Ahmedi

Bir Yir Ki Ola Evveli Vü Âhiri Fenâ

Bir yir ki ola evveli vü âhiri fenâBellüdür anda kim ne kadar bulına bekâ

Ol kim finâsı ola fenâ yiri iy acebKimseye itdi mi ve ya hoœ ide mi vefâ

Tolu-durur belâ-y-ıla ucdan uca cihânKimdür ki anuñ belâsına olmadı mübtelâ

Çarhuñ medâr u mihver ü kutbına bahma kimBu ömr dânesini yügidür bu âsiyâ

Bir külhân-ı küdûret ü zulmet-durur cihânGül-şen bigi anda bulına mı nûr u yâ ziyâ

Ömrüñ yile virür niçe kimsene üşbu yilSen aña müşg ü gâliye dirsin zihî hatâ

Dünyî hevâsı her neyi saña itdi nîş-kerŞöyle ki itdi gözlerüñe hâki tûtiyâ

Nergis bigi eger saña zerrîn ola külâhYâ gonca bigi lal-ile pîrüze-gûn kabâ

Ne fâ’ide çü nâ-geh irişüp ecel yiliTopraga savuruban ider cümlesin hebâ

Her ne varı-ısa taht-ı Süleymâna dek kamuÇün kim yile varur gam u mihnetdür ü şikâ

Dünyî senüñ revânuñ u cânuña hasm senCân-ıla sevdügüñ anı olur mı aceb revâ

Çün zûd mîr olup burada hâk olur kişiPes assı ne ki olasın emîr yâhû pâdişâ

Dünyî hevâsı aslı vebâdur suyı marazOlmasun aldaya seni bu âb u bu hevâ

Anuñ-ıçun bu hâk hevâya hilâfdurKim kamu hâle anda muhavvil-durur kazâ

Çün kim kazâ-durur kamu halkuñ inân-keşiPes kamu hâle vâcib olur sabr-ıla rızâ

Üç oglanı ki maden ü hayvândur u nebâtBu dört ana-durur iden ol tokuz ata

Ol kamusına birden olur bu cemî-i hükmDahı itikâd ayn-i hatâdur u nâ-sezâ

Kim virdi emân saña-iy aceb ki îmin olasınBu çarhdan ki işi kamu mihnetdür ü anâ

Ten kaydına neçün ola cân güheri esîrToprag içinde nîşe nihân ola kîmiyâ

Derd ü belâdadur niçe kim tende ola cânFikr eylegil bu derde ki ne nesnedür devâ

Utanmadın nişe idesin Hakka masiyetGörür-iken ki ol saña nice ider itinâ

Sen sâkin olmag-ıçun ider cünbiş âsmânSinüñ masalihuñda yürür âb-ıla hevâ

Sakkâ-durur saña bulıd u âş-pez esîrFerrâşdur saña yil ü habbazdur serâ

Deryâda merkebüñe senüñ kamçıdur şemâlSahrâda saña mirvaha-gerdân-durur sabâ

Sinüñ tavaruña çeker irte gice alefLeşker-keş-i bahâr u cerâyet-dehü-nümâ

Âsî olursın üşbu kamu lutf-ıla añaSen de ger âdemî-y-iseñ ola-y-dı bir hayâ

İsyân nicesi idile fermânına anuñKim kudreti elinde-durur arz-ıla semâ

Ol pâdişâh ki oldı yir ü gökde uşayânHer zerre birligine vü varlıgına güvâ

İkrâm-ıla celâl anuñ u cemâl hemŞöyle ki halk u emr anuñ u izz ü kibriyâ

Oldur vücûd-ı Mutlak u Bâkî kamu vücûdAnuñ vücûdı sâyesi-dur bilâ-imtirâ

Ni külli vü ne cüzvi vü ne hâsdur u niâmNi hâricî vü zihnidür iy sâhib-i dehâ

Oldur Ahad ki vahdeti zâta degül ziyâdYoh-durur anda kesret ü hem eyn ü hem metâ

Mutlak olur mukayyed-i küllî vü cüzvi hemBî-ân ki ide tagayyür anuñ zâtına itirâ

Varlıgıdur bedîhi vü ihfî-durur yakînHer nesneden ki var-durur ol nesnede hafâ

Evvel-durur velîkin anuñ ibtidâsı yohÂhır-durur velîkin aña yohdur intihâ

Çün lutf u nimetine anuñ yoh-durur kerânKimdür ki ide bile aña hamd-ile senâ

İhsânına hisâb yog u fazlına hem kenârPes kim ola ki ide bile kullugın edâ

Havfından ay erir ü recâ-y-ıla artar uşKul ol-durur ki anda ola havf-ıla recâ

Ne kavline bulınur anuñ redd ü itirâzNe filine bulınur anuñ çün ü yâ çirâ

Ne nutk vasfını ide bilür ne akl u rûhNe vehm künhine ire bilür ne hoœ zekâ

Hem Vâhibü’l- Atâ’dur u hem Âlimü’l-GuyûbHem Fâliku’n-Nevâ’dur u hem Râzıku’l-Verâ

Uş tâatına bedr bigi ser-figende şemsUş şems bigi hidmetine püşt-i ham hevâ

Bula halâs cümle mahâvifden ol kişiKi anuñ inâyetine ide dâ’im ilticâ

Bî-gâne ol cihândan u bî-hwîş kendüdenOl kim muhabbeti-y-le ola anuñ âşinâ

Kes halkdan alâyık u uzlet kıl ihtiyârKim Hak katunda kadr bulasın u irtikâ

Tavukı zillete düşüren nedür ihtilâtAnkâyı izzete çıharan nedür inzivâ

İde fenâyı terk ü bekâya kıla hevesOl kim ümîdi var ki bula lezzet-i likâ

Eyyûb bigi sabr gerekdür belâsınaKim bî-belâ kimesneye virilmedi velâ

Yakûb ki olmış-ıdı anuñ göñli dâr-ı hüznGörmezdi Yûsufı gözine irmese amâ

Ocaga girüben oda yanmaz-ısa demürNe âyîne olur ol u ni âlet-i gazâ

Lâle oda yahılur anuñ-çün bulur cemâlÇün kim gül oda düşe sudâa olur devâ

Ol bula subh bigi safâ kurbetinde anuñKim sıdk-ıla ola tâbi-i âsâr-ı Mustafâ

Hem zirve-i memâlik ü hem server-i rüsülHem zübde-i beşerdür ü hem kutb-ı evliyâ

Anda ki “lev denevtü” diyü kaldı Cebra’îlHakdan aña irişdi “tekaddem” diyü nidâ

Cibrîl’i koyuban ol araya irişdi olKim anda oldı rûzi aña halvet-i denâ

Çün hatm-i enbiyâ vü rüsüldür aceb degülKim olsa şeri nâsıh-ı ahkâm-ı enbiyâ

Hakdan Sirâc anuñ-ıçun oldı adı kimMecmû-ı halk andan alur nûr-ıla ziyâ

İtdi anuñ tevâzuı fahr-ıla iftihârGerçi ki pâdişehler olupdur aña gedâ

Oldugı-çun adınuñ arasında hâ vü mîmTâc oldı yidi sûreye ol iki zî-atâ

Ol aduñ evveli-y-ile vü âhırı içünMedd oldı eyle kim elif uş hatt-ı istevâ

Barmagınuñ işâreti-le ayrıldı gökde mâhMûsî elinde oldı-y-ısa ejdehâ asâ

Söyletdi zehrlü et-ile sûsmârı olİsî nefesle virdi-se bir mürdeye kuvâ

Hilat aña “le amrüke ve levlâ” dür yakîn“Ve’l-leyli”dür saçı yüzi “ve’ş-şemsi ve’d-dûhâ”

Hakdan Beşîr oldı anuñ adı vü nezîrZî maden-i keramet ü zî-matla-ı hüdâ

Tibyân-durur kitâbı vü büşrâ vü hem hakîmNûr u belâg u mevize vü rahmet ü şifâ

Oldur imâm ü kıdve-i ahyâr ü ehl-i dînOldur hümâm ü zübde-i ebrâr ü asfiyâ

Ol kutb-ı evliyâdur u evtâddur añaSıddîk-ıla Ömer dahı Osmân u Murtazâ

Aldı karâr hilmi-y-ile merkez-i zemînBuldı medâr azmi-y-ile mihver-i semâ

Şeri kamu şerâyii nesh itdise n’olaÇün âhır-ı rüsül-durur u hatm-i enbiyâ

Çün Ahmed’i senâ-y-ıla zikr ide AhmedîGer hem-dem olmaz-ısa aña müşg olur hatâ

Gerçi ki Mustafâ yüzüni görmedüm velîMihrinden irdi gözlerüme nûr-ı ıstıfâ

Bû Cehl dahı ışkına sıddîk olup sözinTasdîk ide-ydi olmasa gözinde anuñ gıta

Bû Cehl bir göz-ile bakardı aña ki ol gözüñİçi çüher tolu-y-ıdı vü illet-i gışâ

Bû Bekr bir gözi-y-le nazar ider-idi añaKi ol gözde yogıdı sebel ü zulmet ü gışâ

Çünkim şefîsin ü müşeffa seni iy resûlBaña şefâat it ki olur hâcetüñ revâ

Tîmâr it şefâat-ıla derdüme benümSenden bulur-ısa n’ola bu bî-nevâ nevâ

Ol kişi kim şefâatüñ aña irişmegeNe kim velâsı var-ısa olur aña belâ

Baña inayet eyle şefâatle anda kimKamu halâyıka irişür mihnet ü anâ

Hakdan benüm günehlerüme afv iste kimBana günâh lâyık ana afvdur sezâ

Temalar

Şiirde geçen sözlük kelimeleri