Cevr-i gerdûndan ne pervâ zann-ı düşmenden ne bâk

Hace Çelebi Efendi’ye virilmişdür.Cevr-i gerdûndan ne pervâ zann-ı düşmenden ne bâkHimmet-i monlâ-yı dehre hâlüm olursa karîn Sadr-ı ‘ilm ü şeyh-i İslâm u imâmü’l-müslümînHâce-i dîn dâver-i dünyâ vü müfti’l-mü’minînŞems-i ibrâc-ı şeri’ât şem-i divân-ı takîKutb-ı evtâd-ı mehâbet mihver-i eflâk-ı dînMuhyiü’s-sünnet olup Hızr irmesün derdi cihânEl-firâk ey ders ü fetvâ elvedâ ey ‘ilm ü dîn‘Asruna şemsü’l-e’imme şeyhü’l-islâm irse gerHâmene dirdi imâdü’d-dîn sana bürhân-ı dînOldı bâbundan senün tacü’ş-şerî’a ser-bülendMakdemünle bulalı sadrü’ş-şerî’a zîb ü zeyn Bahr-ı ‘irfândur vücûdun anda bir dildür dilünŞâh-ı mercândur lisânun her sözün dürr-i semîn Ser-nigûn tûbâdür ol esmârıdur fazl u kemâlKilk-i fetvân ile ‘âlem oldı firdevs-i berînNevk-i kilkün zıfr-ı şehbâz-ı şikâristân-ı kudsHalka-i mîm-i midâdundur kemend-i ‘anberîn Vecne-i beyzâda gûyâ şâme-i sevdâ durur‘Aks-i kilkün kâgıd üzre ey şeh-i mülk-i yakînNesh-i kavl-i kavme her harfün ki bir ta’lîkdürİbn-i mukle merdumündendür midâd-ı’anberîn Ey midâdun vesme-i ebrû-yı nûn-ı nass-ı HakRik-i hattun sürme-i çeşm-i cemâl-i hûr-ı ‘ayn İtdi tefsîrün senün nesh-i tefâsîr-i selefNitekim Kur’ânla nesh oldı suhuf-ı evvelîn Oldı câ tefsîr-i Câru’llâha genc-i i’tizâlSen tekellüm ideli tefsîrden ey şâh-ı dînHükm iderdi şâfi’i eylese kâdı-ı hikemNusret-i dîn-i Hanîf itdügüne ‘ilme’l-yakîn Lü’lü’-i manzûm boynı baglu çâker nazmunaBende-i halka-be-gûşı nesrünün dürr-i semîn ‘İlmüne şöyle ‘ayandur hey’et-i eflâk kimTob-ı zâtü’l-kürsî olmışdur semavât u zemînBûy-ı hulkun şemmesine bir nefes olsun karînZemherîrün çillesinde çekmesün gül erba’în Hırz idüp ihlâsunı dergâhun idinen melâzCevr-i devrândan halâs keyd-i a’dâdan emînİşigün bulup penâh idinen oldı kâm-yâbÂsitânunda gören ihsânun oldı kâm-bîn Eylerüm lutfundan istiftâ senün iftâ buyurSen dururken bî-kes-i evlâda kim olsun mu’înKime itsün ilticâ âl-i Nebî sen var ikenDînine rükn-i rekîn ü şer’ine hısn-ı hasîn Halka-i dergâhun ile rişte-i lutfun yeter‘Âşıka hem ‘urve-i vuska vü hem hablü’l-metîn Nass-ı kâtı’ gibi hükm-i sâtı’un fasl eylesünBana çok telbîs-i da’vâ itdi buht-ı ehl-i kîn Hâlümi eyle be-hakk-ı hürmet-i rûh-ı resûl‘Arza-i ‘ilm-i vezîr-i a’zâm-ı gerdûn-nişîn‘Akl-ı evvel Âsaf-ı sânî vü üstâd-ı devumTîz-fehm ü pâk-’akl u kârdân u hurde-bîn Efser-i re’y-ı rasîn nâmındaki iklîl-i râ‘Ukde-i müşkil-küşâ ismindeki dendân-ı sînZîr-i dest-i tîg-i râyı mülk-i İrân u ‘IrâkBeste-i çîn-i kemend-i fikri dârü’l-mülk-i Çîn Âyet-i innâ fetehnâda elifler gibidürDevletünde ser-firâz olmış durur i’lâm-ı dînGörmedi anun gibi çâbük-süvâr darb u harbEblak-ı bahta uraldan dest-i sun’ullâh zîn Tîg-i mihr-i ‘adlin itse subh-girdâr âşikârZulmet-i şeb gibi nâ-peydâ ide zulmi hemîn Tîg-i âteş-tâb u pür-nûrın iderse der-niyâmSubh u şâmı göreler yeksân-ı halk-ı ‘âlemîn Mansıb-ı ‘âlim zemânunda virilmez ‘âmileBuldı devründe terakki ‘âlimîn ü ‘âmilîn Çünki her bir şey olur aslına râci’ ‘âkıbetDil ‘Arab mülkine meyl itdi olup âhir güzîn İtdi dil kıble-nümâ-veş gerçi bî-had ıztırâbOldı semt-i kıbleye sevk-i Hak âhir râh-bîn Himmetün feryâd-res olup olursa dest-gîrEvc-i gerdûnda olam mihr-i münîre hem-nişîn ‘Avnün olup her zemân olsun mu’înün müste’ânEhl-i ‘ilm olsun kapundan müstefîz ü müsta’în