Aşık Çelebi

Sepîde-dem ki küşâd olmış idi bâb-ı seher

Sepîde-dem ki küşâd olmış idi bâb-ı seherGözini yummış idi hâbdan her ehl-i seher

Meger ki togdı güni mâlik-i seher-gâhunKi çıkdı çâhda delv ile Yûsuf-ı hâver

Nihân idüp yüzini çeşm-i şûh-ı encümdenZen-i zemâne bürindi sepîd bir çâder

Çü oldı çeşme-i hûrşîd-i münfecir fecreReşâş-ı nûr ile toldı sipihr ser-tâ-ser

Çıkardı penbe-i subhı sımâh-ı cândan şebKi ire gulgul-ı tesbîh-hân vakt-i seher

Zebân-ı hâl ile tesbîhe eyledi âgâzSemâ vü ‘arz u zemîn ü zemân u bahr ile ber

Açıldı gül gibi ol demde gonce-i ümmîdGörüp nesîm-i hidâyâtı bâg-ı cânda eser

Pür itdi rişte-i müjgân-ı çeşm-i zârîyeLe’âl-i eşk ile göz görmedük niçe gevher

İdindi sübha-i dest-i niyâz u ‘acz u kusûrBu resme oldı tazarru’-künân u ‘özr-âver

Ki ey münevver-i çeşm-i şuhûd-ı ehl-i basarFürûg-bahş-ı fetîl-i çerâg-ı ‘ilm ü nazar

Cilâ-dihende-i âyîne-i ‘ukûl u fikrÛiyâ-künende-i ‘ayn’el-yakîn-i çeşm-i ‘iber

Zamîr-i sâni’a her işden intikâl eylerZamîr-i fâ’il olur taht-ı fi’lde muzmer

Zuhûr eyledi bir emr-i kün ile bu ef’âl‘Aceb degül mi ki ef’âle emr ola masdar

Meselde gülşen-i îcâd u kudretüne göreSipihr kubbe-i haşhâş içinde dâne beşer

Müzâhir oldı merâya tecellî-i zâta‘Arûs-ı şâhid-i ma’nâye oldı hacle suver

Nedür bu ‘âlem-i ekvânda ki kazâ vü kaderNedür bu ‘âlem-i a’yândaki kavî vü kader

Nedür bu bahr-i mu’allak ki şeb-çerâg ile pürNedür bu kulzüm-i nîlîde surh nîlûfer

Beyân-ı künh-i ilâhîde lâl ehl-i kelâmSükûtı mantıkınun mûsîkî yirine geçer

Hakîkatine irişmekde dest-i ‘ilm eşellKemâl-i zâta nazar dîde-i nazar a’ver

Tabî’î olmaya çünki hidâyet-i ezelîRiyâz-ı kesb-i ‘ulûm-ı riyâzîden ne biter

Bu iktizâ-yı kazâ hikmet-i İlâhîdürHakîm yabane öter felsefî ‘abes söyler

Kör ola dîde-i işrâkiyân çün huffâşKaçan ki ‘âleme hûrşîd-i Kibriyâ sala fer

Meşiyyet-i ezeliyye çün olmadı hem-râhReh-i dalâlda meşâyi râhîl ü ebter40

Harîm-i sun’ı mesâhatde ‘akl vâlih ü dengKi hads ana ‘amûd olmayan kıyâs-ı veter

Kalurdı ‘öşr-i ‘aşîrden beyânda sıfrü’l-yedRukûm-ı necm ile itse hesâb Ebû Ma’şer

Sipihr-i ‘akl ile çün tob-ı zât-ı kürsîdürKitâb-ı hey’eti ‘ilm-i nücûmı ‘akl n’ider

Olursa hayt hat-ı istivâ zemîn şâkûlOlursa çarh suturlâb u sakb şems ü kamer

Sumût olursa burûc u mukantarât eflâkÇekerse ‘akl nice sâl ceyb-i fikrete ser

Hîç alınur mı gönül irtifâ’-ı şems-i yakînMurî çü olmaya ser-rişte-i hidâyet eger

Verâ’-i hatda kalup ‘akl-ı nısf fazla gibiKarîb-i kutb-ı yakîn evliyâya zerre kadar

Çeh-i devâtda hâme rasad çeküp niçe nîlGözetse çarh-ı ma’ânîde seyr-i necm-i fikr

Yakını itmeye pergâr-ı vehm ü zan merkezDevât kutb ola bin yıl eger kalem mihver

Sutûr-ı fenn-i Mecestî vü ‘ilm-i ÖklidîsOlursa pâye-i mi’râc ‘akl-ı dûr-nazar

Çıkarmaz âb-ı nizâ’î serây-ı tahkîkaKusûr u ‘aczde kalur mühendisân-ı fikr

Tabîb eger ola cân-bahş u muhyî-i mevtîDem-i Mesîhden i’câzda ura dem eger

Tefekkür ile olup mâlihulyâ ‘ârızKala ‘ilâc kusûrında ‘âciz ü ebter

Sipihri itse tasavvur dimâgı tola siderZemîni kılsa tefekkür vücûdı bula hazer

Kelâm-ı hâlika yine kelâmıdur şâhidDegül mi âyete î’câz bunca ay u süver

Cenâb-ı Hakkı ne bilsün basîret ü fikretUmûr-ı bâtınayı derk ider mi hiss ü basar

Fezâ-yı tîh-i tehayyürde kaldı dil güm-rehMeger ki menzîl-i maksûda ‘acz ola rehber

Semât-ı kıble-geh-i ‘acze togrulur âhirEgerçi kıble-nümâ gibi dil olur muztarr

‘Arûs-ı bikr-i fikir hacle-gâh-ı noksandaİdindi perde-i ikrâr-ı ‘aczini mi’cer

Nu’ût-ı zâtını ‘ad itmeye hatîb-i lisânİderse dâne-i dendânı pâye-i müneyyer

Harîm-i sâhat-ı sun’a nezâre kılmagiçünKonıldı kasr-ı vücûdunda bu iki manzar

Çıra budagı degildür gözün aç itme çerâCihâna ‘ibret ile sal nazar bakar da bakar

Murâdun ise şühûd-ı ruh-ı murâd eyleCilâ-yı eşk ile mir’ât-ı çeşmi rûşen-ter

Ya câm-ı Cem yâhûd âyîne-i SikenderdürNazar idersen eger ‘ibret ile seng ü meder

Zihî cemâl-i cihân-sûz u cân u dil-efrûzKi lem’asıyle hacer nâr u nûr oldı şecer

Harîm-i sun’a ne lâzım delîl-i şem’-i nücûmZuhûr-ı pertev-i kudret çü şemsden azher

Meşâmm-ı ehl-i şühûdı mu’attar itse n’olaSerây-ı sun’a felek tob-ı zer-nişân micmer

Anun irâdeti te’sîridür esîriyyâtAnun meşiyyetine oldı cümle fermân-ber

Bahâr irse reyâhîn-i sahâ’if-i çemeneKemâl-i sun’unı isbât içün yazar mahzar

Şitâ yetişse cemed müncemid olup çü cemâdCemâl-i kahruna mir’ât olup olur mazhar

Habâb-ı sun’da mahbûs ‘unsur-ı bâdîGören hevâyı ne vech ile kevne bâdî der

Kaçup şerâr-ı celâlinden âteş-i ser-keşHisâr-ı sengi vü hısn-ı hadîdi itdi makarr

Şeh-i şinâba virür bir salâbet ü savletKi şîşe-i cemedde dîv âbı habs eyler41

Riyâz-ı merhametün berg-i terresi cennetZülâl-i ‘âtifetün feyz-i katresi kevser

‘Azâb-ı âteş-i hırmân rahmetünden dûrCehennem âteşi sûziyle yanmaz ehl-i makarr

Nesîm-i subh-ı celâl esse bâd-ı kahrun ileEger sürâdık-ı zâtü’l-imâd ise sarsar

Zalâl u küfr-i ‘adûdan cenâbı müstagnîNe naks-ı mihre nazar görmez anı çün şeb-per

Şeb-i dalâlde irşâde nev’-i insânıİrişdi şem’-i hidâyetle bunca peygamber

Söyündi şem’i vü tagıldı cem’i her birinünÇü tünd-bâd-ı havâdis cihâna virdi keder

O şem’-i cem-i hidâyet çerâg-ı bezm-i rüsülÇerâg-ı dînin uyandurdı tâ dem-i mahşer

Güzîn-i halk-ı beşerdür rüsül güzîn-i beşerGüzîn-i zübde-i mahlûka ol durur server

Tecellî-i leme’ât-ı cemâle meclâdurZuhûr-ı pertev-i nûr-ı İlâhîye mazhar

Serây-ı sümme denâ vü serîr-i ev ednâ‘Uluvv-ı kadrine mi’râc pâye-i kem-ter

Duhûl eyledi ol bâr-gâh-ı kurbe ki olDegül bu çenber-i eflâk anda halka-i der

Şu bezm-i ünse harîf oldı dönmese CibrîlYakardı şem’ine pervâne-var bâl ile per

Zihî celâl ki tâvûs-ı bâg-ı kuddûsıHarîm-i vahyine cârûb eyledi şeh-per

Vücûdı olmasa ser-nâme-i sahâyif-i halkKalurdı nüsha-i tekvîn-i kâ’inât ebter

Kemâl-i mu’cizesin halka eyleyüp isbâtDünîm oldı ki tâ iki şâhid ola kamer

Kemân idüp ana Hak sundı kâbe kavseyniVe mâ remeyte hadünün ana izrameyte veter

Münâfık anlamasa n’ola kadr-i gerd-i rehenVirür mi dîde-i a’mâya tûtîyâ zîver

Nedür bu mu’cize dâyim ki haşre dek ümmetKerâmet eylese izhâr-ı mu’cize dirler

Bilinmez evveli mi âhiri mi hayrludurBuyurdı ümmeti hakkında çünki misl-i matar

Şu resme eyledi tertîb gülşen-i dîniKi haşre dek ana virmez hazân-ı devr-i keder

Nesîm-i sıdk-ı ‘atik esdi ol gülistânaVirüp cedîd tarâvet misâl-i bâd-ı seher

Nihâl-i devr-i ‘Ömer kad çeküp olup ser-sebzO bâga ‘adli idi sâye-i safâ-güster

Tereşşuh eyledi ebr-i hayâ-yı Zi’n-nûreynŞükûfe-zârını ol dînün itdi tâze vü ter

Nesîm-i feyz ile ser-sebz oldı gülşen-i âlAçıldı gül gibi devr-i hilâfet-i Haydar

Hasandur ol güle jâle Hüseyn ana gonceKi oldı revnak-ı bâg anlarunla efzûn-ter

O bâga iki nihâl ol nihâlde iki gülO gülbüne iki gonce o şâha iki semer

O postda iki bâdâm o pisteye iki magzO hâteme iki fass ol nigîne iki güher

O tîgde iki bend ol niyâmda iki tîgO dürce iki dür ol burcda iki ahter

Dirîg ü hasret ü derdâ vü sad-hezâr efsûsO gülde böyle imiş hikmet-i kazâ vü kader

Ki ola sadmet-i bâd-ı hazân ile pâ-mâlKi ire şevket-i bî-dâd-ı hâr ile hançer

Ten ü kabâsı ola zahm-hûrde vü sad çâkDehân u çihresi âguşte ola hûn-ı ciger

Gül-i dehân-ı hasen tolmadı mı jâle-i zehrBu gülşene ol iken jâle-i gül-i ezher

Dilinde çıkmadı mı gonce gibi zahm ile başHüseyn iken o gülistânda gonce-i âhmer

Vücûd-ı pâkını bir nahl-i gül gibi itdiNihâl-i kâmeti üstinde zahm-ı tîr ü teber

O gülşenün güliyem ol çemen giyâhiyemBu çekdigüm gam u endûh ana delîl yeter

Figân ki şâh-ı emel itse kasd neşv ü nemâMatar yirine felek zehr-i mâr feyz eyler

Yir anı kirm-i sitem niteki ten-i EyyûbNesîm-i lutf ile bir berg zâhir olsa eger

Açılsa gonce-i ümmîd bir seher nâ-gâhSemûm-ı kahr anı pejmürde vü füsûrde ider

Gül-i murâd olur ise şüküfte vü handânİder vücûdunı ber-bâd tünd-bâd-ı keder

Belî bu gûnedür etvâr-ı gerdiş-i akdârLebîb-i cevre le’îm ola rıf’ata mazhar

Meger ki ‘aksine döndi ezelde kutb-ı felekBu yıkılası felek-dûn üzerlerine döner

‘Aceb mi meyl ider ise denîlere dünyâKi şer’de zene vâcib ki küfv ola şevher

Zühal gibi yiri sadr-ı semâda her nahsunHilâl gibi ehâliye saff-ı na’l makar

Kelâm-ı vahy gelür kavli her Ebû CehlünKelâm-ı elken i’câz-ı sırrına mazhar

Ko câhile ululanmagı kadri çün artmazHacimde olsa sadef-pâre lü’lü’den ekber

Alur mı boynuna zer minnetini ‘âkıl olanDegül mi ‘âr ola zencîr fi’l-mesel ger zer

Olur mı devlet ile ehl-i lutf her nâ-cinsBahâr ile ola mı şâh-ı huşk bâr-âver

Resûl didi ki câhil yefûr sümme yegûrHabâb gibi denî çarha çıksa yine iner

Cibilletinde ki olmaya siflenün devletDöner sege k’ola boynında tavk-ı pür-gevher

Peder har olsa dem urur şerefde mâderdenKi at tayısı olmak ile fahr ider ester

Olur mı hîç dil-i sâd ile bir derûn-ı tehîMeyân-ı nâzüke benzer mi renc ide lâgar

Bilür mi derd-i dili olmayan derûn ehliKişi ki bilmeye teşrîh ider mi şerh-i ciger

İder mi beyza-ı tûtî-i zâg perverdeOlur mı hîç le’îm ü denî hüner-perver

Çerâ vü çünde çerâ eyleme gönül har-vârTahammül eyle ki har-vâr ‘arza oldun har

Ferâg-ı bâli degişme kuyûd-ı dünyâyaVirürler ise cihân begligin eger ser-ber

Gınâ-yı kalb ile şol kîmyâya mâlik olKi ola ‘izzet-i dünyâ yanunda müstahkar

Meşâmm-ı cânı ide ‘ıtr-nâk bûy-ı fenâGele revâyih -i gül-zâr-ı dehr müstakzer

Firâz-ı küngür-i ‘arşa çıkardı murg-i revânGer olmasaydı giriftâr-ı dâm-ı vasf-ı beşer

Varur mı ünse kişi geçmeyince gerdûndanFelekler oldı seg-i nefse geçmege çenber

Libâs-ı zühd-i zemânîden ol gönül ‘ârîKi oldı anda tırâz u ‘alem riyâ vü batar

Kerîme halka be-gûş ol le’îme çekme kulakKulaguna küpe eyle sözüm ki söz gevher

Girer mi gûşuna bâng-ı dirâ-yı mahmil-i mevtKulagun arduna tut dinle ger degülsen ker

Güzeşte şehleri fikr it der-i Hakka togrulKi Tugrul oldı serencâm-ı Sencere müncer

Dirîg her olur olmaz kişi onup bittiBu onmadık başımun zahmı ne onar ne biter

Le’îme feyzde pervîzin sipihr-i denîKomaz dakîka bana geldigince ince eler

Müsâfir-i reh-i derd ü belâ olaldan dilMukîm-ı kûşe-i râhat görinür ehl-i dübür

Nüh-i mihmân-ı fuzûlî olur ‘aceb gam kiGelince tîgini çak sadr-ı kasr-ı cânda asar

Meselde levh-i debistâna döndi safha-i dilEmel ne harfi ki sebt ide tâli’ anı siler

Kebâb olmada dil nâr-ı fakr ile eflâkDuhân-ı âh ile dönmekde çarhdur nüh-per

Kemâl-i ma’rifetüm yirümi od itdi benümKi bûy içün yanar odlara ‘ûd ile ‘anber

Hezâr sâl döner ise bu tob âyîneCihâna bir dahı göstermeye bana benzer

Kalâyid-i suhanum tavk-ı gerden-i havrâZülâl-i ma’rifetüm âb-ı rû ider kevser

Nişân virür mi benüm gibi dâvere gerdûnHer âsitîne egerçi nişân virür dâver

Sen ögme kendüni zevk eyleyen bilür sözüniKi kendünün ne bilür n’eydügini ney-şekker

Benümle bir midür andan kemâl u ‘irfândaBenüm gibisine erâzil n’ola kazâda eger

Bulur mı Düldül-i Haydar makâmını her harŞagâl-ı mâde olur mı ‘adîl-i şîr-i ner

Kişi ki kâdı iken kendi zulm-dîde olaŞu ac müflise benzer ki ol ola zerger

‘Adâlet iline Ye’cûc-ı fitne itdi hücûmDiyâr-ı Hakka zer-i surh olup Benî-asgar

Meger cihâna vire i’tidâl ‘adl ileCenâb-ı şâh-ı Ferîdûn celâl-i Ferrûh-fer

Tarâvet-i katarât-ı sehâb-ı ‘adl ileŞükûfe-zâr-ı şerî’at hemîşe tâze vü ter

‘Aceb mi zevk idüp olsa zemâne şîrîn-kâmKarışdı şer’ ile çün ‘adli hemçü şîr ü şeker

Kemend-i satveti zencîr-i ‘adl-i NûşîrevânSinân ü seyf-i ‘adû-gîri sedd-i İskender

Serây-ı şehde tokuz tâkdur bu nüh-eflâkSerîr-i mülke yedi pâyedür yedi kişver

‘Arabda biri emîr ü ‘Acemde birisi hânDuhunda var iki begler begisi İskender

Gubâr-ı merkebi ceyşi irişdi eflâkeOlursa hâtır-ı kevkeb ‘aceb midür mugber

Gören didi Kızıl Elmada mehçe-i ‘aleminBu sîb-i müslimi ayvâ-yı ‘adndan bihter

Hırâş-cân idüp erbâb-ı sâza mızrâbıŞarâbı eyledi ashâb-ı fıska hûn-ı ciger

Olursa devleti ecdâdına n’ola gâlibSadefden olsa ziyâde ne tan bahâda dürer

Yemîn-i ‘adli şimâl-i hevâya hükm ideliGiceyle efser-i zerrînle şem’-i seyr çıkar

Cihânı tutdı ise n’ola ‘adl u dâd ileKi iki şâhid ile kal’a alınur dirler

Hevâya agdı meh-i nev bölündi mikdârıHilâli na’l-i semendünle vezne çekdi nazar

Olursa hükmüne baş egmeyen gül-i sûrîKulagı denlü ide pâresin nesîm-i seher

Dilinde itmeye mihrün şu kim ki mühr-i nigînHemîşe başına taş olur ise hâtem-i zer

Yaparsa şâh n’ola gönlümi silüp yaşumKi bir mutî’dür emrine bahr-i fermân-ber

Nesîm-i terbîyetün esdi gülşen-i şerefeNem-i sehâb-ı nevâlünle buldı behcet ü fer

Serinde sebz ‘alâmet idindi gonce-i âlDem urdı Haydar-ı Kerrârdan gül-i ahmer

Revâ mıdur ki ola mazhar-ı cefâ evlâdCihâna zıll-ı Hudâ ola hep safâ-güster

Virilse bir çanak aş ola zehr ile mahlûtSunulsa bir kadeh âb ola çogı hûn-ı ciger

Resûl hürmetine âle merhamet eyleKemük atar itine kim ki ıssın agırlar

İdersem âh-ı şerer-nâk n’ola gam irdiBaşuma od yakıben irdi gussadan ‘asker

Ne gam eger ki olup himmet-i şeh-i ‘âdilİre ‘inâyet-i destûr-ı âsâf-ı saf-der

Vezîr-i a’zam-’alî cenâb-ı zıllu’l-lâhKi dehre ma’deleti sâye-i safâ-güster

Savâb-ı fikri ‘azîmetde hezârân ceyşHuceste rây-ı kilîd-i fütûh-ı sad-kişver

Sevâd-ı hâme-i tedbîri hâl-i çehre-i fethZuhûr-ı fikr-i münîri nüvîd-i ceyş-i zafer

‘Arûs-ı saltanata fikr-i pâki meşşâtaCemâl-i ma’delet zihn-i sâfı âyine-ger

Kemend-i himmeti zencîr-i gerden-i hûrşîdSürâdıkât-ı celâli sipihrden ber-ter

Ruhâm-ı hâme ferâsetle bir nigâh itseOlurdı sâgar-ı Cemşîd ü câm-ı İskender

Behişte döndi anun sa’yi ile beytü’l-mâlKi oldı hep der ü dîvârı hışt-ı sîm ü zer

Cihâna ‘avdeti hulk-ı cemîl-i neşr itdiYuferrihu rîhahû ke’l-miski küllemâ kurrir45

Vezir idindi anı çünki Hüsrev-i devrânSürûş-ı gayb didi hayru men kad istevzer46

Şeh ü vezîr idüp ittifâk-ı hürmet-i âlŞeref zemânıdur oldı kırân-ı şems ü kamer

Velî ki sûret-i terbî’iyle bir nahsunRücû’-ı şems ü mehâk-ı kamer zuhûr eyler

Bu hâl derd ü melâli vü hayret-i bâliDer-i müşîre gerek yaraşır işâret ider

‘Aceb mi Hızr irişüp bana reh-nümâ olsaMurâda himmet-i Hızr ile irdi İskender

‘Âyâl idindi hep eytâm-ı ehl-i beyti bugünSitem gören varup ol bâba ya baba dirler

‘Âceb mi ola kerem ‘arsasında şîrâneKi lutf-ı şîrîni bûstân-ı Bermekîden emr

Velî ki derd-i dili şi’r ile iden iş’ârCenâb-ı zât-ı şerîfe hemân ana benzer

Sifâl pâresini ilte câm-ı CemşîdeZücâc-ı kıt’asını âfitâba ‘arz eyler

Erenler er bunı ire yetincedür dirlerNe bâk ana ki yüz sürüyü kapuna irer

Görüp sirişkümi sal mihr-i pertevin dilümeŞu’â’-ı şems ile ol ka’r-ı yemdedür perver

Nesîm-i himmet ile gonce-i murâdumı açNem-i nevâlün eger ter ide diger bihter

Sürüp cenâb-ı harîmünde mûy-ı jûlîdeYemînler eyledi çün senün âsitânuna ser

Bir özge kapuya varmaz koyup senün işigünKi Rubbe eş’ase ve agbere lev akseme lâber

Hevâ-yı gülşenün ile meşâm-ı cân hürremGubâr-ı hâk-i der-i devletün gözümde uçar

Hatîm-i Ka’be-i ikbâl oldı dergâhunAyagun öpmege yüz süriyenden el mi deger

Irakdan eyleyelüm istilâm secde idüpIrak yakın idinür kıble Ka’beyi yek-ser

Beni koyup yanuna alma ‘izz ü nâz ehlinNişâne varımaz olursa tîr ney-şekker

Yüzüm kara ise yanunda sen ‘alîlük kılKara yüzi ile makbûl-ı şâh idi Kanber

Kalursa rîşte-i ümmîd târ-ı mû denliTasavvur eyleme bin tîg-i ye’s anı keser

Var ise kullarun içinde yine ‘ÂşıkdurKapunda zerreden ednâ gubârdan kemter

Zuhûr-ı pertev-i mihrün durur viren ammâAna hayât ki ol da’vâ-yı vücûd eyler

Kayurmam öldigüme çünki bildüm olmazmışKitâb-ı ‘ışkda hûn-ı şehîd-i zulm heder

Yanayum aglayayum şem’ gibi sûz dilümYa subha ire şeb-i gam virem pâ yanmada ser

Sevâd-ı dîdedür ekvân u merdümi insânİçinde merdümün âl-i Resûl nûr-ı basar

Hudâ buyurdı duhûl-ı büyûtı bâbındanSerây-ı ‘ilme giren oldı bende-i Haydar

Cefâ-yı âle tahammül ider mi rûh-ı ResûlDegül mi dâg-ı derûn-ı peder cefâ-yı püser

‘Aceb mi gölgesi gökcekler itse bana sitemDil-i nebâta irer çûb-ı bîdden hançer

Akârib itse sitem gam degül ki irmişdürÇerâg-ı Ahmede nâr-ı Ebî Leheble şerer

İder mi âl cefâ ki nihâl-i bâg-ı nebîRevâ mıdur ki vire Bû Cehil hantalını semer

Semûm-ı kahrun ile âl hep yüzin düşdiZemân-ı devlet-i âle efendi bu mı düşer

Belâ vü derd ile devrinde il Ebû DerdâZemân-ı ma’deletinde degül yiri Bû Zer

Livâ’-ı âli zemânında ser-nigûn itdiKi ya’ni eyledi rıf’atda tûbâya hem-ser

Var i’timâdı meger kuvvet-i siyâdetümeNe denlü var ise heb cevri bana nezr eyler

Nisâbdan bilür evlâdun oldugın mecrûmVirürse lutfı zekûtın harâm olsun eger

İdindi anı Çivî-zâdeye bedel dünyâKi zen yanında zeker yirini tutar sa’ter

Olurken ecr-i hidâyet mahabbet-i kurbıEfendi şimdi bize iltifâta ücret umar

‘Aceb mi ger ola gencûr-ı künc-i beytü’l-mâlGerek tılısm ile elbette gonce bir ejder

Egerçi kalb-i ‘adû seng oldı kasvetdeKiminde katre-i bârân-ı eşk eyler eser

‘Aceb mi itmese kalbinde ba’zınun te’sîrEnîn-i nîm-i şeb ü nâle-i zemân-ı seher

Dinür mi her hacer-i esvede yemînu’llâhOlur mı zer meheki her yatan siyâh hacer

Keremlü olmasa âdem beşer degül hardurSadef hazefdür içinde ger olmasa gevher

Benümle taşlaşur ana n’ola disem MecnûnKi sengdür tolu ceybüm benüm o mînâ-ger

Gönül ki câm-ı Cem âyîne-i Sikenderdür‘Amûd urup ol ana şekl-i kuvvetini dener

Yanumda Hazret-i Hak kibriyâsı hakkı içünÇü berg-i terre degüldür bu kendir-i ahzar

Olur mı gerd ile bahr-i muhît âlûdeGubâr-ı ‘âlem-i gayr ile gönül mugber

Getürdigümce şühûd itdi bana inkârıŞehâdet ide meger ki Nekîr ile Münker (23b)

Ne oldı şâfi’î Ahmed ne mezheb-i HanefîDil-i ‘adûye disem n’ola Mâlikî mermer

Ben agladukca ol igmâz-ı ‘aynı itdi ziyâdİşidirüz ki virür izdiyâd-ı hâb matar

Ne denlü baş açup itdüm tazarru’ ü zârıZiyâde eyledi her zahm-ı tîge bir neşter

Ne ser ü serkeş olur kadd-i yâr yâ Rab kimAnılmaz âhum egerçi menâr-ı sengi eger

Ne mîvesiyle temettu’ ne sâyesinde huzûrNe fâyide tutalum kadd-i yâr ola ‘ar’ar

Terahhum eyle diyü diyü agzum egildiNe nef’i var bana yâr olmadan perî peyker

Ferişte ise de yâd eylemen bana nâmınBilişlük eylemedi çünki ol melek-manzar

Küdûret-i dil ile rûy-hande benzer anaKi haşvi hâr ile ola vü per-niyân ola pister

Cihânı âteş-i kibr ile yakma çün NemrûdHalîlüm âdeme âzârı azar it azar

Toludur azer-i gamla derûn-ı dil hazer itYakup beni n’ola ger eyledünse hâkister

İgende cevr idüp bana satma istignâZemâne Yûsuf-ı Ken’ânı gâh olur ki satar

Çelikle başuna berk itse efser-i zerrînGurûrı ko anı bir lu’b ile sipihr çalar

Gurûr itme elündeyse n’ola hâsıl-ı dehrNiçe senün gibi rûzgâr harca sürer

Niçe senün gibi kazıdı bu defterden‘Aceb mi bir iki gün oldun ise ser-defter

Makâmı oldı ser-i dâr niçe serdârunNihâyet olasın evc-i ‘alîde İskender

Tutalum eyledi ceng-i gamunda ‘ûd beniSeni bir iki gün itdi bu bezme hînâger

Nevâ yirine revân itme her rekimden hûnHavâle eyleme mızrâb yirine neşter

Sadâmı dâye virür çeşm-i kûdekî hâbaSakın ki hufte ider bahtunı nefîr-i nefr

Nifâk-ı düşmene te’sîr eylemez giryeSöyinmez âb ile seng içre âteş-i muzmer

Dem ola yakmaga kasr-ı ‘adûyı lâzım olaGözüm sirişküni hûn-ı cigerle besle becer

İrerse berk gibi âh hâyil olmaz câhİrince tîg-i kazâ n’itsün âhenîn migfer

Dil-i ‘adû demir ise kulun da ‘ÂşıkdurKılıc da hâşimidür n’ola âhen ise siper

Du’â-ı seyf gibi bu kasidemi okuyup‘Adû-yı saht-dilün cânına uram hançer

‘Alî-misâl alup Zülfekar-ı şi’rüm eleDil-i ‘adûyı alam hemçü kal’a-i Hayber

Helâk-ı düşmene her beyt bir Ebû’l-MüslimElünde kâfiye-i râ bir iki yüzlü teber

‘Aceb mi alsa diyâr-ı murâdı ‘asker-i eşkKi her dem âh livâsını burc-ı çarha diker

Şeb-i sitemdeyüm itsem sözüm dırâz n’olaGice uzunlugı çok söyledür kişiye semer

Ko mâ-sivâyı gönül hep umûrı Hakdan bilKo şirk-i gayrı ki şirk âdemi ider kâfir

İlâhî cümle senündür tasarruf u kudretBahânedür arada fi’l-i hâce vü çâker

Hîç âsitîn-i tehî kabz u bast eyler miİçinde olmayıcak zinde sâ’id-i bâ-fer

Cemâd-veş hacer-i lâ-yemis olur sâ’idÇü ‘ırk u cild ü ‘asabdan biri ola kemter

Ne fâyide ‘asab u ırk u lahm u ‘azm ile cild‘Amel ki eylemeye emr ile kavî vü kader

Kavî vü kudrete mebde meşiyyet-i HakdurZihî celâl u ‘uluvv ‘izz-i şâne el-ekber

Çü oldı merci’-i cümle umûr hikmet-i HakNeden ki ehl-i hıred gamdan âh u nâle ider

Cenâb-ı Hazret-i Bî-çüne eyle ‘arz-ı niyâzAnun yanında çü ehl-i niyâz nâzı geçer

İlâhî Ka’bede tasvîr ü büt revâ olmazNeçeye dek tola dil nakş-ı sûret-i dilber

İderdi bâl-i ricâ yile murg-ı cân pervâzGer olmasaydı giriftâr dâm-ı hafv u hazer

Hevâ-yı gamze vü sevdâ-yı zülf-i dilberdürCihânda yoksa beni gayrı ne eyler ne çeker

Bagalde kîse-i zer dilde hubb-ı dünyâ yokSurâhî der-bagal u ‘ışk-ı dil-rubâ der-ber

Hevâ-yı câm benüm de başumda efserdürUlularun n’ola destârı var ise sâgar

Nevâ-yı sâz ile dil her terâneye rakkâsSürûr-ı mutrib işitdükde çalgısuz oynar

Semâ’-hâne gibi dil tolar semâ’ ü safâKulaguma çalına çün sürûd-ı râmiş-ger

Sevâd-ı şi’ri gönül hâmeden ider seyrânKi ya’ni masra delügünden ola Mısra nazar

Degüldür âh depemden çıkan dütünümdürKi oldı ahker-i dâg-ı cigerle dil micmer

İrişdi şeyb agarup ser döküldi gözden nûrŞeb-i şitâda tan agarıcak togar Ülker

Sevâdı mûy-ı siyâhun beyâza çıkmadadur‘Amel muhâsebesin eyle mû-be-mû defter

Yüzün karalarını surh-ı hûn-ı dille yazupSahâyif-i ruha çek târ-ı eşkden mıstar

Sepîd-i mûyı görelden agardı dîdelerümDegül mi dîdeye mûy-ı sepîd ‘ayn-ı zarar

Geçerdi lahzada sûfâf-ı sûzen-i mühreŞu resme inceyidi rişte-i şu’â’-ı basar

Şebinde zülf-i siyâhun nişân-ı mûr hattıGörürdi dikkat ile hüsn-i yâre kılsa nazar

Karîb oldı çü vakt-i tulû’-ı fecr mesîbDem urdı âh-ı nedâmet misâl-i bâd-i seher

Bi-’aynihi yini oldı mürde pervâneÇerâg-ı hufte gibi kaldı gözlerüm bî-fer

Nazarda dir idi gördügine hep der-menDirüm yüzin göre bilmekde şimdi var nazar

Şikâr kanda ide murg-ı hâbı şâhin-i çeşmKi al rişte ile gözlerini eşk diker

Yazardı hâfızaya hiss-i müşterek anıGötürse zihne berîd-i hayâl her ne haber

‘Arûs-ı ma’nâda sûret-pezîr olmaz hîçSıdı dil âyinesin şimdi seng-i jeng-i keder (25a)

Çü oldı rahne niçe yirde sûr-ı dendânda‘Aceb mi derd-i ecel genc-i câna bulsa zafer

İcâbet eyle du’âmı mücîb-i muztare senİlâhî derd ü belâ içre kalmışam muztar

İlâhî saht ise pûlâd-veş n’ola gönlüm‘Aceb mi bulup anı ûstâd-ı feyzün eger

Virüp nümâyiş ana saykal-ı hidâyet ileOlam cemâlüne âyîne nûruna mazhar

Çün eyledün beni ehl-i kemâl ü ‘ilm ü hünerŞekûr ile bi-hakkı men a’ta vü şekker

Çün eyledün beni a’da sitemlerine hedefSabûr eyle bi-hakk-ı men ibtilâ vü sabr

İlâhî eylemedin dünyeden celâ-yı vatanMüyesser eyle kazâdan bana kazâ-yı vatar

İlâhî tübtü rec’atü enebtü fâgfirl48iMine’l-kelâmî lisânî bihi hezî vü hezer

Fetüb ‘aleyye lakad tübtüke ileyke metâbVeleyse gayrüke tevvabü min hayye ve vezer

Ve inni eşhedü ennâ ileke illâllâh‘Aleyke eşhedü men âmene bihi ve kefer

Çü lokmam âhir ola ‘âlem-i şehâdetdeHalâvet ile bu şehdün sun agzuma şekker

İlâhî nûr-ı cebîn-i Resûl hürmetineFürûg-ı tevbe vü tevfîki kıl bana rehber

Reh-i bekâya gidem dâg-ı sûz-ı ‘ışkun ileYanumda hâzır u âmâde ola nân-ı sefer

Serîr-i gaslda şol ehl-i beyt kıl beni kiRecesden anları tathîrün eyledi athar

Şu dem ki ola ecel teknesi bana tâbûtKenâr-ı bahr-ı fenâda ecel ola ma’ber

Hübûb eyleyüp oldum riyâh-ı rahmete rûhSehûlet ile idem sâhil-i necâtı makarr

Günâh-bâr-ı girânından it beni tahfîfCenâzemi tuta tâ eller üstüne iller

Reh-i fenâda çü der-bend-i kabr ola menzilHücûm ide şeb-i vahşetde düzd-i havf u hatar

Bana refîk olup şevk u zevk-i insu’llahHuzûr üzre yatam arkam üzre tâ mahşer

Mezâruma benüm ilmâm-ı zayfçün gelelerNa’îm-i rahmetün ile Nekîr ile Münker

O hâbde bana kıl rûyetün senün rûyâŞu dem ki seng ü lahd ola bâliş ü pister

Çü hâkden getürem sebze gibi haşrda başLivâ’-ı sebz-i Nebî servi sâyesinde kopar

Nesîm-i merhametün hâkden götürse tozumÇü gird-bâd semâ’ ide şevkden yekser

İlâhî kıl bana necm-i hidâyeti merdüm-i ‘aynŞeb-i kıyâmet irüp çünki oldı berk-i basar

Tola dilümde benüm şevk Hak velâ-yı ResûlKaçan ki mahşer olup ola cem’ şems ü kamer

Hümâ-yı rahmetün it ben garîbe yine penâhŞu dem ki bîm-i celâlünle dîne eyn-meferr

Haşirde ben çekeyüm ehl-i ‘ışk sancagınYanumca kâfile-i ‘ışk-ı pâk olup ‘asker

Çü ola merhametün dest-gîr ü râh-nümâSırât geçmede cân bâk itmez ol da geçer

İlâhî zümre-i âl ile cennete sevk itŞu dem ki sevk oluna dûzeh ü cinâne zümer

Yaşuma bak dil-i pür-zenbî âteşe salmaKuru yanınca egerçi ki yaş da bile yanar

Seni gerek seni bana beni kıl ehlu’llâhCinân u kevser ü gılmân u hûrî ehline vir

Zülâl-i ‘atıfetün eylesün beni sîr-âbKi reşkden akıda agzı suyunı kevser

Cinân-ı kâkül ü hûr olmaz ana dâne vü dâmGönül hevâ-yı likâ-yı Hudâda yüksek uçar

Şühûdun eyleye ‘ayne’l-yakînimi pür-nûrO ‘ayne nûr-ı tecellün ola şu’â’-ı basar

İlâhî hatm-i hayr ‘Âşıka müyesser kılBe-hakk-ı hatmi nebiyyîn be-hakk-ı hayr-ı beşer

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri