd-hâhıK’ey kadri bülend pâdişahumBildür mana kim nedür günâhumFermâna muhâlefet mi kıldumA‘dâya muvâfakat mi kıldumBed-hâhlarun mıdur bu tedbîrGammâzlarun mıdur bu tezvîrMen mu‘tekidem bu âsitânaYâ Rab n’ola reddüme behâneKimdendür ola mana bu hîleKim oldı ola muna vesîleTâ hâk-i deründen olmışem dûrÂşüfte vü haste-hâl ü rencûrGâhî çekerem şikence-i gamGâhî olurem belâya hem-demTenhâ geçer oldı rûzgârumSahrâda ne mûnis ü ne yârumSen hod güzelüm gamum yemezsenOl şîfte handadur demezsenMenden bu tegâfülün acebdürGûyâ ki nişâne-i gazabdurMen beyle niçün zebûn ü hâremHa geldüm eğer günâhkâremÇökdüm yere gerdenümde zencîrBismillâh eğer olursa ta‘zîrFermân senden kabûl mendenOlma güzelüm melûl mendenZülf ü müje hançer ü resen besHükmüni yürüt hem as hem kesGel arada bir gubâr koymaÖldür meni şerm-sâr koymaTa‘zîrüme eylesen teallülLâzım meni öldürür tegâfülEy lâle-izâr ü anberîn-mûGencîne-cemâl ü mâr-gîsûTâ zülfüne olmışem giriftârZencîr-i cünûna rağbetüm varGam silsilesine pây-bendemDîvâneler içre ser-bülendemSevdâda dönüp ziyâna sûdumPeyveste bu şi‘rdür sürûdumBu gazel Mecnûn dilindendürKüfr-i zülfün salalı rahneler imânumuzaKâfir ağlar bizüm ahvâl-i perîşânumuzaSeni görmek müteazzir görinür beyle ki eşkSana bahdukda dolar dîde-i giryânumuzaCevri çoh eyleme kim olmaya nâgeh dükeneAz edüp cevr ü cefâlar kılasen cânumuzaEksük olmaz gamumuz munca ki bizden gam alupHer gelen gamlu geder şâd gelüp yanumuzaVar her halka-i zencîrümüzün bir ağzıMuttasıl vermeğe ifşâ gam-ı pinhânumuzaGam-ı eyyâm Fuzûlî bize bî-dâd etdiGelmişüz acz ile dâd etmeğe sultânumuzaTamâmî-i sühanBir lahza kılup bu resme feryâdSultânına zulm-i aşkdan dâdZencîrini etdi pâre pâreDutdı yine halkdan kenâreEndâmı şikeste çeşmi nemnâkRüsvâ vü harâb ü mest ü bî-bâkArdınca koşun koşun uşağlarAhvâline kim güler kim ağlarBu Mecnûnun kûrlığ behânesiyle dildârı Cemâlin gördüğidür ve Dîde-i ümmîdin tûtiyâ-yı maksûda yetürdüğidürBir gün dahi ol behâne-perdâzBir özge behâne kıldı âğâzBağladı iki gözin ki kûremAhvâl-i cihâna bî-şuûremArz eyledi za‘f ü bî-nevâlığEv ev gezüp eyledi gedâlığTakrîb ile azm-i yâr kıldıLeylî evine güzâr kıldıOl dûsta zâhir eyleyüp râzYâ dûst deyüp yetürdi âvâzLeylî ki eşitdi ol sadânıBildi eşiğindeki gedânıEvden çıhup etdi arz-ı dîdârKıldı sadaka zekât-ı ruhsârPinhân bahuben ol âftâbaMecnûn yine geldi bu hitâbaK’ey hâl-i siyâhı göz sevâdıCân ârzûsı gönül murâdıGer bağlu ise gözüm revâdurSer-çeşme-i lücce-i belâdurBend eylemesem önin demâdemSeylâba geder tamâm-ı âlemGöz kimi seni eyleyüp nezâreRüsvâ kılur ehl-i rûzgâraTahkîk edübem ki düşmenündürMen kıydım ana rızâ senündürDergâhuna bağladum getürdümBaş üzre ayağuna yetürdümEy gamze vü la‘li şehd ü şemşîrHâhî afv eyle hâh ta‘zîrDergâhuna geldüğümde ey hûrSermâyem idi gözümdeki nûrÖğretdi gamun mana ticâretYüz şükr ki kılmadum hasâretGöz nûrını hâk-i pâya verdümAz cinsümi çoh behâya verdümŞâhum nazar et men-i gedâyaBîgâneliğ etme âşinâyaCân bâğına gam nihâli tikdünTen mülkine derd tohmı ekdünOl tohm ü nihâle nef‘-i hâsılOldı nem-i eşk ü sûziş-i dil