Fuzuli

Leylâ Vü Mecnûn 1401-1500

Hazerüm ta‘neden ol gâyete yetmişdür kimYâra ağyâr olup ağyârum ile yâr olubemDemezem dahi sana âşıkem ey gül zîrâSana âşıklığum izhâr edeli hâr olubemAkl u sabr u dil ü dîn getdi bi-hamdi’llâh kimSefer-i sâhil-i sevdâya sebük-bâr olubemYoh Fuzûlî haberüm mutlak özümden bes kimVâlih-i nakş-ı hayâl-i ruh-i dildâr olubemBu Leylînün künc-i gamda giryânlığıdur ve Mecnûnun vâdî-i aşkda ser-gerdânlığıdurZâr ağlar iken bu resme ol mâhBir turfe sadâ eşitdi nâgâhBir kimse ohurdı şi‘r-i MecnûnBu nükte ibâretinde mazmûnK’ey neş’e-i aşkdan uran demMecnûnı sağınma Leylîden kemMecnûn ile Leylîni berâberGer kimse der ise kılma bâverLeylîde eğerçi derd çohdurMecnûn-ı hazînce derdi yohdurLeylî eli iğnedendür efgârMecnûna kılıçlar eylemez kârLeylîni eder harîr dil-gîrMecnûna verür neşât zencîrLeylî ister ki eksile gamMecnûn gamın arturur demâdemMecnûndur ola gama girftârLeylî kime olmış ola gam-hârMecnûna yeter şikence-i tebLeylî kimedür tabîb yâ RabMecnûndur esîr-i dâm-ı LeylîLeylî kime salmış ola meyliLeylî dutup ol terâneye gûşÖz nağmesin eyledi ferâmûşTahkîk ile bildi bu hisâbıKim yoh şererinde şu‘le tâbıElbette belâ vü derdi gerdûnMecnûna verüpdür andan efzûnBu Leylînün İbni Selâma giriftâr olduğıdur ve Yârdan mahrûm ü mukayyed-i ağyâr olduğıdurMi‘mâr-ı serâçe-i ibâretBeyle bu evi kılur imâretKim seyrden olmayup tesellîÖz menziline dönende LeylîVermişdi özine dürlü zîverHer zîvere bir netîce muzmerTâ mahv ola gözden ahıdan hûnHem gönleği hem donıydı gül-gûnTâ kim ola dûd-i âha mânendBağlanmış idi benefşe ser-bendTâ kim ola savt-ı nâle pâ-mâlKollanmış idi sadâlu halhâlTâ olmaya eşki yüzde ma‘lûmRuhsârına lû’lû’ idi manzûmRa‘nâ başa serpüben leçeklerNazük bele sancuben eteklerPervânesüz eylemezdi şem‘inEylerdi dür-i sirişk cem‘inRa‘nâ ra‘nâ yürürdi mâhBir şekl ile kim tebâreka’llâhOl asrda var idi ArabdaBir mu‘teber aslda nesebdeManzûr-ı eâzım u eâliMakbûl-ekâbir ü ehâliİdrâki bülend ü hüsni dil-keşEtvârı huceste sîreti hâşVermiş Hak anun olan murâdınBaht İbni Selâm kılmış adınOl turfe hümâ-yı evc-i ikbâlAsûde-zamîr ü fâriğu’l-bâlAv kasdına eylemişdi pervâzAltında ukâb elinde şehbâzBir râh-güzerde ol nigâraUğraşdı vü kıldı bir nezâreCân ü ciğerinde kalmadı tâbMahv oldı nite ki odda sîm-âbTerk etdi azîmet-i şikârıGeldi eve getdi ihtiyârıTarh etdi binâ-yı resm-i peyvendTedbir ile buldı bir hıred-mendKim lutf ile söz kılanda takrîrTakrîri verürdi daşa tağyîrİn‘âm edüben ana besî mâlLeylî talebine kıldı irsâlŞart eyledi ol bülend-ahterKim olsa bu kâm-ı dil müyesserSarf eyleye genc ü mâl-i âlemCânâne yolında belki cân hemÇün geldi bu râz-ı dil beyânaOldı ana râzı ata aneOl müşterîye verildi zühreŞâyeste görildi mâra mühreÇün İbni Selâma yetdi peygâmTenbîh-i neşât ü müjde-i kâmDeryâ-yı neşâtı geldi mevceBaş çekdi nihâl-i bahtı evceMahzen mahzen cevâhir açdıHırmen hırmen nisâr saçdıAçdı der-i genc-i gevher ü zerFakr ehlini eyledi tevân-gerOl servün ayağı bağlu oldıÂzâde iken adağlu oldıBu Nevfelün Mecnûn ile mukaddime-i ihtilâtıdur ve Ol cevher-i pâkden tezyîn-i bisâtıdurSâkî yine kasd-ı cân eder gamVer câm-ı lebâleb ü demâdemBî-kes kalubem men-i sebük-râySen eylemesen mana maded vâyMen şîftenün penâhı olgılBî-kesler ümîd-gâhı olgılCehd eyle vü kılma bir işe ahdV’er ahd etsen vefâya kıl cehdŞemşîr-i mübâriz-i fesâneBu rezmde beyle batdı kanaKim var idi bir huceste-fercâmOl asrda âdil ü nîkû-nâmTîğiyle mesaff müşkili hallMa‘rûf-ı zemâne adı NevfelHem aşk yolunda çoh yöğürmişHem çoh sitem-i zemâne görmişBezminde misâl-i dürr-i meknûnBir gün ohunurdı şi‘r-i MecnûnGâyetde beğendi tarz-ı pâkinMazmûn-ı kelâm ü sûz-nâkinSordı sıfatın dediler ey şâhÂşüfte kılupdur anı bir mâhRüsvâlığı edüp özine pîşeDâm ü ded ile gezer hemîşeNevfel kılup ârzû-yı MecnûnAshâb ile kıldı azm-i hâmûnBir gûşede gördi hâr ü mehcûrHâli nesak-ı salâhdan dûrEtrâfını tayr ü vahş almışVahşet anı bir hisâra salmışÇün dâire-i sübâ‘-ı hâilKat‘etdi sipeh görüp selâsilMecnûna yetişdi ol vefâ-dârÂsâr-ı telattuf etdi izhârK’ey haste nedür bu çekdüğün rencVîrânede zâyî etdüğün gencVahşî ne bilür senün makâmunHem-cinsleründen iste kâmunHâl ehlisen iste ehl-i hâliSahrâlara düşme lâübâlîDevlet dilesen hümâdan isteGenc isetesen ejdehâdan isteGam çekme ki men olınca gam-hârYârun sana an-karîb olur yârGer olsa zer ile iş ser-encâmYük yük tökelüm zer alalum kâmV’er olsa garaz mesaffa muhtâcBiz kan tökelüm sen eyle târâcAncak olagör menümle hem-demMen kim senünem senündür ol hemBu Mecnûnun Nevfel ile derd-i dil edâsıdur ve Şerh ü tafsîl-i mâcerâsıdurMecnûn dedi ey yegâne-i ahdTedbîrüme çohlar etdiler cehdÇoh ehl-i azâyim etdi tedbîrOlmadı perî bu dîve teshîrToprağlara tökildi çoh zerOlmadı bu kimyâ müyesserSende bilürem ki lutf çohdurNe sûd çü mende baht yohdurSürme bilürem ki arturur nûrNe fâide göz eğer ola kûrİkbâlüme yohdur i‘timâdumMüşkil görinür menüm murâdumAh er kılasen bu şuğle ikdâmRâyunca iş olmaya ser-encâmHem dûstum olmaya mana yârHem düşmen ola ne dûst kim varBahtum bilürem menüm yamandurSûd istedüğün mana ziyandurBahtum sıfatında bir gazel varDâim kılurem men anı tekrârBu gazel Mecnûn dilindendürVefâ her kimseden kim istedüm andan cefâ gördümKimi kim bî-vefâ dünyâda gördüm bî-vefâ gördümKime kim derdümi izhâr kıldum isteyüp dermânÖzümden min beter derd ü belâya mübtelâ gördümMükedder hâtırumdan kılmadı bir kimse def‘-i gamSafâdan dem uran hem-demleri ehl-i riyâ gördümEğer su dâmenin dutdum revân dönderdi yüz mendenVe ger gözgüden umdum sıdk aks-i müddeâ gördümAyak basdum reh-i ümmîde ser-gerdânlığ elverdiEmel ser-riştesin dutdum elümde ejdehâ gördümMana gösterdi gerdun tîre bahtum gözgüsin yüz kezMen-i bed-baht ana her gâh kim bahdum kara gördümFuzûlî ayb kılma yüz çevirsem ehl-i âlemdenNeden kim her kime yüz dutdum andan yüz belâ gördümBu Nevfelün Mecnûna ümmîd-vârlığ verdüğidür ve Hüsn-i musâhabetiyle rızâsın ele getürdüğidürNevfel dedi ey edîb-i kâmilFeyz-i nazarumdan olma gâfilLi’llâhi’l-hamd gayretüm varGayret kadarınca kudretüm varSen cehd eyle ki yâr ola ehlÇün yâr ola ehl kârdur sehlMecnûn hem ümîd ile olup şâdTerk etdi tarîk-i tab‘-ı mu‘tâdHem sildi gubâr-ı fark u gîsûHem eyledi kat‘-ı nâhun ü mûHem cismine verdi zîb-i câmeHem başına zîver-i imâmeBezm-i tarabı makâm dutdıMeyl–i tarab etdi câm dutdıNevfel hem olup mülâzim-i ahdİmdâdına kıldı cân ile cehdAldı ele müşg-bâr hâmeLeylî haşemine yazdı nâme

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri