Leylâ Vü Mecnûn 1501-1600
K’ey tâife-i bülend-pâyeBî-gâneliğ etmen âşinâya
Edüp meni iltifâta memnûnLeylîni edün refîk-i Mecnûn
Ol lâle ise bu nesterendürŞimşâd ise ol bu nârvendür
Ol muna bu anadur sezâ-vârEy ehl-i garaz nedür bu âzâr
Kâm olsa nizâsuz müyesserHa genc-i dür ü hizâne-i zer
V’er olsa bu hayr işde te’hîrHa ta‘n-ı sinân ü darb-ı şemşîr
Ol kavme çü rûşen oldı ahvâlOldı bu cevâb olardan irsâl
Kim bizde cünûn ilâcı yohdurDivâneler ihtiyâcı yohdur
Genc ü zere eyleme tefâhurBesdür bize gencümüzdeki dür
Lâf ile kılıçdan urmagıl demKim var kılıcumuz bizüm hem
Bu Nevfel’ün Leylî haşemiyle rezm etdüğidür ve Rezmde mağlûb olup sulha azm etdüğidür
Nevfel ki eşitdi ol cevâbıTerk eyledi şâhed ü şarâbı
Cem‘ etdi sipâh-ı bî-nihâyetÇaldurdı nefîr ü çekdi râyet
Ol kavm hem oldılar haberdârCem‘ eylediler sipâh-ı hûn-hâr
Ref‘ oldı iki tarafdan âzermHengâme-i rezmi etdiler germ
Bir subh ki kıldı husrev-i RûmŞâm ehline Hind fethini şûm
Seyyâreden aldı mihr meydânSaldı kılıç u getürdi kalhan
Gün hançeri oldı âşikâreGerdûn zırıhını etdi pâre
Satranc-sıfat ol iki leşkerBirbirine durdılar berâber
Geh nîze kılurdı cân-sitânlığGeh nâvek ederdi hûn-feşânlığ
Ol benzer idi kad-i nigâraBu gamze-i dil-firîb-i yâra
Eylerdi zebân-ı ta‘n-ı şemşîrAhvâl-i adem vücûda takrîr
Ahvâline halkun ağlayup zârÇeşm-i zırıh olmış idi hûn-bâr
Gürz ile olurdı hurd her sûCevşenlere üstühân-ı pehlû
Rezm oldı belâ yağışlu bir mîğRa‘d ü berki tüfeng ile tîğ
Gösterdi güzâr-ı gürz ü peykânKalhanda zırıh zırıhda kalhan
Mecnûn olara kılup nezâreÇekmişdi özini bir kenâra
Durmışdı alem-misâl bî-bâkBir arsada şerm-sâr ü gam-nâk
Çekmişdi bu leşker içre râyetOl leşker içün dilerdi nusret
Munlar ile hây ü hûy ederdiFeth anlara cüst ü cûy ederdi
Bu leşker ana muîn ü gam-hârOl tâlib-i feth-i leşker-i yâr
Ger öz sipehinde görse maktûlŞükr eylemeğe olurdı meşgûl
V’er görse katîl-i kavm-î dildârDerd ile kılurdı nâle vü zâr
Sebze kimi olsa ger müyesserÖz leşkerine ururdı hançer
Bir kimse dedi ki ey siyeh-rûzHasmını diler mi kimse fîrûz
Biz cân kıluruz yolunda pâ-mâlSen düşmen içün dilersen ikbâl
Akla bu iş eylemez delâletGer âkil isen nedür bu hâlet
Mecnûn dedi men fedâ-yı yâremVaslına anun ümîd-vârem
Çün leşker-i yârdur kılan rezmOl rezme ne lâyık eylemek azm
Çün dûst sipâhıdur eden cengDüşmenliğe hem-râz değüldür âheng
Hem-râzdur ki bulam visâle fursatYârum tarafından ola nusret
Cânum ola dûst dil-pezîriYâ küştesi ola yâ esîri
Bu ma‘rekede neşât-mendemOl silsilede esîr-i bendem
Müşkil işe olmışem giriftârAğyârum yâr u yârum ağyâr
Ger katlüme dûst çekse şemşîrYoh mende rızâdan özge tedbîr
Hoşnûd değül miyem bu hâleKim cân verem ü yetem visâle
Çün beyle cevâb eşitdi sâilOl fazl ü kemâle oldı kâil
Geldükçe olup ziyâde âşûbAz kaldı ki Nevfel ola mağlûb
El-kıssa müyesser olmayup kâmOl gün cedel oldı subh-tâ-şâm
Çün oldı ıyân talîa-i şebMeydân-ı sipihri dutdı kevkeb
Âsâyişe hâsıl oldu fursatCân almağa merg verdi mühlet
Her saf bir arada dutdı menzilBirbirine kondılar mukâbil
Hem-demlere râzın açdı NevfelKim müşkil-i hâlümi kılun hall
Men eşca‘-ı ehl-i rûzgâremHurşîd-i sipihr-i kâr-zârem
Yoh kimsede tâb-ı tîğ-i tîzümEndîşe-i tâkat-ı sitîzüm
Bu rezmde bilmezem nedür hâlKim fethüme nusret eyler ihmâl
Elbette ki Hak rızâsıdur buBir ehl-i Hakun duâsıdur bu
Arz eylediler ki ey cihân-dârMecnûndan olup mısen haberdâr
Biz cân kıluruz anun fedâsıA‘dâmuzadur anun duâsı
Biz kasd ederüz anun murâdınOl düşmene bağlar i‘tikâdın
Nevfel ki eşitdi ol kelâmıKalmadı ol emre ihtimâmı
Bilmişdi ki sâhib-i nazardurElbette dûası mu‘teberdür
Bildi ki müyesser olmaz ol kâmTe’sîr kılur duâ ser-encâm
Çün vasl değüldi hükm-i takdîrMüşkil ki eser vereydi tedbîr
Vehm etdi ki mün‘akis ola hâlRezminde mubârek olmaya fâl
Kirdârını görmedi münâsibNezr etdi ki ger olursa gâlib
Zikr etmeye dahi Leylî adınTerk ede bu emr içün inâdın
Bu Nevfelün ikinci nevbet rezm edüp gâlip olduğıdur ve Vefâ-yı ahdde kâzib olduğıdur
Çün tîğ çeküp mübâriz-i RûmŞâm ehlini etdi emre mahkûm
Feth oldı sipâh-ı Türke mensûbOldı Arabın sipâhı mağlûb
Âdetçe yine ol iki leşkerRezm etmeği etdiler mukarrer
Tığ aldı eline pehlevânlarBaşlar kesilüp tökildi kanlar
Cân eyledi terk-i hâne-i tenOl çıhmağa açdı tîr revzen
Başlarda belânı çoh görüp aklBir özge makâma eyledi nakl
Peykân sünük içre oldı peyvendGül şâhlarında gonca mânend
El-kıssa hilâf-ı resm-i evvelA‘daya muzaffer oldı Nevfel
Hasm etdi kabül-i hükm-i tâatBaşlandı tazarru‘-ı şefâat
Leylînün atası açdı başınDoldurdu gözine kanlu yaşın
Acz ile dedi ki ey hudâvendŞâhenşeh-i âdil ü hıred-mend
Ger Leylî içündür ıztırâbunİkrâh ile vermezem cevâbun
Ammâ reh ü resmdür mukarrerBir avrete aybdür iki er
Leylî bu haşemde nâm-zeddürAkd ile mukayyed-i ebeddür
Çün hükmün eder bu resmi pâ-mâlBârî anı gayre verme sen al
Gül bergümüzi hevâya vermeNâmûsumuzı fenâya verme
Nevfel dedi ey güzîn-i eşrâfYoh mende hilâf-ı adl ü insâf
Men mahz-ı mürüvvet ü vefâyemGencîne-i gevher-i atâyem
Bî-dâd ü sitem değül şiârumAdl içre tamâmdur ıyârum
Men hem hacîlem bu mâcerâdanÂcizlere kılduğum cefâdan
Hakkâ bu değüldi i‘tikâdumKim hâsıl edem men öz murâdum
Bir sınmışa mûmyâ dilerdümBir haste içün şifâ dilerdüm
Gördüm görinür bu emr müşkilBîmâr değül ilâca kâbil
Bî-dâddan olmışem peşîmânAfv ede meğer bu sehvi Sübhân
Gelmez gözüme iyâl ü mâlünMâlün senün olsun ü iyâlün
Var imdi sen eymen ol hatardanMin-ba‘d tevehhüm etme şerden
Munı dedi açdı âlet-i rezmÖz memleketine eyledi azm
Mecnûn der-i i‘tirâz edüp bâzOl servere ta‘ne etdi âğâz
K’ey bîhûde kavlün ü karârunAhdünde bu mıdur i‘tibârun
Ne fâide sikkesüz diremdenNe sûd netîcesüz keremden
Sâyen uludur velî ne hâsılKim feyz değende oldı zâil
Her niçe ki etdiler mürââtKim eyleyelüm muna mükâfât
Andan yeğin edelüm sana yârÂsân işüni gel etme düşvâr
Mutlak eser etmedi ana pendZencir-i hevâ kaçan dutar bend