Nazar İtdüm Bu Çarh U Bu Medârâ

1Nazar itdüm bu çarh u bu medârâİder degül kimesne-y-le müdârâNe kayser kor ne kisrâ vü ne hâkânNe ›ahhâk ü Ferîdûn u ne DârâSelâtîn kanların dökdügini çarhŞafak gösterü-durur âşikâraMedâr-ı çarhuñ olsa-y-dı karârıİde-y-di Mir Sülmânla müdârâBenefşe göge boyandı anuñ-çunKayudan lâle uş yandı kararaEzelde olasın işitdi_anuñ-çunBiñar ahıtdı gözden seng-i hârâGözüm yaş dökdi_anuñ-çun zî hacâletNeçün kan dökmedi bu yüzi kararAnuñ-çun od u çeşme zâr aglarUrur taşları gögsine bu taglar

2Ne gözde vardur ansuz rûşinâyîNe sabr-ıla göñülde âşinâyîAnuñ-çun ney bigi zârı idübenYile virdi beni_anuñ vây vâyıFelek kimlere ider gör zevâliCihân kimlere ider gör cefâyıKanı ol hazm u azm ü baht u devletKanı ol tâc o taht u pâdişâyîYile virdi felek ol tâc u tahtıYire baturdı ol kûs u livâyıYir altında nice itdi zebûn görAnuñ bigi şeh-i kişver-güşâyıNice bogdurdı bûmı zâga görgilTavuk bigi_ol saâdetlü hümâyıEzelde çün bu-y-ıdı aña takdîrMukadder olan işlere ne tedbîr

3Cihândan gitdi_Emîr Sülmân dirîgâDirîgâ nâzenîn sultân dirîgâBahâr aglar ki çiçekler biterkenYire girdi_ol gül-i handan dirîgâYüzini zülfüni y✠iden eydürDöküldi lâle vü reyhân dirîgâSüleymân-ı zamândı Mîr SülmânYile vardı müsülmânân dirîgâDirîgâ husrev-i İrân ki öldiDirîgâ server-i Tûrân dirîgâDil ü cânlar anuñ derdine düşdiBu derde yoh-durur dermân dirîgâAnuñ eyvânı yıhıldugı içünToludur kubbe-i keyvân dirîgâKime kim bakasın vâ hasretâdirKimi kim göresin vâ kürbetâdir

4Kanı ol devlet ü ol kerr-ile ferKanı ol saltanatla taht u efserKanı_ol hüsn ü cemâl-i mülk-ârâyKanı ol zûr-ı bâzû-yı dil-âverKanı_ol dâd u dihiş ol adl ü insâfKi yiryüzini itmişdi münevverDiye-y-düñ ol-durur akl-ı mücessemSana-y-duñ ol-durur rûh-ı musavverYile nicesi gitdi şems-i tâbânYire nicesi girdi mâh-ı enverKemân-ı çarh ne oh atdı añaKi_ider aklı anuñ sehmi muhayyerBulınmaz sebze vü çiçekde revnakKi_anuñ-çun mâteme düşdi ser-â-serAnuñ-çun goncanuñ yüregidür başBulut dahı anuñ-çun döker yaş

5Bu çarh-ı pîr kim yohdur emânıEsirgemedi ol şâh-ı cüvânıZihî dâg-ı ciger kim zâg-ıçun çarhSürer tûtî-yi tûbâ âşiyânıPelîd agacını büyütmeg-içünKesüp kopardı ol serv-i revânıŞeyâtîn leşkerini cem idübenHelâk itdi Süleymân-ı zamânıKılıçsuz ne-çün öldürdi_anı eflâkDiyeyim saña bu râz-ı nihânîBiten yirden hemîn lâle ola-y-dıDökülse topraga bir katre kanıBu lutf u hulk kim var-ıdı andaNeden esirgemedi çarh anıPenâh-ı millet-idi Mîr SülmânÜmîœ-i ümmet-idi Mîr Sülmân

6Yir ü gök anuñ-ıçun agladı zârNe ins ü cin melâyik hem be yik-bârNice karardı ol ser-sebze gül-şenYeşermişken sabâ yili-y-le gül-zârBah eşcâra ki nice subha deginAnuñ-çun zârı ider mürg-i eshârBilür bî-ayblıgın âlim-i gaybNişe gadr itdi_aña bu çarh-ı gaddârAnuñ-çun subh itdi tonını çâkGice kara geyüp kan aglar uş zârMesâkin n’ylesünler ki_ol gideliDiyâr-ı lutfda kalmadı deyyârÇü lutf-ı mahz idi_anda yog-ıdı kahrNe hikmetdür ki kahr itdi_anı KahhârHakun hikmetlerine kimdür âgâhHatâdan kim didüm estagfiru’ullah

7Bilâ-noksân-ıdı anuñ kemâliBilâ-hadd-idi_anuñ izz ü celâliAña hem-tâ gele dirseñ vücûdaDüşinde kimse görmeye_ol muhâliVücûdı cûd-ı mahz itdi zi mevcûdKi hâk itmişdi halka genc ü mâliCemâli hüsni cümle yirdedür kimYire sohdılar ol hüsn ü cemâliKanı ol şîr kim kan agladurdıKılıcı Rüstem ü âb-ıla ZâliN’ireye vardı ol sadr-ı maâlîN’ireye vardı ol sadr-ı maâlîBulurdı her fakîri_anuñ atâsıİrerdi her garîbe_anuñ nevâliOl-ıdı ol eimme desti-gîriOl-ıdı ol meşâyih dil-pezîri

8Oturdugında tahta Mîr SülmânDir-idi anı gören ki_uş SüleymânOl-ıdı revnak-ı İslâm u dîn kimAnuñla hoş-dil-idi her müsülmânBaşını çekmiş-idi_eflâkden dünİ veh ki_oldı bugün hâk-ile yik-sânHelâk itmege şeh İsfendiyârıBu zâl-i çarh gör nice_itdi destânAnuñ-çun kanlar aglar mâh u hûrşîdŞafakda pes nedür bu dökülen kanCihândan gitdi ol kaçan geliserCihâna aña beñzer bir cihân-bânYir altında selâtîn çohdur ammaMelik Sülmân bigi yoh hîç sultânHak emri-y-le cihândan gitdi ol şâhNedür çâre aleyhi rahmetu’llah

9Anuñ-çun var-durur kâyim-makâmıKi_anuñ-çun idebilür intikâmıKılalum ilticâ der-gâhına_anuñDua-yı hayrın idelüm temânîKılınc anda kılıc anda anuñ-çunMuti eyledi cümle hâs u âmiNe-durur Rûm var-durur ümîœümKi feth ide kılıcı Mısr u ŞâmıDilerseñ Ahmedî ismet belâdanAnuñ ihlâsına it itişâmıEger devlet dilerseñ baht bigiİşiginde_ihtiyâr eyle makâmı«enâsın u duâsın it şeb ü rûzGetürme dilüñe ayruh kelâmı