Fazıl Hüsnü Dağlarca

Türk Dil Kurumu Koçaklaması

ÇAĞRI

Ata'dan oğula dekGeceleyin gürültüler durucaDört yana dağılır kocaman bir çağrıTürk Dil Kurumu'nun görkemli yapısındanDivanü Lügat-it Türk'te.Türerken yeni sözcüklerimizBu senin yazmandır söylemendirYönündürBilincindirUygarlığındırÖzgürlüğündürBu senin yarınındır ey Türk genci

ORTAASYALILARIMIZ – 1

Gün ışıdı mı çıkarTürkçe sözcükler dışarıTürk Dil Kurumu'ndanVarırlar yaban adları almış yerlereDururlarGözlerimiz görene dek

ORTAASYALILARIMIZ – 2

İşte giderlerKoridar’a geçenek sözcüğüViraj’a dönemeçİstasyon’a durakİmalathane’ye işyeriAtelye’ye işlikPlaj’a kumsalArşiv’e belgelikGaraj’a taşıtlıkGardrop’a giysilikMayo’ya denizlikRıhtım’a gemilikBalkon’a çıkıtMezbaha’ya kanaraMezarlığa gömütlük

Türkçenindir bu ülkeÇek git derlerKulaklarımız işitene dek

SON GÜCÜMÜZ

Buraya dek dedi dağ taşÇatladı sallandı koptu düştüİçindeki yabancı sözcüklerUlu savunmasında TürkçemizinDuymuştu yediden yetmişe tek tekBütün TürklerBaşkasının sözcükleriyleArtık soluk alamıyacaklarınıDirilir unutturulmuş sözDirilir bilinçaltındaki dirençBağımsızlık savaşlarında dirilirUlusların yaşama eylemleriAnımsıyor musunuz Sakarya Savaşı'nın enkaranlık yerindeBirliklerimize katılan son orduDalkılıç dalyürek dalağızAnadilimizdi bizim

DEVRİMİ BÖYLE ANLAMAK

Türk Dil Kurumu'nu kurarkenMustafa Kemal'inTek mutsuzluğu vardıTürkçeyi sevdiğimDaha Türkçe söyleyememekKimilerininŞimdiTek mutluluğu varTürkçe'yi sevdikleriniDaha Osmanlıca söylemek

İLKOKULLARDA

Sözcükleri bu koçaklamanınO kuşlardır kiUçarlar doğarken güneşBütün ilkokullarımıza konarlar kent kent

Nerden mi biliyorumİşittiklerimden:Duymuyor musunuz çınlayan sesleri“Ne bahtiyar Türklüğünü ifâde eden”Demiyorlar da öğrencilerimizTam Atatürk doğrultusunda“Ne mutlu Türküm diyene” diyorlar

DİL’LE VAROLMAK

İstiklâl derkenYok olur bağımsızlığımız bizimYok olurHürriyet derken özgürlüğümüz

UYUMAK

Dilin gözüUyanık değilseUyanamazÇağlarına, okumuşlarımız yazmışlarımız

ÜSKÜDAR

Atı alanÜsküdar’ı geçmişKimileriÜsküdar’dan da geridedirAttan da

SONSUZ

Dil yurttaşlığıYurttaşlıktan büyüktürSürüp gider oKişi öldükten sonra bile

DOĞRU YOL

Arı dilAnlama eşitliği demektirAnlama eşitliğiYurttaşlık

AÇ ZENGİNLİĞİMİZ

YokturTürkçesi olmayan sözcükYa unutulmuştur oYa anımsanmamıştır

DOĞRU ANLAMANIN NEDENİ

Soyları vardırSözcüklerinSoy birliği olmadı mıAnlam birliği olmaz anlatımda

İKİ DOĞRU

AnaÇocuğu somutlarAnadilÇocuğun kişiliğini

KAYALARA OYDUĞUM YAZI

SuçludurÇağın sözcüklerini aramak yerineBiziOsmanlıca’yla bir daha uğraştıran

İNANÇ

Ekmek gibi yeseler deSu gibi içseler de ülkümüzü bizimOnları gerçeğe eriştirir bir günBu ekmek bu su

TÜRKÇE KATINDA YAŞAMAK

Seslenir seni bana 'sonsuz'Der ki çoğal,Der ki uzun mutluluğunaUsun iyiliğin doğruluğun,Bir bilinmeyenden bir bilinene dekTürkçe, varolduğumuz.

Türkçe, nice desem seni,Onca güzelim.Görünmek derinleşmek,Dolmak;Seni düşünürüm düşünürüm, yarı karanlıklarda, dal,Anlarım onca.

Bir bölü beş, bir bölü dokuz,Bir bölü bin üç:Ayrılık anlamların öylesine azar azar dağılır,Ta doğudaki balık,Duyar kokusunuTa batıdaki yoncanın.

Seslenir seni bana yakın uzak,Yeryüzü mavisinden gökyüzü yeşiline,Tutsak uluslar var ya geceler boyuOnlar içinYitik özgürlükler için,Türkçe, haykırmak.

O süre yaradılış dar ikenDüz iken, yassı iken,Daha'larDaha'larDaha'lar daha'lara karışmış,Sınırsızlığın getirmiş yarınları.

Konuşamaz iken, o yusyuvarlakta,Diyemez iken,Artısı eksisi almış götürmüşToprağın bitkilerden arta kalan sağlığınıSıcak uzun,Bir kişiler geleceğine.

Seslenir seni bana bir duru suİçinde masallar uygarlıklar saklayan,Eski ozanlar kazımış ilk yazıları ilk anıtlara,yankılanırAlandan alana, uçsuz bucaksız,Evrenden akınlarının uğultusu.

Ama bağışla beni, unutmuşum,Yıldızını güneşini ayını, utanmadan.Öyle köksüz günlerim gelmiş bozkır çadırlarından çırılçıplak,Unutmuşum ana demesini bile,Öykünmüşüm türküsünü ellerin,Ağzıma bir kara düşmüş bağışla beni.

İşte andiçiyorum,Bütün ölüler adına,Bütün gençler, bütün doğacak çocuklar adına,Varacağım deyişine gündüz gündüz,Varacağım tanrıya dek,Soluğumda soluğun.

Seslenir seni bana 'ova'm, 'dağ'ım,Nere gitsem bulur beni arınmış.Bir çağ ki akar ötelere,Bir ak.. ki yüce atalar, bir al.. ki ulu oğullar,Türkçem, benim ses bayrağım.

Temalar