Leylâ Vü Mecnûn 1301-1400

Demdür uyana yuhudan ağyârŞerh-i gam ü derdüm ola düşvâr

Men ahter-i burc-i iştiyâkemMen şem‘-i serâçe-i firâkem

Gündüz habsüm gece necâtumGündüz mevtüm gece hayâtum

Bu Leylînün sabâya peyâm-ı ahvâlidür ve Bu ümmîd ile def-i melâlidür

Olmış dünüme günüm mutâbıkGün görmez imiş belâlu âşık

Eylerdi sabâya derdin izhârK’ey bâd-ı sabâ dur imdi zinhâr

El gâfil iken bu mâcerâdanSultâna senâ yetür gedâdan

Gör mûnis ü gam-güsârı kimdürBizden ki usandı yârı kimdür

Gönli kimün iledür tesellîYâdına gelür mi hîç Leylî

Arz eyle ki ey güzel şehenşâhHakdur sana bendeden bu ikrâh

Evvel ki men-i figârı gördünBir tâze vü ter bahârı gördün

Hâlâ ki esîr-i dâm-ı derdemMânend-i hazân zâif ü zerdem

Meyl eylemesen men-i nizâraDöndiyse irâdetün ne çâre

Men berg-i hazânem olmışam hârSen tâze bahâresen taleb-kâr

Her niçe ki hâr ü hâk-sâremHem şefkatüne ümîd-vârem

Terk etme avâtıf-ı amîmiYâd eyle meveddet-i kadîmi

Şeb-tâ-seher ol büt-i semen-berBîdâr kalup misâl-i ahter

Eylerdi bu sûziş ile şîvenOl dem ki olurdı rûz rûşen

Nağme kimi perde-dâr olurdıBir perde içinde zâr olurdı

Dâim geçürürdi ol ciger-sûzEvkâtı bu resm ile şeb ü rûz

Peyveste çekerdi ol gül-endâmEndîşe-i subh u mihnet-i şâm

Bu Leylînün eyyâm-ı bahârda seyr-i gül-zâr etdüğidür ve Gül-zârda murâdına yetdüğidür

Bir gün ki bahâr-ı âlem-ârâyZevk ehline oldı râhat-efzây

Âyîne-i devrden gedüp jengDevr etdi zemîni âsmân-reng

Feyz-i şeb-i kimyâ-eserdenTe’sîr-i şemâme-i seherden

Açıldı ham-ı benefşeden tâbŞeb-nem güle saçdı lû’lû-i nâb

Gül-zâra havâ abîr tökdiSahrâya gubâr-ı müşg çökdi

Yağdurdı sehâb jâle daşınOl daş ile yardı gonca başın

Zahmine urup şükûfe merhemPanbuh yeniler ana demâdem

Sebze güle verdi mâli bâcınYer sebzeye mülkinün harâcın

Hoş reng ile yığdılar tecemmülFîrûze vü la‘li sebze vü gül

Derk eyledi gonca remz ü îmâGül adına açdı yüz muammâ

Mazmûn-ı rubâî-i anâsırFeyz olduğı oldı halka zâhir

Sûsen varakı uçup semâyaHer sebzeye kim salurdı sâye

Ol sebzeye uğrayup ahan cûPûlâde eğer verürdi bir su

Pûlâd deminde cân bulurdıŞemşîr-sıfat zebân bulurdı

Ârâyiş-i sebzeden zemâneBenzetdi zemîni âsmâna

Hurşîd-i çerâğ-ı çeşm-i âlemGökden yer düşdiğinde her dem

Tahkîk edüben çıhup gümândanBilmezdî zemîni âsmandan

Gül-zârlar oldı işret-âbâdHer yerde olındı bezm bünyâd

Her gûşede her kim aldı bir kâmHer buk‘ada her kim içdi bir câm

Leylînün anası gördi mutlakYoh Leylî-i nâ-tüvânda revnak

Meyl-i gül ü seyr-i sebze kılmazMin gonca açıldı ol açılmaz

Sarf etdi şükûfe tek diremlerCem‘ eyledi nâzenîn sanemler

Sahrâya çıhardı ol nigârıKıldı güle arz nevbahârı

Tâ gussa vü gamdan ola âzâdBir dem güle oynaya ola şâd

Ol bir niçe bikr-i pâk-dâmânHem-râh olup oldılar hırâmân

Yüzden götürüp edeb nikâbınRef‘ eylediler hayâ hicâbın

Her kim ne bilürse lu‘b ü ya lehvİzhâra getürdi etmeyüp sehv

Gâh eyleyüben sürûdlar sâzBülbüllere oldılar hem-âvâz

Geh gösterüp oynamakda hâletŞimşâda yetürdiler hacâlet

Lîkin heves eylemezdi Leylîolmazdı bu lu’b ü lehve meyli

Arturmış idi bahâr derdinGül zevki ruh-i nigâr derdin

İsterdi ferâgat ile bir demTenhâ duta bir bucakda mâtem

Ayrılmayup ol perî-likâlarArtardı belâsına belâlar

Çün eyledi kesret anı dil-tengNîreng ile verdi anlara reng

K’ey servler eylemen ikâmetTâ evde çekilmeye nedâmet

Durman kılalum taraf taraf geştSeyr eyleyelüm havâlî-i deşt

Sancup bele nâzenîn eteklerCem‘ eyleyeyüm güzel çiçekler

Çoh dermeğe her kim olsa kâdirOldur bu sanemler içre mâhir

Bir yanaya getdi her perî-veşDağıldı şerer dutuşdı âteş

Tenhâ kalup etdi nâle-i zârKıldı gözin ebr-veş güher-bâr

Bu Leylînün ebr ile izhâr-ı niyâzıdır ve Aşk bâbında keşf-i râzıdur

Ebr ile tekellüm etdi âğâzK’ey âhum ile hemîşe hem-râz

Ger başun ile göğe yetersenSanma men-i zârdan betersen

Arz eyleme ra‘d ü berk u bârânBahs etme menümle rûz-ı hicrân

Feryâd kılup dem-i seher-gâhEflâke çekende şu‘le-i âh

Seylâb-ı sirişk edende cârîGel gör men-i zâr ü bî-karârı

Ey ebr her eksilende suyunDeryâlara tökme âb-ı rûyun

Al suyı bu çeşm-i hûn-feşândanDeryâlara hem bağışla andan

Ey ebr demî mana vefâ kılDüşdi sana hâcetüm revâ kıl

Var ol yüzi gül nigâra mendenZâr ağla vü söyle yâra menden

K’ey turfe nigâr-ı nâzenînümV’ey ârzu-yı dil-i hazînüm

Gel gör ki gamunda niçe zâremSensüz niçe zâr ü bî-karârem

Gel gör ki nedür gamunda hâlümReng-i ruh-i zerd ü eşk-i âlüm

Cân bâr-ı beden götürmez oldıGöz reng-i vücûd görmez oldı

Cânum cânı gözüm çerâğıRahm eyle ki geldi rahm çağı

Men bilmez idüm belâ imiş aşkBir derdlü mâcerâ imiş aşk

Derdün ki belâ yolında merdemAşk içre sana şerîk-i derdem

Saldun men-i hasteni bu hâleDerde meni eyledün havâle

Her derd ki var Leylî aldıMa‘lûmdürür sana ne kaldı

Ey merd-i rehem deyüp uran lâfİnsâf mıdur bu hanı insâf

Dut kim has ü hâr-ı reh-güzâremToprağ kimi yolunda hârem

Hurşîd-i cemâlün ey meh-i nevToprağa nola bırahsa pertev

Bârân-ı visâlün ey dür-i nâbKılsa has ü hârı nola sîr-âb

Olma mey-i gaflet ile medhûşHem-sohbetün eyleme ferâmûş

Ey yâr-ı muvâfık ü vefâ-dârEy men kimi vü mana sezâ-vâr

Gel yanuma kesme âşinâlığYahşi mi olur bu bî-vefâlığ

Derler seni âşık ey nîkû-rûyÂşıklara beyle mi olur hûy

Her kim gerek öz işinde kâmilÂşık ne revâ ki ola âkil

Âşık gerek olmayup karârıTavf ede müdâm kûy-ı yârı

Düşmez bu yana senün güzârunVer ola meğer bir özge yârun

Yârun men isem mana nazar kılGâhî bu yanaya bir güzer kıl

Ger sende olan ferâgat-i dilBir dem mana olsa idi hâsıl

Gîsû-yı müselsel-i girih-gîrBoynumda ger olmasaydı zencîr

V’er bağlamasaydı bend-i halhâlKayd ile ayağumı meh ü sâl

Ayb ile çekilmeseydi adumBi’llâh bu idi hemîn murâdum

Kim sâye-misâl senden ey nûrOldukça vücûdum olmayam dûr

Ammâ n’edeyüm esîr-i kaydemBir boynı ayağı bağlu saydem

Bildürmeğe mihnet ü melâlümBu şi‘r yeter beyân-ı hâlüm

Bu gazel Leylî dilindendür

Aşk dâmına giriftâr olalı zâr olubemNe belâdur ki ana beyle giriftâr olubem

Dil demekden kesilüp hareketden veh kimKünc-i gam-hâneye bir sûret-i dîvâr olubem

Kudretüm yoh ki kılam kimseye şerh-i gam-ı dilEyle kim ârıza-i hecr ile bîmâr olubem