Leylâ Vü Mecnûn 1301-1400

Demdür uyana yuhudan ağyârŞerh-i gam ü derdüm ola düşvârMen ahter-i burc-i iştiyâkemMen şem‘-i serâçe-i firâkemGündüz habsüm gece necâtumGündüz mevtüm gece hayâtumBu Leylînün sabâya peyâm-ı ahvâlidür ve Bu ümmîd ile def-i melâlidürOlmış dünüme günüm mutâbıkGün görmez imiş belâlu âşıkEylerdi sabâya derdin izhârK’ey bâd-ı sabâ dur imdi zinhârEl gâfil iken bu mâcerâdanSultâna senâ yetür gedâdanGör mûnis ü gam-güsârı kimdürBizden ki usandı yârı kimdürGönli kimün iledür tesellîYâdına gelür mi hîç LeylîArz eyle ki ey güzel şehenşâhHakdur sana bendeden bu ikrâhEvvel ki men-i figârı gördünBir tâze vü ter bahârı gördünHâlâ ki esîr-i dâm-ı derdemMânend-i hazân zâif ü zerdemMeyl eylemesen men-i nizâraDöndiyse irâdetün ne çâreMen berg-i hazânem olmışam hârSen tâze bahâresen taleb-kârHer niçe ki hâr ü hâk-sâremHem şefkatüne ümîd-vâremTerk etme avâtıf-ı amîmiYâd eyle meveddet-i kadîmiŞeb-tâ-seher ol büt-i semen-berBîdâr kalup misâl-i ahterEylerdi bu sûziş ile şîvenOl dem ki olurdı rûz rûşenNağme kimi perde-dâr olurdıBir perde içinde zâr olurdıDâim geçürürdi ol ciger-sûzEvkâtı bu resm ile şeb ü rûzPeyveste çekerdi ol gül-endâmEndîşe-i subh u mihnet-i şâmBu Leylînün eyyâm-ı bahârda seyr-i gül-zâr etdüğidür ve Gül-zârda murâdına yetdüğidürBir gün ki bahâr-ı âlem-ârâyZevk ehline oldı râhat-efzâyÂyîne-i devrden gedüp jengDevr etdi zemîni âsmân-rengFeyz-i şeb-i kimyâ-eserdenTe’sîr-i şemâme-i seherdenAçıldı ham-ı benefşeden tâbŞeb-nem güle saçdı lû’lû-i nâbGül-zâra havâ abîr tökdiSahrâya gubâr-ı müşg çökdiYağdurdı sehâb jâle daşınOl daş ile yardı gonca başınZahmine urup şükûfe merhemPanbuh yeniler ana demâdemSebze güle verdi mâli bâcınYer sebzeye mülkinün harâcınHoş reng ile yığdılar tecemmülFîrûze vü la‘li sebze vü gülDerk eyledi gonca remz ü îmâGül adına açdı yüz muammâMazmûn-ı rubâî-i anâsırFeyz olduğı oldı halka zâhirSûsen varakı uçup semâyaHer sebzeye kim salurdı sâyeOl sebzeye uğrayup ahan cûPûlâde eğer verürdi bir suPûlâd deminde cân bulurdıŞemşîr-sıfat zebân bulurdıÂrâyiş-i sebzeden zemâneBenzetdi zemîni âsmânaHurşîd-i çerâğ-ı çeşm-i âlemGökden yer düşdiğinde her demTahkîk edüben çıhup gümândanBilmezdî zemîni âsmandanGül-zârlar oldı işret-âbâdHer yerde olındı bezm bünyâdHer gûşede her kim aldı bir kâmHer buk‘ada her kim içdi bir câmLeylînün anası gördi mutlakYoh Leylî-i nâ-tüvânda revnakMeyl-i gül ü seyr-i sebze kılmazMin gonca açıldı ol açılmazSarf etdi şükûfe tek diremlerCem‘ eyledi nâzenîn sanemlerSahrâya çıhardı ol nigârıKıldı güle arz nevbahârıTâ gussa vü gamdan ola âzâdBir dem güle oynaya ola şâdOl bir niçe bikr-i pâk-dâmânHem-râh olup oldılar hırâmânYüzden götürüp edeb nikâbınRef‘ eylediler hayâ hicâbınHer kim ne bilürse lu‘b ü ya lehvİzhâra getürdi etmeyüp sehvGâh eyleyüben sürûdlar sâzBülbüllere oldılar hem-âvâzGeh gösterüp oynamakda hâletŞimşâda yetürdiler hacâletLîkin heves eylemezdi Leylîolmazdı bu lu’b ü lehve meyliArturmış idi bahâr derdinGül zevki ruh-i nigâr derdinİsterdi ferâgat ile bir demTenhâ duta bir bucakda mâtemAyrılmayup ol perî-likâlarArtardı belâsına belâlarÇün eyledi kesret anı dil-tengNîreng ile verdi anlara rengK’ey servler eylemen ikâmetTâ evde çekilmeye nedâmetDurman kılalum taraf taraf geştSeyr eyleyelüm havâlî-i deştSancup bele nâzenîn eteklerCem‘ eyleyeyüm güzel çiçeklerÇoh dermeğe her kim olsa kâdirOldur bu sanemler içre mâhirBir yanaya getdi her perî-veşDağıldı şerer dutuşdı âteşTenhâ kalup etdi nâle-i zârKıldı gözin ebr-veş güher-bârBu Leylînün ebr ile izhâr-ı niyâzıdır ve Aşk bâbında keşf-i râzıdurEbr ile tekellüm etdi âğâzK’ey âhum ile hemîşe hem-râzGer başun ile göğe yetersenSanma men-i zârdan betersenArz eyleme ra‘d ü berk u bârânBahs etme menümle rûz-ı hicrânFeryâd kılup dem-i seher-gâhEflâke çekende şu‘le-i âhSeylâb-ı sirişk edende cârîGel gör men-i zâr ü bî-karârıEy ebr her eksilende suyunDeryâlara tökme âb-ı rûyunAl suyı bu çeşm-i hûn-feşândanDeryâlara hem bağışla andanEy ebr demî mana vefâ kılDüşdi sana hâcetüm revâ kılVar ol yüzi gül nigâra mendenZâr ağla vü söyle yâra mendenK’ey turfe nigâr-ı nâzenînümV’ey ârzu-yı dil-i hazînümGel gör ki gamunda niçe zâremSensüz niçe zâr ü bî-karâremGel gör ki nedür gamunda hâlümReng-i ruh-i zerd ü eşk-i âlümCân bâr-ı beden götürmez oldıGöz reng-i vücûd görmez oldıCânum cânı gözüm çerâğıRahm eyle ki geldi rahm çağıMen bilmez idüm belâ imiş aşkBir derdlü mâcerâ imiş aşkDerdün ki belâ yolında merdemAşk içre sana şerîk-i derdemSaldun men-i hasteni bu hâleDerde meni eyledün havâleHer derd ki var Leylî aldıMa‘lûmdürür sana ne kaldıEy merd-i rehem deyüp uran lâfİnsâf mıdur bu hanı insâfDut kim has ü hâr-ı reh-güzâremToprağ kimi yolunda hâremHurşîd-i cemâlün ey meh-i nevToprağa nola bırahsa pertevBârân-ı visâlün ey dür-i nâbKılsa has ü hârı nola sîr-âbOlma mey-i gaflet ile medhûşHem-sohbetün eyleme ferâmûşEy yâr-ı muvâfık ü vefâ-dârEy men kimi vü mana sezâ-vârGel yanuma kesme âşinâlığYahşi mi olur bu bî-vefâlığDerler seni âşık ey nîkû-rûyÂşıklara beyle mi olur hûyHer kim gerek öz işinde kâmilÂşık ne revâ ki ola âkilÂşık gerek olmayup karârıTavf ede müdâm kûy-ı yârıDüşmez bu yana senün güzârunVer ola meğer bir özge yârunYârun men isem mana nazar kılGâhî bu yanaya bir güzer kılGer sende olan ferâgat-i dilBir dem mana olsa idi hâsılGîsû-yı müselsel-i girih-gîrBoynumda ger olmasaydı zencîrV’er bağlamasaydı bend-i halhâlKayd ile ayağumı meh ü sâlAyb ile çekilmeseydi adumBi’llâh bu idi hemîn murâdumKim sâye-misâl senden ey nûrOldukça vücûdum olmayam dûrAmmâ n’edeyüm esîr-i kaydemBir boynı ayağı bağlu saydemBildürmeğe mihnet ü melâlümBu şi‘r yeter beyân-ı hâlümBu gazel Leylî dilindendürAşk dâmına giriftâr olalı zâr olubemNe belâdur ki ana beyle giriftâr olubemDil demekden kesilüp hareketden veh kimKünc-i gam-hâneye bir sûret-i dîvâr olubemKudretüm yoh ki kılam kimseye şerh-i gam-ı dilEyle kim ârıza-i hecr ile bîmâr olubem